Nỗ lực thu hẹp khoảng cách Mỹ - Hồi giáo

Phát biểu tại Đại học Cairo (Ai Cập), Tổng thống Obama trích dẫn kinh Koran và kêu gọi lòng thành để chung sống hòa bình

Tổng thống (TT) Mỹ Barack Obama hôm 4-6 đã thăm Ai Cập và gửi đến người Hồi giáo bài diễn văn quan trọng trong nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa nước Mỹ và thế giới Hồi giáo.
 
Bài diễn văn của TT Obama tại Đại học Cairo đề cập những chia rẽ và cơ hội mà cả thế giới Hồi giáo lẫn nước Mỹ đang đối mặt, bao gồm những nỗ lực của Washington trong việc đối phó với chủ nghĩa cực đoan, các cuộc chiến ở Iraq, Afghanistan, Pakistan và cuộc xung đột Israel – Palestine.

Theo BBC, trong bài diễn văn, TT Obama nhấn mạnh: "Thời kỳ nghi ngờ và bất hòa giữa Mỹ và thế giới Hồi giáo phải chấm dứt". Ông thừa nhận có "những năm tháng thiếu tin cậy" và nói rằng cả hai phía cần "nỗ lực liên tục để tôn trọng nhau và tìm kiếm lập trường chung". Ông trích dẫn một số đoạn trong kinh Koran và kêu gọi lòng thành để chung sống hòa bình.

Ông đã nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt khi kết thúc bài diễn văn. Ngay sau đó, cộng đồng thế giới đã có những phản ứng khá tích cực, thể hiện qua ý kiến của đại diện Liên minh châu Âu (EU), Thổ Nhĩ Kỳ, Palestine, Israel, phong trào Hồi giáo Hamas...

Trước khi đọc bài diễn văn, TT Obama đã hội đàm với TT nước chủ nhà Hosni Mubarak về những nỗ lực nhằm đạt được hòa bình ở Trung Đông và đối phó với tham vọng hạt nhân của Iran. Phát biểu sau cuộc gặp TT Mubarak, TT Obama cho biết cuộc thảo luận đề cập cách thức mang lại hòa bình và thịnh vượng cho người dân trong vùng. 

Hãng tin Reuters nhận định rằng dù bài diễn văn của TT Obama hướng đến hơn 1 tỉ người Hồi giáo khắp thế giới, việc chọn Cairo làm nơi dừng chân và phát biểu thể hiện rõ sự quan tâm của ông đối với Trung Đông, nơi Nhà Trắng đang đối mặt với những thách thức ngoại giao lớn.

TT Obama muốn xây dựng một liên minh các chính phủ Hồi giáo để giúp ông trong nỗ lực làm sống lại các cuộc hòa đàm Trung Đông đang bị đình trệ, đồng thời kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran. TT Obama từng thừa nhận hồi đầu tuần rằng sẽ cần nhiều hơn một bài diễn văn để hòa giải nước Mỹ và thế giới Hồi giáo. Nhiều người Hồi giáo cũng chia sẻ quan điểm này và nói họ muốn có nhiều hành động hơn, nhất là nỗ lực giải quyết cuộc xung đột Ả Rập – Israel từ phía Mỹ.

Nhà lãnh đạo tối cao của Iran Ayatollah Ali Khamenei cho rằng nước Mỹ đang bị “ghét cay ghét đắng” và chỉ có hành động, không phải khẩu hiệu, mới có thể thay đổi được điều này.

Chưa hết, trong lúc TT Obama thăm Ả Rập Saudi hôm 3-6, kênh truyền hình Al-Jazeera đã phát một thông điệp được cho là của trùm khủng bố Osama bin Laden, trong đó cáo buộc TT Obama đang gieo rắc mầm mống mới của “sự căm ghét và thù hận người Mỹ”.

Theo báo The New York Times (Mỹ), thông điệp trên tập trung vào quyết định tăng sức ép lên các tay súng cực đoan ở Pakistan của TT Obama. Bất chấp những thách thức nói trên, những nỗ lực của TT Obama có vẻ đang mang lại kết quả sau khi một cuộc thăm dò mới của Ipsos/Reuters cho thấy TT Obama đã cải thiện hình ảnh nước Mỹ ở nước ngoài kể từ cuộc bầu cử vào tháng 11-2008.