Sinh viên Nhật khó tìm việc

Sinh viên các trường đại học của đất nước có nền kinh tế mạnh thứ hai trên thế giới có thể sẽ vỡ mộng khi cơn khủng hoảng tài chính đánh vào nước này, khiến hàng loạt công ty cắt giảm việc tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp

“Năm ngoái, các sinh viên không gặp bất kỳ khó khăn gì trong quá trình tìm việc nhưng năm nay, tình hình bất ngờ thay đổi”. Junya Kubota, 21 tuổi, một trong số 25.000 sinh viên năm thứ ba đang lo sợ cho tương lai của mình, phát biểu tại một diễn đàn nghề nghiệp tổ chức hồi tháng 11 ở Tokyo.

“Sinh viên đang rất sốc”

“Tôi sẽ phải nỗ lực rất nhiều khi đến gặp các công ty và tìm việc trên mạng”. Kubota trong trang phục rất chuẩn của một người tìm việc với bộ vest đen thắt cà vạt, nói như vậy khi anh cùng với những sinh viên khác đến lấy thông tin từ người phát ngôn các hãng Toshiba, Sharp và một số tập đoàn khác.

Trong vài năm gần đây, theo hãng tin Reuters, các công ty Nhật đã chiêu dụ sinh viên đại học bằng những kỳ nghỉ rất hào phóng, miễn phí nghe nhạc iPod và phụ cấp hằng tháng cho thú nuôi. Tuy nhiên, sau 4 năm tuyển dụng ồ ạt, chiều hướng ấy đã thay đổi. Nhiều công ty đang dự tính cắt giảm tuyển dụng, một vài công ty thậm chí còn rút lại những thư mời làm việc gửi đến sinh viên năm cuối và giới thiệu họ cho những công ty mới. Một nhà tư vấn nghề nghiệp tại Đại học Meiji ở Tokyo, nơi 4 sinh viên mới nhận được tin báo hủy thư mời làm việc, nói: “Sinh viên đang rất sốc”.

Viễn cảnh thất nghiệp cũng đe dọa các sinh viên năm nhất khi các nhà kinh tế Nhật Bản dự đoán tình trạng khủng hoảng kinh tế của nước này có thể kéo dài và có thể là dài nhất từ trước tới nay vì nhu cầu của thế giới về xe và công nghệ Nhật Bản không còn nữa. Sinh viên còn có thể không được làm việc như thời kỳ “đóng băng tuyển dụng” ở Nhật Bản vào những năm 1994-2004 khi các công ty cắt giảm tuyển dụng xuống con số không. “Công ty của chúng tôi đã không tuyển ai trong những năm 1994-1997 và tái diễn vào năm 2001, nhưng kết quả là bây giờ, chúng tôi bị thiếu hụt nhân viên cho các vị trí tuyển dụng” - theo lời ông Tanaka tại cửa hàng bách hóa Keio - “Chúng tôi muốn tiếp tục tuyển dụng, cho dù số lượng ít”.

Thư mời làm việc dành cho sinh viên tốt nghiệp năm 2009 đã giảm xuống 1,4% so với số người đã bắt đầu làm việc năm nay, là sự sụt giảm đầu tiên trong 5 năm, theo một cuộc điều tra của các công ty lớn do nhật báo kinh doanh Nikkei công bố. Và trong số những người nhận được thư mời làm việc, hơn 300 người đã bị rút lại thư mời hoặc có nguy cơ bị rút lại vì các công ty không còn muốn tuyển nữa, theo thông tin từ bộ trưởng Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi.

“Kỷ nguyên băng giá” tuyển dụng tái diễn?

Tại một hội chợ việc làm vào giữa tháng rồi ở Tokyo, cửa hàng bách hóa Keio dự định tuyển 20 sinh viên tốt nghiệp vào năm 2010, giảm 10 sinh viên so với những năm trước, theo nhà quản lý tuyển dụng Masaaki Tanaka. Kế hoạch tuyển dụng của những công ty khác cũng còn rất mờ nhạt nhưng các nhà phân tích nói rằng các công ty lớn - nổi tiếng với việc tuyển sinh viên mới ra trường với số lượng lớn mỗi mùa xuân - đang muốn cắt bớt việc tuyển dụng vì thu nhập giảm và tình trạng bấp bênh vẫn đe dọa nền kinh tế đang khủng hoảng.

Dân số Nhật già đi nhanh chóng cũng có nghĩa là số lượng người sắp nghỉ hưu sẽ nhiều hơn những người bước vào độ tuổi lao động, nhưng nước này vẫn phải chống chọi yếu ớt với một “kỷ nguyên băng giá” tuyển dụng khác. Chủ yếu do việc siết chặt tuyển dụng một thập kỷ trước, 18% người trong độ tuổi 25-34 hiện không có việc làm thường xuyên, theo báo cáo của chính phủ. Số người mong có thể kiếm được việc với lương thấp đã lên đến 1,8 triệu người.