Tấn công Afghanistan, Mỹ thu được lợi ích kinh tế gì?
Mở cuộc chiến chống Taliban và Bin Laden với danh nghĩa “chống chủ nghĩa khủng bố”, Mỹ còn muốn kiếm chác về kinh tế từ nguồn dầu mỏ rất lớn ở khu vực Trung Á.
Theo đánh giá của tạp chí Mỹ The Village Voice về cái gọi là “logic lợi ích dầu mỏ” thì dù Mỹ có tiêu diệt được Bin Laden hay không, các cuộc tấn công khủng bố ngày 11-9 đã tạo cho chính quyền Bush một cơ hội tuyệt vời: Tăng quyền lực ở châu Á bằng việc lập một chính phủ thân phương Tây tại Afghanistan. Được như vậy Mỹ sẽ có vị trí tốt để kiểm soát đường ống dẫn dầu chạy từ các mỏ dầu lớn dưới biển Caspienne tới các cảng của Pakistan. Một tiền đồn tại Afghanistan cũng cung cấp cho Washington một phương tiện gây sức ép đối với châu Âu và nước Nga, hai thế lực vẫn có sức nặng ở khu vực Trung Á.
Lấy cớ tìm và diệt Bin Laden, Mỹ, Anh dự định tấn công Afghanistan. Mục đích của chiến dịch là mở rộng ảnh hưởng quân sự của Mỹ tại khu vực. Afghanistan có thể là một kiểu “căn cứ hỏa lực Charlie” giống như căn cứ Charlie của quân Mỹ tại chiến trường Tây Nguyên trong chiến tranh Việt Nam. Xung quanh “căn cứ hỏa lực” này là chính quyền các nước Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan. Trong chiến dịch này các lực lượng NATO có thể được triển khai tại Azerbaijan trong khi Uzbekistan đã tuyên bố sẵn sàng cho quân Mỹ đồn trú.
Tuy nhiên, chiến dịch nói trên có thể là một cạm bẫy. Chẳng những không củng cố được NATO, sự có mặt ồ ạt của quân Mỹ sẽ làm sôi sục khu vực Trung Á và châu Âu. Không chút nghi ngờ, đó là lý do tại sao các đồng minh châu Âu như Đức và Ý không mặn mà ủng hộ Mỹ. Rất có khả năng phương án can thiệp quân sự đột biến có lợi cho lợi ích dầu mỏ của Mỹ tại vùng biển Caspienne. Ngoài dầu mỏ còn có nguồn khí đốt thiên nhiên vô cùng quý giá. Kiểm soát được Afghanistan có thể khuyến khích việc xây dựng một đường ống dẫn dầu tới tận Pakistan và tiểu lục địa Ấn Độ. Song hiểm họa sẽ là những phần tử cực đoan ở Pakistan có thể phá đường ống này.
Về hiểm họa khó lường mà Mỹ phải gánh chịu, tác giả James Ridgeway cảnh báo: Muốn biến Afghanistan thành một con rối của phương Tây, về lâu dài có thể có hậu quả xấu. Đúng như tờ báo Nga Komsomolskaia Pravda đã nhận định: “Một số nước như Libya, Iran hoặc Iraq vốn bị tình nghi đồng lõa với bọn Hồi giáo cực đoan nhưng dù sao vẫn muốn có quan hệ bình thường với phương Tây. Sự trả đũa của Mỹ đối với những nước này sẽ có hậu quả làm mất ổn định và dẫn đến việc thay thế các chính phủ hiện nay bằng những chế độ cấp tiến hơn nhiều”.