Quốc tế

Tham vọng mới

Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO) họp trong 2 ngày 6 và 7-6 tại Bắc Kinh là hội nghị hằng năm thứ 12 kể từ ngày thành lập (12-6-2001) có nhiệm vụ tổng kết kinh nghiệm 10 năm tồn tại và xác định mục tiêu phát triển và kế hoạch hợp tác trong 10 năm tới

Tham dự hội nghị năm nay ngoài nguyên thủ quốc gia 6 nước thành viên SCO, gồm: Trung Quốc, Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan, còn có lãnh đạo các nước quan sát viên là Ấn Độ, Mông Cổ, Pakistan,Iran và hai nước đối tác đối thoại là Belarus và Sri Lanka. Đặc biệt, hội nghị năm nay chấp nhận Afghanistan trở thành quan sát viên chính thức và Thổ Nhĩ Kỳ là đối tác đối thoại.

Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo SCO nêu bật vai trò chủ chốt của cả khối trong 10 năm qua là thúc đẩy hợp tác, liên kết đấu tranh với mọi thách thức và góp phần duy trì an ninh và ổn định của khu vực. Tuyên bố chung của hội nghị phản đối sự can thiệp quân sự tại Trung Đông, bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình Tây Á và Bắc Phi. Tuyên bố khẩn thiết kêu gọi “một giải pháp hòa bình cho vấn đề Syria thông qua đối thoại chính trị” và khẳng định “không thể chấp nhận giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran bằng vũ lực với hậu quả đe dọa ổn định và an ninh trong khu vực và trên toàn thế giới”.

Tại hội nghị, Chủ tịch Trung Quốc (TQ) Hồ Cẩm Đào lưu ý SCO đang đứng trước thách thức mới trong 10 năm tới và đề xuất 4 nhiệm vụ và cũng là tham vọng của SCO. Đó là xây dựng SCO trở thành một cộng đồng phát triển hài hòa, một pháo đài an ninh và ổn định, một động lực phát triển kinh tế, một nền tảng hiệu quả nhằm tăng cường ảnh hưởng và vị thế quốc tế.

Trong khi đó, Tổng thống (TT) Nga V.Putin nhấn mạnh SCO cần tăng cường hợp tác an ninh, đẩy mạnh hợp tác kinh tế, khuyến khích quan hệ hòa đồng giữa các nước thành viên và mở cửa với các tổ chức quốc tế. Đó là tham vọng và cũng là thách thức trong thập kỷ thứ 2 của SCO.

Nhằm thực hiện kế hoạch chiến lược trung hạn, Hội nghị SCO năm nay thông qua 10 thỏa thuận hợp tác, trong đó có dự án xây dựng khu vực “Thịnh vượng chung và hòa bình”. Nhân dịp này, hội nghị còn tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp SCO bàn về hợp tác kinh tế giữa các nước thành viên trong tình hình mới.

Theo Bộ Thương mại TQ, tổng kim ngạch mậu dịch các nước thành viên SCO đã đạt 4.650 tỉ USD, tăng trung bình 25%/năm. Trong đó, kim ngạch thương mại của TQ với các nước thành viên SCO tăng từ 12,1 tỉ USD năm 2001 lên 113,4 tỉ USD năm 2011. Theo thống kê của IMF, tổng giá trị GDP của 6 nước thành viên SCO năm 2011 đạt 9.390 tỉ USD, bất chấp ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Từ Hội nghị Thượng đỉnh lần này, vai trò và vị thế của SCO được nâng cao đáng kể. Tạp chí Âu - Á của Mỹ viết: “SCO có tham vọng mở rộng ảnh hưởng tại toàn bộ khu vực Trung Á và trở thành đối trọng với khối NATO. Tuy nhiên, nội bộ SCO chưa hoàn toàn nhất trí. Nga giữ vai trò lãnh đạo về lĩnh vực quân sự, còn TQ giữ vai trò lãnh đạo về kinh tế”. Tổ chức tư vấn Stratfor của Mỹ viết: “Từ bao nhiêu năm nay Bắc Kinh đã nhường vai trò lãnh đạo quân sự tại khu vực cho Moscow. Giờ đây Nga đang tính phải có sự nhượng bộ tương tự về kinh tế với TQ vì là cường quốc kinh tế thứ hai sau Mỹ”.