Thời của “tranh cử điện tử ” ở Mỹ

Sự bùng nổ của những kỹ thuật cao kể từ cuộc bầu cử năm 2004 đang biến nhiều trung tâm tranh cử thành các công ty công nghệ mới, làm thay đổi cán cân quyền lực với những kết quả gây ngạc nhiên

Thượng nghị sĩ (TNS) Hillary Clinton đang dùng một giám đốc phụ trách công nghệ. Cựu TNS John Edwards muốn tìm những người am hiểu ngôn ngữ lập trình Ajax và những phần mềm mới khác. Trong khi đó, ứng cử viên thống đốc của bang Kentucky Billy Harper tạo ra các đoạn video diễn văn rồi tải lên mạng từ một xe buýt tranh cử được trang bị mạng WiFi. Trên bầu trời, không ít tin nhắn và video tranh cử dành cho điện thoại di động và các thiết bị hỗ trợ cá nhân số (PDA) cũng được tạo ra và gửi đến cử tri.

Tranh cử bằng video trực tuyến

Sự phổ biến của Internet tốc độ cao và sự ra đời của website chia sẻ video YouTube khiến video trực tuyến trở thành công cụ tranh cử quan trọng. Theo Pew Internet & America Life Project, gần 50% hộ gia đình Mỹ đang sử dụng kết nối băng thông rộng, tăng gấp đôi so với năm 2004. Vì thế, không có gì khó hiểu khi ứng cử viên Mitt Romney của Đảng Cộng hòa “phát sóng” video tranh cử trên website của ông. Trong khi đó, bà Hillary công bố những chính sách chăm sóc sức khỏe, quốc phòng và năng lượng thông qua website video trực tuyến “Hillcast” của bà trên YouTube.

Việc chi phí ngày càng ít đắt đỏ cũng giúp công nghệ video trực tuyến đến tay nhiều chính trị gia hơn. Chẳng hạn như doanh nhân Harper chi chưa đến 20.000 USD cho công nghệ trong cuộc vận động tranh cử vào vị trí thống đốc bang Kentucky. Ứng cử viên của Đảng Cộng hòa này đi vận động tranh cử khắp bang trên một chiếc xe buýt được trang bị công cụ biên tập video. Nhân viên của ông sẽ quay video tại những điểm dừng chân, biên tập rồi đưa lên website tranh cử, qua đó giúp ông kết nối với cử tri trẻ nhiều hơn. Ông Harper nói: “Nó khiến cuộc vận động của tôi lý thú và thực tế hơn. Họ sẽ quan tâm nhiều hơn”. Jon Krosnick, giảng viên khoa học chính trị tại Đại học Stanford, nhận định rằng video trực tuyến cho các chính trị gia cơ hội đối thoại trực diện với cử tri tương tự quảng cáo trên truyền hình.

Kiếm tiền và phiếu trên Internet

Để quyên tiền, cựu thị trưởng New York Rudy Giuliani đang dùng một trong những phát minh công nghệ mới nhất gọi là “widget”. Website của ông cho phép người ủng hộ đưa “widget” nói trên vào blog (nhật ký trực tuyến) của họ. Người đọc blog nào nhấp chuột vào widget nói trên sẽ được đưa đến website tranh cử của ông, nơi nhân viên có thể thu thập các thông tin về họ như địa chỉ e-mail... Trong khi đó, ứng cử viên Mitt Romney của Đảng Cộng hòa dùng phần mềm của Salesforce.com để tìm kiếm nhà tài trợ. Người sáng lập Salesforce.com Marc Benioff nhận định: “Các ứng cử viên cần công nghệ để quản lý các nhà tài trợ như những khách hàng. Họ phải làm thế bởi công nghệ đang thống trị thế giới ngày nay”.

Bên cạnh đó, các ứng cử viên cũng bắt đầu quan tâm đến việc xuất hiện trên những website kết nối xã hội, như MySpace hay Facebook, vốn chưa từng tồn tại hay chỉ trong giai đoạn phôi thai vào năm 2004. MySpace cho biết sẽ tổ chức một hội nghị đảng ảo vào đầu năm tới, nơi 170 triệu thành viên được mời bỏ phiếu bầu chọn ứng cử viên cho cuộc chạy đua vào Nhà Trắng. Trên website My.BarackObama.com của TNS Barack Obama, người ủng hộ có thể tạo ra hồ sơ cá nhân, blog và liên kết nó với bạn bè. Giảng viên môn truyền thông chính trị Rob Wicks tại Đại học Arkansas nhận định rằng lý do các ứng cử viên quan tâm những website này là do chúng ngày càng phổ biến trong giới trẻ - một nhóm cử tri quan trọng.

Mặt trái của công nghệ

Công nghệ tuy hỗ trợ đắc lực cho các cuộc tranh cử nhưng cũng có thể trở thành con dao 2 lưỡi. Chính trường Mỹ gần đây rung chuyển với sự xuất hiện của một video clip quảng cáo công kích bà Hillary Clinton được phát tán từ YouTube đến các blog trước khi xuất hiện trên các phương tiện truyền thông lớn. Việc tác giả của video này là một người ủng hộ ứng cử viên Barack Obama làm dấy lên không ít thắc mắc về động cơ của người này.

Trước đó, ứng cử viên George Allen thất bại trong cuộc bầu cử thượng viện năm ngoái sau khi một đoạn video nghiệp dư phát tán trên Internet cho thấy người này dùng một từ được cho là mang tính phân biệt chủng tộc. Dù ông Allen phủ nhận thông tin trên, nhưng đoạn video được xem nhiều lần trên YouTube đã góp phần đưa ông đến thất bại. Để đối phó với những video công kích kiểu như thế, các ứng cử viên không ngần ngại dùng ngay chính công cụ này để biện hộ hay phản công. Ứng cử viên Romney đã tung ngay lên trang web của mình tại YouTube 66 một đoạn video để biện hộ cho những chính sách bị chỉ trích.

Andrew Rasiej, một thành viên của blog TechPresident ra đời vào tháng 2 vừa qua để theo dõi vai trò của web trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm 2008, nhận định những nội dung do cử tri tạo ra như trên sẽ ngày càng phổ biến trong những cuộc bầu cử sắp tới. Phil de Velis – tác giả đoạn video clip chống Clinton nói trên - cho biết anh tạo ra đoạn video chỉ trong một buổi trưa bằng những phần mềm phổ biến hiện nay. Anh nói: “Đây không phải là loại quảng cáo công dân đầu tiên và cũng sẽ không phải là cuối cùng”.