Tranh cãi vấn đề giúp người nhập cư lậu
Một bộ phim mới chiếu dấy lên cuộc tranh luận về ranh giới giữa tình thương đồng loại và nghĩa vụ công dân khi giúp đỡ người nhập cư bất hợp pháp
Ba tuần trước đây, cảnh sát đã gõ cửa nhà của một phụ nữ ở miền Bắc nước Pháp tên Monique Pouille, lục soát căn nhà và bắt giam bà này giống như người phạm tội hình sự vì bà tự nguyện cung cấp thức ăn cho những người nhập cư bất hợp pháp.
Nghiêm trọng hơn, theo cảnh sát, bà đã nạp pin máy điện thoại di động cho họ, chứng tỏ hành vi trợ giúp người phạm pháp. Những người này tụ tập tại thành phố cảng
Từ cuộc đời đến chuyện phim
Vụ việc nói trên và những trường hợp tương tự đã gây xôn xao dư luận, nhiều người cáo buộc chính quyền bỏ tù người có trái tim nhân hậu, biết chia sẻ với đồng loại... Sau đó không lâu, câu chuyện của bà Pouille gây tiếng vang rộng lớn hơn khi một bộ phim mang tên Welcome của đạo diễn Philippe Lioret được trình chiếu.
Theo báo The Christian Science Monitor, phim thuật lại chuyện một hướng dẫn viên bơi lội tên Simon và một chàng trai Iraq 17 tuổi đã tìm cách len lỏi qua châu Âu một cách hết sức khó khăn trong nỗ lực gặp lại người yêu đang ở London và thực hiện ước mơ được đá bóng cho đội Manchester United. Vượt qua những hờ hững và nghi kỵ ban đầu, Simon cảm phục, yêu thương và cưu mang cậu bé tội nghiệp, dạy cho cậu bơi để vượt qua biển Manche...
 Tổ chức phi chính phủ Salam của Pháp phát thức ăn cho người nhập cư bất hợp pháp tại |
Đối với cảnh sát, hành vi này không phải của nhà hảo tâm mà là đồng lõa với tội phạm. Chuyện phim đã được dư luận xem xét dưới góc độ đời thường, gợi lên suy nghĩ đứng trước thế khó xử về đạo lý. Theo nhật báo Le Monde, nó buộc khán giả phải đối diện với số phận của người nhập cư vô vọng và tự đặt câu hỏi cho mình: “Tôi phải làm thế nào khi tôi là Simon?”.
Đạo diễn Lioret còn đi xa hơn khi so sánh dân nhập cư với người Do Thái trong thế chiến thứ II và những người giúp cho họ có nguy cơ chịu chung số phận với những tấm lòng hào hiệp và can đảm dám che giấu người Do Thái trong thời kỳ phát xít Đức chiếm đóng nước Pháp.
Cuộc tranh luận sôi nổi
Phê bình của đạo diễn Lioret đã khiến Bộ trưởng Bộ Nhập cư Pháp Eric Besson nổi giận. Ông cho rằng so sánh như vậy là xúc phạm và không thích hợp. Hai ông này đã tranh luận trên truyền hình và trên diễn đàn của một số báo trong vòng hai tuần lễ.
Cuộc tranh luận của hai ông và công chúng Pháp xoáy sâu vào một đạo luật đã có từ năm 1945, theo đó, tội chứa chấp và giúp đưa người vào nước Pháp một cách bất hợp pháp có thể bị tù lên tới 5 năm. Theo Bộ trưởng Besson, điều luật này được áp dụng nhằm chống lại các đường dây buôn người chứ không phải nhắm vào các tổ chức từ thiện hoặc cá nhân giúp đỡ những người nhập cư không giấy tờ và những người tị nạn vì mục đích nhân đạo.
Tuy nhiên, mấy năm gần đây, một số nhà hoạt động nhân đạo đã bị pháp luật gây khó dễ. Hồi năm 2004, ông Jean-Claude Lenoir, Phó Chủ tịch của tổ chức từ thiện Calais – chuyên phát thức ăn và quần áo cho người nhập cư - bị buộc tội vi phạm đạo luật nói trên khi lãnh tiền ở bưu điện giùm người nhập cư lậu.
Ông Laurent Giovannoni, Tổng Thư ký La Cimade, một tổ chức tư vấn pháp lý của nhà nước cho những người nhập cư bị giam giữ, nói rằng chính quyền ít có thiện chí hơn từ khoảng năm 2002 đến nay.