Tranh cử qua tivi

Có một hình thức tranh cử tổng thống (TT) mới khá hiệu quả được phát minh tại Mỹ mà các chính khách không thể bỏ qua. Đó là trò chuyện qua truyền hình (talk show) để người nói và người nghe hiểu nhau hơn là những bài diễn văn thuyết giảng.

Các chương trình talk show đều diễn ra vào buổi tối để có đông khán giả thưởng thức. Hiệu quả của talk show đã được MC David Letterman của kênh Fox News nói vui “con đường đi tới Nhà Trắng chạy qua tôi”.

Giáo sư Robert Lichter của Trường Đại học George Mason, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Quan hệ công cộng Washington, giải thích: “Các ứng viên TT đã nhận ra rằng có thể đến với cử tri qua con đường giải trí hơn là qua mặt báo”.

Chương trình talk show được áp dụng lần đầu trong cuộc bầu cử TT năm 2004 và trong cuộc bầu cử năm 2008 thì “chạy hết công suất”: Các ứng viên đã xuất hiện trong 110 talk show so với 25 lần năm 2004. Một kỷ lục mà TT George W.Bush không thể lường được 4 năm trước. Trước ngày bầu cử sơ bộ chọn ứng viên của hai Đảng Cộng hòa và Dân chủ, có 50 talk show để các ứng viên tham gia. Ứng viên John McCain tham gia 17 lần, ứng viên Barack Obama 15 lần, còn lại là các ứng viên khác.

Trong lịch sử các lần bầu cử TT Mỹ 4 thập kỷ qua có 2 lần các ứng viên gây ấn tượng khó quên cho cử tri trong dịp tiếp xúc tranh cử. Trong cuộc vận động tranh cử năm 1968, ứng viên Richard Nixon đã gây cười cho khán giả bằng những câu nói pha trò kệch cỡm. Đến cuộc tranh cử năm 1992, ứng viên Bill Clinton mua vui cho khán giả bằng chiếc kèn saxophone với những điệu nhạc du dương.

Trong các chương trình talk show phục vụ tranh cử, có 4 MC tỏ ra có biệt tài là Jay Leno (22 lần), Jon Stewart (21 lần), David Letterman (19 lần) và Stephen Colbert (15 lần). Nhiều chương trình còn được phát lại trong mạng YouTube hoặc các mạng truyền hình cáp vào hôm sau nên hiệu quả tăng lên gấp bội. Duy nhất có ứng viên phó TT Sarah Palin lảng tránh không tham gia chương trình talk show, vì theo giới truyền thông, bà ta thiếu kinh nghiệm chính trường và kém hiểu biết đối ngoại nên khó ứng xử.