Truất phế vương quyền

Chế độ phong kiến Nepal kéo dài 240 năm sẽ kết thúc trong năm nay sau cuộc bầu cử quốc hội lập hiến diễn ra vào tháng 4 tới và Nepal sẽ trở thành một quốc gia dân chủ. Quốc vương Nepal Gyanendra Bir Bikram Shah Dev năm nay bước sang tuổi 61 là vị vua cuối cùng của Nepal.

Vua Gyanendra chính thức lên ngôi báu ngày 4-6-2001. Từ ngày ngự trị ở ngai vàng, vua Gyanendra luôn tìm cách can thiệp chính trường Nepal, giành quyền điều hành chính phủ. Tháng 10-2002, nhà vua trắng trợn phế truất Thủ tướng Bahadur Deuba, trực tiếp lãnh đạo chính phủ bất chấp sự phản đối của Quốc hội Nepal. Từ năm 2002 đến năm 2005, nhà vua độc tài Gyanendra đã sa thải 3 thủ tướng Nepal và tháng 1-2005 lần thứ hai giành quyền trực tiếp điều hành chính phủ, gây làn sóng phản đối của dân chúng.

Nhà vua đã gây ra tình hình chính trị bất ổn ở Nepal và hậu quả là ngày 10-6-2006, Quốc hội nước này chính thức phế truất quyền lực của vua Gyanendra và tháng 1-2007, quyết định từ năm 2008 xóa bỏ chế độ quân chủ, thành lập chế độ cộng hòa sau cuộc bầu cử quốc hội tháng 4. Do tham quyền cố vị, vua Gyanendra đã tự chuốc vạ vào thân. Hiện nay ông sống ẩn mình trong cung điện Narayanhity ở Kathmandu, tránh tiếp xúc với thần dân, tận hưởng những ngày cuối cùng trong hoàng cung trước khi trở thành dân thường.

Nhằm gây sức ép buộc vua Gyanendra phải thoái vị, Đảng UML của Nepal đã yêu cầu nhà vua rời khỏi cung điện nếu không sẽ bị trục xuất. Tuy nhiên, Quốc hội và Thủ tướng Nepal Koirala đã bác bỏ yêu sách cực đoan này để tránh gây tình hình căng thẳng.

Để tạo không khí hòa giải, Tổng Thư ký Đảng UML Madhav Kumar kiến nghị vua Gyanendra trở thành doanh nhân, dùng của cải của hoàng gia đầu tư vào các dự án kinh tế, góp phần xây dựng đất nước. Chưa rõ vua Gyanendra có theo tiếng gọi của lương tri, trở thành một doanh nhân hay không?