Vụ mất tích bí ẩn của Ali Reza Asgari

Một trong những nguyên nhân khiến Iran bắt giữ 15 lính Anh là việc thiếu tướng Ali Reza Asgari, nguyên là thứ trưởng Bộ Quốc phòng Iran, mất tích ở Thổ Nhĩ Kỳ hồi đầu tháng 2 năm nay. Iran nói ông bị tình báo Mỹ - Israel bắt cóc nhưng người Mỹ nói ông đào thoát

Từ đó đến nay bí ẩn vẫn bao trùm vụ án này. Cùng một ngày 11-3, có đến hai tờ báo Anh có uy tín đưa ra hai lời giải khác nhau về ẩn số Asgari. Tờ Sunday Times trích dẫn các nguồn tin Iran khẳng định rằng “vị tướng (Asgari) đào thoát sang phương Tây đã làm gián điệp ở Iran từ năm 2003. Ông đã được tình báo phương Tây tuyển dụng trong một chuyến đi làm ăn ở nước ngoài".

Nội gián của Israel

Trung tuần tháng ba, vẫn theo Times, có tin nói Asgari, năm nay 63 tuổi, sẽ đến căn cứ của NATO ở Đức cùng với gia đình. Tại đây ông sẽ điều trần trước các quan chức NATO về tình hình ở Iran trước khi bay sang Mỹ. Tuy nhiên, một quan chức tình báo Mỹ đã phủ nhận nguồn tin này. Mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Franz Josef Jung, trong chuyến thăm chính thức Ankara, thủ đô Thổ Nhĩ Kỳ, cũng trả lời với các nhà báo: “Tôi không thể nói gì về vấn đề này” càng làm cho vụ án này thêm huyền bí. Times cho biết tướng Asgari đã thoát khỏi Iran qua ngả Damascus, thủ đô Syria, sau khi biết rõ bị lộ. Vavak, cơ quan tình báo Iran nghi ngờ Asgari là nội gián của Mỹ - Israel.

Times trích dẫn các nguồn tin Iran cho biết thêm phải mất nhiều tháng cho việc chuẩn bị chuyến đào thoát của Asgari. Có ít nhất 10 người thân trong gia đình Asgari đi cùng, trong đó có vợ, ba người con (hai trai, một gái). Asgari ra đi mang theo nhiều tài liệu mật và bản đồ về mối liên hệ của Iran với các nhóm khủng bố ở Trung Đông, về lực lượng Quds, đơn vị đặc nhiệm của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) mà ông là một trong các thủ lĩnh quan trọng. Quds chuyên hoạt động bắt cóc, ám sát ở nước ngoài.

Bìa báo The Independent giải thích nguyên nhân vụ khủng hoảng “con tin” Anh

Một nguồn tin quốc phòng Israel cho biết thêm: Israel đã theo dõi Asgari từ thập niên 1980. Lúc đó Asgari là tư lệnh IRGC tại Lebanon. Năm 1997, Asgari được bổ nhiệm là thứ trưởng quốc phòng Iran đặc trách điều tra nội bộ. Asgari được coi là “cha đẻ” của tổ chức Hezbollah ở Lebanon. Ông ta cũng nắm được một số bí mật về chương trình hạt nhân của Iran. Asgari vốn là kình địch của đương kim tổng thống (TT) Mahmoud Ahnadinejed trong nhiều năm. Năm 2006, ông Ahmadinejad làm TT gạt bỏ tướng Asgari ra một bên. Bởi vậy, các cơ quan tình báo Israel và Mỹ coi Asgari là “một mỏ vàng” để khai thác.

Yedioth Aharonot, một tờ báo Israel, tiết lộ rằng chính Mossad, cơ quan phản gián hải ngoại của Israel, đã tuyển dụng Asgari vào năm 2003 khi ông này đi nước ngoài kiếm đối tác kinh doanh. Một sĩ quan Mossad đóng vai doanh nhân trở thành đối tác của Asgari. Lúc đó, Asgari tưởng mình làm việc cho một cơ quan tình báo châu Âu nhưng không ngờ làm việc cho Mossad.

Tướng về hưu Asgari và gia đình bí mật đến Syria theo kế hoạch của Mossad. Nhật báo Hurriyet của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết thêm, ngày 7-2-2007, tức bốn ngày sau khi đến Damascus và biết chắc rằng toàn bộ gia đình đã đến Damascus an toàn, Asgari lấy vé máy bay đến Istanbul. Tại đây, ông được người của Mossad đón tiếp và cung cấp sổ hộ chiếu mới rồi rời khỏi Thổ nhĩ Kỳ bằng xe hơi đến một nơi không rõ cho đến nay.

Vụ án ngày càng bí ẩn

Phóng viên Gareth Smyth ở Tehran của nhật báo Financial Times (FT) ra cùng ngày với Sunday Times lại nói khác. Dẫn lời một cựu quan chức cao cấp của Iran giấu tên, phóng viên này viết: “Viên cựu quan chức này vốn là bạn thân của Asgari nói với tôi rằng chính giới ở Tehran cũng có nhiều ý kiến khác nhau về trường hợp của tướng Asgari. Ông này bặt tin từ ba, bốn tháng nay nhưng gia đình ông ấy thì vẫn còn ở Tehran”.

Tờ FT dẫn nguồn tin của hãng tin Farda News của Iran xác nhận vợ con ông Asgari vẫn còn ở Iran. Farda tuy không khẳng định nguyên nhân nào dẫn đến việc ông Asgari mất tích lại nói rõ là việc vợ con ông Asgari vẫn còn ở trong nước chứng tỏ ông ấy không có ý định đào thoát sang Mỹ. Theo Farda, CIA hoặc Mossad đã bắt cóc Asgari. Lập luận này trùng hợp với tuyên bố của chỉ huy trưởng lực lượng cảnh sát Iran - ông Esmail Ahmadi-Moghaddam – theo đó “có thể cơ quan tình báo phương Tây đã bắt cóc Asgari”. Một nguồn tin của Iran cho biết cụ thể rằng ông Asgari đến Syria để thảo luận về việc sản xuất thiết bị quân sự và ông đến Thổ Nhĩ Kỳ để gặp một nhà môi giới vũ khí châu Âu.

Bà Ziba Ahmadi, vợ của tướng Asgari, đã gặp gỡ báo chí vào trung tuần tháng 3 tại Tehran. Bà hoàn toàn bác bỏ nguồn tin cho rằng chồng bà đang tị nạn ở phương Tây. Theo bà, ông Asgari bay đến Istanbul ngày 7-12-2006 và mất tích ở Istanbul hai ngày sau. Bà cho biết thêm ông Asgari đi Syria để kinh doanh dầu ô liu. Trong một cuộc phỏng vấn của hãng tin Fars News, Elham - con gái của Asgari - tố cáo Mỹ và Israel đã bắt cóc cha cô. Ngày 19-3, bà Zahra Abdollahpour – vợ thứ hai của Asgari – và 9 người bà con của tướng Asgari đã tụ tập trước tòa đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ tại Tehran tố cáo “Mỹ và Israel bắt cóc Asgari nhưng chính quyền Istanbul phải chịu trách nhiệm về việc này”. Họ yêu cầu Tehran cung cấp thêm thông tin về Asgari càng sớm càng tốt.

Trả đũa

Không phải vô cớ mà báo chí phương Tây cho rằng vụ bắt giữ 15 lính thủy Anh là một vụ trả đũa của Iran nhắm vào Mỹ. Từ đầu năm đến nay, Iran đã mất khá nhiều quan chức an ninh, nhất là quan chức IRGC đương chức hoặc đã về hưu về tay Mỹ. Tướng Asgari là một ví dụ.

Nhật báo The Independent số ra ngày 3-4 tiết lộ rằng nguyên nhân trực tiếp khiến IRGC bắt giữ 15 thủy thủ và thủy quân lục chiến Anh là do Mỹ âm mưu bắt cóc ông Mohammed Jafari – phó chủ tịch Hội đồng An ninh quốc gia Iran - và tướng Minojahar Frouzanda - trùm tình báo của IRGC - khi hai ông này viếng thăm chính thức miền Bắc Iraq theo lời mời của TT Iraq Jalal Talabani. Sáng sớm ngày 11-1- 2007, trực thăng Mỹ đã bất ngờ tấn công văn phòng liên lạc của Iran tại Arbil, thủ phủ chính phủ vùng Kurdistan của Iraq, bắt giữ 5 nhân viên của văn phòng. Hai nhân vật quan trọng vừa kể không có mặt. Vụ này chính phủ Iraq và Kurdistan không được báo trước. Chính vụ bắt cóc hụt này là giọt nước tràn ly.