Bến Tre: Nóng bỏng ở HTX nghêu

Nội bộ HTX Thủy sản An Thủy (xã An Thủy, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre) bị xào xáo, chia rẽ bởi sự đối đầu gay gắt giữa xã viên với ban chủ nhiệm

HTX Thủy sản An Thủy chuyên ngành nuôi nghêu theo kiểu quảng canh, được thành lập từ năm 2004 với 2.287 xã viên. Để có vốn hoạt động, ban chủ nhiệm (BCN) và chính quyền địa phương kêu gọi người dân trong xã mua cổ phần, với số tiền là 200.000 đồng/hộ.

Người mua cổ phần được HTX cấp một sổ cổ đông góp vốn (còn gọi là sổ xã viên). Tuy nhiên, thời gian qua, nội bộ HTX Thủy sản An Thủy bị xào xáo, chia rẽ bởi sự đối đầu gay gắt giữa xã viên với BCN.

img
Người dân xã An Thủy không bằng lòng với quyết định của HTX Thủy sản An Thủy

Theo nhiều xã viên, do lúc đầu HTX làm ăn chưa có hiệu quả nên nhiều xã viên đem sổ trả lại để xin được hoàn vốn nhưng BCN không nhận vì không có tiền chi trả. Giải pháp của BCN HTX An Thủy lúc bấy giờ là động viên bà con giữ lại hoặc sang nhượng cho người khác nhằm giải quyết khó khăn trước mắt.

Chính vì vậy, kể từ năm 2005, ngày càng có nhiều xã viên bán sổ, giá dao động từ 700.000-1,5 triệu đồng/cuốn. Trong những năm đầu, người mua sổ được HTX chia lãi đầy đủ qua từng mùa vụ, không hề có sự tranh chấp nào.

Nhưng kể từ khi HTX liên tục trúng mùa, giá nghêu cao, việc tranh chấp giữa người mua và người bán bắt đầu xuất hiện nhưng chỉ dừng lại ở chỗ hỏi chuộc lại không được thì thôi.

Thế nhưng, cuối tháng 8-2009, HTX thông báo ngưng trả lãi đối với những hộ mua sổ với lý do đây là những sổ không hợp lệ, đồng thời động viên người bán sổ gặp người mua thương lượng trả lại sổ cho mình. Nếu đến cuối tháng 9-2009, hai bên không thương lượng được thì HTX hủy những cuốn sổ đã bán, cắt ra khỏi danh sách xã viên của HTX.

Trước tình hình này, một bộ phận mua sổ với số lượng ít sợ mất tiền bèn cho người bán chuộc sổ với giá 4-5 triệu đồng/cuốn. Những người mua nhiều sổ thì chọn giải pháp cho chuộc lại một nửa, một nửa giữ lại để đi khiếu nại vì họ cho rằng việc mua bán không trái luật.

Theo BCN HTX An Thủy giải thích với xã viên, tất cả những người mua sổ xã viên đều phải trả lại toàn bộ số sổ đã mua vì đó là chủ trương của Đảng ủy và UBND xã này.

Anh Trần Văn Chính (ngụ ấp 8, xã An Thủy) cho biết ấp 8 có khoảng 100 trường hợp mua sổ, hiện 17% là chịu trả lại, phần còn lại kiên quyết đấu tranh đến cùng. Riêng anh đã mua 7 sổ từ năm 2005, tuy người bán không đến thương lượng chuộc lại nhưng HTX vẫn không trả lãi, cho dù họ thừa nhận đó là những cuốn sổ hợp lệ.

Theo anh Chính, nếu HTX hủy sổ vì lý do không trả cho chủ cũ thì anh và những người mua sổ khác ở xã An Thủy sẽ kiện BCN về hành vi hủy hoại tài sản hợp pháp của người dân.

“Nếu HTX cho rằng việc mua bán cổ đông là trái với điều lệ thì tại sao họ không can thiệp ngay từ đầu mà chờ đến khi ăn nên làm ra mới can thiệp”-anh Chính nói.

Không chỉ người mua sổ xã viên bị buộc trả lại cho người bán mà những gia đình trước đây đã mua hai sổ, người ngoài địa phương mua sổ xã viên cũng bị HTX thu hồi toàn bộ số sổ đã mua. Những người từng ở xã An Thủy nay đi nơi khác làm ăn cũng bị HTX liệt vào danh sách phải thu hồi nếu họ không chuyển hộ khẩu về địa phương.

Chị Nguyễn Thị Lệ (ngụ ấp 7, xã An Thủy) bức xúc: “Tôi và mẹ chồng tôi là hai nhà khác nhau, nay HTX thu hồi sổ của chồng tôi là Huỳnh Văn Sách để cấp cho người khác với lý do chồng tôi ở chung nhà mẹ là bà Huỳnh Thị Sổ. Vợ chồng tôi không chịu trả sổ thì HTX không trả lãi. Vợ chồng tôi khiếu nại lên UBND xã, huyện Ba Tri, thậm chí UBND tỉnh Bến Tre nhưng không thấy cơ quan nào giải quyết. Tôi thấy đây là việc làm xâm phạm quyền sở hữu hợp pháp của xã viên, tôi quyết đấu tranh tới cùng”.

Ngưng trả lãi vì không phù hợp với điều lệ HTX

Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Nguyên Phấn, Chủ tịch UBND xã An Thủy, thừa nhận có chủ trương ngưng chia lãi đối với những trường hợp mua sổ xã viên và thu hồi những hộ có hai sổ và ở ngoài địa hạt.

Theo ông Phấn, việc ngưng trả lãi đối với người mua sổ là do việc mua bán trước đây không phù hợp với điều lệ HTX, mặt khác cũng do tranh chấp giữa người bán và người mua.
 
Đây là một quan hệ dân sự, xã chỉ đứng ra hòa giải nếu không thành thì hướng dẫn các bên khởi kiện tại tòa án huyện Ba Tri. Còn việc thu hồi đối với những hộ có từ hai sổ trở lên và người ngoài xã là không sai vì đó là chủ trương của xã, bởi theo điều lệ của HTX, mỗi hộ chỉ được một định suất.

“Nhưng trong BCN HTX An Thủy có người sở hữu hơn hai sổ thì sao?”-chúng tôi hỏi. “Việc này đang kiểm tra và cho thu hồi”-ông Phấn đáp.