BHXH VN “bỏ quên” 1.205 tỉ đồng

Kiểm toán Nhà nước vừa đề nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính kiểm tra, làm rõ các sai phạm trong quản lý hoạt động đầu tư tăng trưởng quỹ bảo hiểm xã hội, quản lý đầu tư xây dựng cơ bản tại Bảo hiểm xã hội VN

Tại phiên họp thường kỳ quý II/2009 mới đây, Hội đồng Quản lý bảo hiểm xã hội (BHXH) VN tiếp tục đưa ra nguy cơ mất cân đối, tình trạng bội chi của quỹ BHXH, thậm chí có thể “vỡ” quỹ. Theo đó, năm 2005, quỹ BHYT bội chi 138 tỉ đồng; năm 2006, bội chi 1.210 tỉ đồng; bội chi năm 2007 là 1.837 tỉ đồng và đến năm 2008 là 1.476 tỉ đồng. Theo BHXH VN, tình trạng mất cân đối quỹ BHYT có nguyên nhân từ việc mở rộng các dịch vụ, quyền lợi của người tham gia BHYT, gia tăng chi phí thanh toán các dịch vụ kỹ thuật...

Làm sổ BHXH tại cơ quan BHXH TPHCM. Ảnh: N. DƯƠNG

Lãng phí trong quản lý quỹ

Tuy nhiên, kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước (KTNN)  cho thấy chỉ riêng tiền lãi phải thu mà BHXH VN hạch toán thiếu đã gần bằng con số bội chi: Thiếu tới 1.205 tỉ đồng và trên 37 tỉ đồng lãi đã thu được tại BHXH các tỉnh, TP nhưng chưa chuyển nộp về BHXH VN; nhiều đối tượng thuộc diện đóng bảo hiểm bắt buộc chưa thực hiện trách nhiệm đóng bảo hiểm. Vì  vậy, KTNN đánh giá việc quản lý hoạt động đầu tư tăng trưởng quỹ BHXH tại BHXH VN còn nhiều hạn chế. Mặc dù quản lý gần 70.000 tỉ đồng tạm thời nhàn rỗi nhưng cơ quan này không xây dựng phương án đầu tư.

Việc điều hành, quản lý các khoản tiền gửi còn phân tán, lãng phí và chỉ được hưởng lãi suất không kỳ hạn rất thấp. Một phần của khoản tiền này được đem cho vay, BHXH VN lại ký kết các hợp đồng cho vay với nhiều điều khoản bất lợi, chưa chặt chẽ và không bảo đảm quyền lợi cho nhà đầu tư (BHXH VN là người đại diện) theo nguyên tắc thị trường. Trong khi quỹ BHYT tự nguyện bội chi trên 1.400 tỉ đồng, một số đơn vị BHXH lại chưa thật sự quan tâm đến việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH, BHYT; việc kiểm tra, đối chiếu, đôn đốc thu chưa thường xuyên, thiếu kiên quyết nên số nợ đọng bảo hiểm đến cuối năm 2007 đã lên tới trên 1.230 tỉ đồng.

Trích thừa kinh phí đầu tư xây dựng trên 1.136 tỉ đồng

KTNN cũng khẳng định: Báo cáo tài chính của BHXH VN chưa phản ánh chính xác, đầy đủ toàn bộ tài sản, nguồn vốn, quỹ của cả hệ thống BHXH VN. Kết quả kiểm toán đã điều chỉnh tăng, hoàn quỹ BHXH bắt buộc tới 1.284 tỉ đồng; tăng, hoàn quỹ BHYT 132 tỉ đồng. BHXH cũng quyết toán sai chế độ kinh phí quản lý bộ máy năm trước chuyển sang 13,1 tỉ đồng và số phát sinh trong năm tới 8,8 tỉ đồng khi chưa có dự toán được duyệt; quyết toán số lệ phí chi theo tỉ lệ định mức nhưng thực tế còn dư đến ngày 31-12-2007 chưa chi 14,9 tỉ đồng. Tương tự, BHXH các tỉnh, TP cũng không phản ánh số tiền đang chuyển về BHXH VN 135 tỉ đồng.

Bên cạnh đó, BHXH cũng trích thừa nguồn kinh phí đầu tư xây dựng tới trên 1.136 tỉ đồng, trong đó hơn 360 tỉ đồng chưa bố trí cho dự án, công trình nào, trên 800 tỉ đồng vốn của dự án phát triển công nghệ thông tin đã lưu cữu từ nhiều năm chưa triển khai. Công tác quyết toán vốn đầu tư thực hiện chậm và dùng cả các nguồn quỹ BHXH để tạm ứng vốn cho một số dự án không đúng quy định, dư nợ cuối năm 2007 trên 40 tỉ đồng. Đến hết năm 2007 đã thanh toán vượt giá trị quyết toán được duyệt của 47 công trình dự án hơn 1,55 tỉ đồng.