Bỏ quên quyền lợi người khuyết tật!

Cả nước có hơn năm triệu người khuyết tật (NKT), phương tiện di chuyển và mưu sinh chủ yếu của họ là xe ba bánh tự chế. Thế nhưng từ trước đến nay loại xe ba bánh này như “đứa con” vô thừa nhận, sắp tới đây còn có nguy cơ bị tịch thu...

“Tất cả xe ba bánh tự chế của NKT hiện nay đều không có biển số, hoặc mang biển số giả” - anh Quang, một NKT, tiết lộ. Chiếc xe ba bánh của anh Quang mua cách đây hơn một năm cũng chưa có biển số nên đã nhiều lần bị cảnh sát giao thông “hỏi chuyện”. Chưa kể những khó khăn trong việc đăng ký sở hữu, sang nhượng xe...

Anh Quang bức xúc: “Chúng tôi vẫn có nhu cầu di chuyển. Nếu đi bằng nạng hay xe đạp mất nhiều thời gian, công sức, còn xe buýt cũng không phải dễ. Trong khi đó, NKT không thể chạy xe hai bánh thông thường, chúng tôi chỉ có thể sử dụng xe ba bánh tự chế.

Không cho đăng ký sở hữu xe ba bánh, Nhà nước vô tình bắt chúng tôi trở thành những người lưu thông trái luật trên đường”.

Muốn đăng ký cũng không được

Không chỉ NKT tìm cách hợp thức hóa chiếc xe ba bánh của mình, nhiều cơ sở, tổ chức cũng nỗ lực để đưa những chiếc xe ba bánh tự chế đi đăng kiểm và được đăng ký nhưng vô vọng.

Từ năm 2006, Tổ chức Handicap phối hợp với Hội Thanh niên khuyết tật TPHCM và đại học Bách khoa đã thiết kế mẫu xe ba bánh có động cơ êm nhẹ, an toàn dành cho NKT, đồng thời gửi Cục Đăng kiểm nhưng đến nay vẫn chưa được công nhận vì chưa có tiêu chuẩn dành cho loại xe này.

Trong khi đó, Xí nghiệp sản xuất xe lăn tay Kiến Tường (TPHCM) thời gian qua cũng cải tiến hơn 1.000 xe hai bánh thành xe ba bánh cho NKT nhưng không cơ quan nào kiểm định cho những chiếc xe này.

Theo nghị quyết mới đây của Chính phủ, từ ngày 1-1-2008 đình chỉ lưu hành các loại xe ba, bốn bánh tự chế với lý do đây là loại xe do các cơ sở tự thiết kế và sản xuất; không được cấp thẩm quyền phê duyệt, kiểm định chất lượng; không có đăng ký.

Chưa giúp NKT hòa nhập cộng đồng

“Nhà nước không cho đăng ký xe ba bánh rồi bây giờ lại đòi tịch thu xe ba bánh chưa đăng ký là quá vô lý” - chị Tú Trinh, nhân viên Công ty 27-7, ấm ức.

“Nếu cho rằng những chiếc xe tự chế không đủ an toàn, tại sao từ trước đến nay Nhà nước không lập các cơ sở chế tạo những chiếc xe ba bánh đạt tiêu chuẩn? NKT chúng tôi có nhu cầu đi lại để làm việc kiếm sống, chúng tôi nỗ lực tìm kiếm một phương tiện đi lại phù hợp với khả năng của mình để hòa nhập cộng đồng, để không trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Vậy, tại sao Nhà nước không khuyến khích, hỗ trợ chúng tôi mà chỉ có cấm đoán?”.

Ông Dương Tự Lực, Trưởng Phòng Quản lý sát hạch và cấp giấy phép lái xe (Sở Giao thông công chính TPHCM) - cho rằng: “Thời gian qua chúng ta hô hào đưa NKT hòa nhập cộng đồng, nhưng lại “quên” mất nhu cầu đi lại của họ. Bằng chứng là hiện nay Nhà nước vẫn chưa cho phép NKT được tham gia thi giấy phép lái xe. Điều này dẫn đến NKT không có quyền sở hữu và điều khiển xe cơ giới (gắn máy), trong đó có xe ba bánh”.

Cùng với quyết định đình chỉ lưu hành xe tự chế, nghị quyết của Chính phủ cũng giao Bộ Công an phối hợp với Bộ Giao thông vận tải và Bộ Tư pháp qui định việc đăng ký, cấp biển số cho phương tiện cơ giới của thương binh và NKT. Đây là một việc làm chậm trễ, vì chỉ đến khi đưa ra qui định “xóa sổ” những chiếc xe tự chế chưa đăng ký, Nhà nước mới “giật mình” nghĩ đến việc cho đăng ký những chiếc xe này.

Và còn chậm trễ hơn nữa khi đến nay vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể về việc đăng ký xe ba bánh, trong khi thời hạn có hiệu lực của nghị quyết đã cận kề.