Bớt quyền, thêm lực!

Chuyện thật như đùa: Trong suốt 14 năm, Chính phủ chỉ cấp 33 giấy phép dự án sân golf nhưng chỉ sau 2 năm phân cấp cho các địa phương, con số này đã vọt lên 166 dự án. Có tỉnh thuần nông nhưng có đến 19 sân golf! Hầu hết các sân golf đều chưa có quy hoạch tổng thể trong khi đất đai chiếm dụng rất lớn.

Cũng 2 năm qua, thông tin về các dự án thép khổng lồ liên tục được các địa phương hồ hởi công bố.

Mấy ai tỉnh táo ngồi lại làm phép tính: Tổng công suất của tất cả những dự án mới đã và đang đợi cấp phép lên đến 60 triệu tấn/năm, gấp khoảng 3 lần so với nhu cầu đến năm 2020! Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã phải yêu cầu dừng xem xét cấp phép tới 32 dự án thép.

Tiếp nữa là các resort. Hiện hầu như địa phương nào cũng có hàng chục dự án resort, nhất là các địa phương có thế mạnh về biển. Đã có chuyên gia cảnh báo, 2 năm tới, người dân muốn tắm biển phải trả tiền, bởi hàng trăm km bờ biển đều đã có chủ. Rồi tỉnh nào cũng có dự án cảng biển, sân bay, khiến có địa phương phải kêu gọi cán bộ đi bằng máy bay để... tăng thu ngân sách (?).

Có thể nói, việc phân cấp cấp phép đang được khai thác tối đa theo lợi ích cục bộ nhưng cơ chế kiểm tra lại thiếu. Mặt khác, trong khi quyền được trao tối đa cho các địa phương thì năng lực thực hiện dự án lại ít được quan tâm. Do vậy, trong số gần 72 tỉ USD vốn FDI đăng ký mới năm 2008, đến thời điểm này mới chỉ giải ngân được 4 tỉ USD.

Một quan chức của Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho hay hiện nền kinh tế của ta chỉ có năng lực hấp thụ 10 tỉ USD/năm. Con số này sẽ tăng bình quân khoảng 10%-12%/năm. Do vậy, càng kêu gọi nhiều dự án càng khó quản lý. Hiện Bộ Kế hoạch-Đầu tư đang được yêu cầu xem xét bổ sung Nghị định 108/2006/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư để trình Chính phủ, mục đích hướng tới tăng cường quản lý, thu bớt quyền đã được phân cấp cho các địa phương.

Nói như chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, không thể lấy phân cấp là lý do để Chính phủ bớt đi trách nhiệm và quyền của mình!