Các HTX cần báo cáo thiệt hại để đòi đền bù

Theo ông Nguyễn Xuân Hiên, Phó Chủ tịch Liên minh HTX VN, Bộ GTVT cần kỷ luật bằng hình thức cách chức hoặc cảnh cáo người soạn Quyết định 16

Sau khi Báo NLĐ phản ánh việc Bộ GTVT ban hành Quyết định 16 không đúng thẩm quyền, gây ra thiệt hại cho hàng trăm HTX trong cả nước, người dân và đại diện HTX, Liên minh HTX VN đã bày tỏ phản ứng.

Bạn đọc Nguyễn Thị Kim Anh (102 Nguyễn Khoái, P.2, Q.4 - TPHCM) lên tiếng: “Quyết định 16 của Bộ GTVT đã đẩy các HTX vận tải đến bờ vực phá sản, gây ra tình trạng hỗn loạn về kinh doanh vận tải. Ở các nước khác, gây hậu quả nghiêm trọng như vậy thì người đứng đầu ngành phải từ chức. Ở nước ta, làm sai vẫn bình chân như vại. Chính phủ cần xử nghiêm vụ này, nếu không sẽ còn tồn tại dài dài tình trạng đứng trên trời ra quyết định dưới đất, nếu có sai lầm thì sửa sai và... cười trừ”.

Trong khi đó, HTX Vận tải cơ giới thủy bộ tỉnh Tiền Giang phải “xé rào” để tự cứu. Theo ông Nguyễn Văn Bé Ba, chủ nhiệm HTX, ngay khi Quyết định 16 ra đời, nhiều xã viên không đồng ý thực hiện vì cho rằng tài sản mình sẽ bị mất nên ban chủ nhiệm HTX đã linh hoạt đề nghị chủ xe làm đơn tình nguyện đưa vào HTX để được làm thủ tục sang tên, đổi chủ sở hữu. Ngược lại, ban chủ nhiệm ký quyết định giao xe lại cho chính chủ phương tiện quản lý sử dụng. Ngoài ra, ban chủ nhiệm còn ký cam kết với xã viên là tài sản mà họ đang quản lý là của chính họ. “Dù biết làm như vậy là không đúng tinh thần Quyết định 16 của Bộ GTVT nhưng để hạn chế tối đa thiệt hại cho HTX và xã viên, chúng tôi buộc phải “xé rào” - ông Ba phân trần.

Chủ tịch Liên minh HTX VN Nguyễn Tiến Quân cho hay: Sau khi nhận được thông tin từ TPHCM, liên minh đã làm việc với Bộ GTVT và Bộ GTVT đã nhận sai lầm, nhưng việc đền bù thiệt hại là rất khó thực hiện vì phải xác định được cụ thể số tiền bị thiệt hại do Quyết định 16 gây nên. “Theo tôi, các HTX phải có báo cáo đầy đủ về những khó khăn, thiệt hại do Quyết định 16 gây nên cũng như những sai lầm của quyết định này, đồng thời phải có đề nghị cụ thể. Nếu thiệt hại này xác đáng, tôi nghĩ các cơ quan chịu trách nhiệm sẽ có cách giải quyết thỏa đáng” - ông Quân nhìn nhận.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Liên minh HTX VN Nguyễn Xuân Hiên lại cho rằng: Bộ GTVT sẽ không phải đền bù thiệt hại mà chỉ có thể kỷ luật, cách chức hoặc cảnh cáo người soạn thảo Quyết định 16, cũng như Bộ trưởng Bộ GTVT phải nhận khuyết điểm. Theo ông Hiên, luật sai, không phù hợp thì cũng điều chỉnh, Quyết định 16 của Bộ GTVT cũng tương tự.

Ông Hiên khẳng định: Trường hợp bồi thường chỉ được áp dụng trong trường hợp cơ quan hành chính áp dụng sai văn bản quy phạm pháp luật. Nhưng các HTX, xã viên có quyền làm đơn kiến nghị bồi hoàn thiệt hại do quyết định này gây ra.

Góc nhìn

Lợi ích cục bộ

Chuyện Bộ GTVT ban hành Quyết định 16 “đá” một lúc từ Luật Doanh nghiệp, Luật HTX đến Nghị định 110/2006/NĐ-CP của Chính phủ về điều kiện kinh doanh ô tô, vận tải bằng ô tô là minh chứng rõ ràng của tình trạng bất cập trong cách ban hành luật ở nước ta. Sau quyết định sai trái này, dùng dằng tới gần một năm trời, Bộ GTVT mới chịu sửa sai sau khi nhận thấy nguy cơ ra hầu tòa không thấp. Nhưng trách nhiệm bồi thường thiệt hại, bộ vẫn phủi tay!

Sự việc này khiến nhiều chuyên gia pháp lý đặt vấn đề không nên để các bộ ra văn bản quy phạm pháp luật nữa, tức là bỏ hẳn “thông tư” và “thông tư liên tịch” đi. Ý kiến này càng thực tế hơn khi kỳ họp Quốc hội lần thứ ba - khóa XII này sẽ bàn đến việc sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Theo nhiều luật sư, tốt nhất Chính phủ nên đảm trách luôn việc hướng dẫn luật. Bởi lẽ cơ quan soạn thảo dự án luật hiện nay cũng đồng thời soạn thảo văn bản hướng dẫn thi hành nên đã nắm rõ vấn đề, chỉ cần “gom” lại cụ thể và trình Chính phủ một lần là được. Điều này cũng tránh được tình trạng thông tư của bộ nào thì o bế quyền lợi của bộ đó trước tiên. Điển hình là hai ngành tài nguyên - môi trường và xây dựng luôn đụng nhau chan chát chỉ vì cái lợi cục bộ. Nhân rộng ra, thực trạng này khiến bộ máy thừa hành cấp dưới vừa chạy vừa... đuối, còn người dân kêu khổ quanh năm.

Mỹ Nhung