Cấp thiết giải quyết tranh chấp biển Đông

Tình hình biển Đông còn diễn biến phức tạp, mọi giải pháp cuối cùng cho các tranh chấp không thể đạt được trong ngày một ngày hai

“Tăng cường hợp tác, tìm kiếm các phương thức giải quyết tranh chấp và xử lý các thách thức để duy trì hòa bình và ổn định ở biển Đông ngày càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết”. Giám đốc Học viện Ngoại giao, ông Dương Văn Quảng, khẳng định như vậy tại hội thảo quốc tế "Biển Đông: Hợp tác vì an ninh và phát triển trong khu vực" do Học viện Ngoại giao và Hội Luật gia VN tổ chức lần đầu tiên ở Hà Nội, khai mạc sáng 26-11.

Hội thảo được coi là một diễn đàn hoàn toàn mang tính khoa học với mục tiêu hình thành mạng lưới các nhà nghiên cứu về biển Đông, chia sẻ các đánh giá, phân tích hệ lụy đối với hòa bình và an ninh khu vực; đề xuất, kiến nghị xây dựng những cơ chế hợp tác trong các lĩnh vực chức năng  và các khả năng giải pháp đối với các tranh chấp ở biển Đông. Ông Dương Văn Quảng nêu rõ phương thức thảo luận của hội thảo này là thẳng thắn, khách quan, xây dựng và cầu thị.

Trong hai ngày diễn ra hội thảo, giới học giả trong và ngoài nước cùng thảo luận những kết quả nghiên cứu chuyên sâu về biển Đông; về những nỗ lực hợp tác nhằm kiềm chế căng thẳng và tìm giải pháp hòa bình cho những tranh chấp ở biển Đông, góp phần thúc đẩy nỗ lực của các bên liên quan vì mục đích duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực này. 

Nội dung chính của hội thảo xoay quanh tầm quan trọng của biển Đông đối với hòa bình và an ninh khu vực; nguồn gốc và diễn biến tình hình các tranh chấp từ các góc độ pháp lý, chính trị và quan hệ quốc tế; đánh giá các hệ lụy cũng như đánh giá về hiệu quả của các cơ chế hiện có trong khu vực.

Đề cập đến mức độ các vụ tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ giữa nhiều bên liên quan không hề giảm mà còn có xu hướng tăng,  ông Dương Văn Quảng cho biết  những diễn biến gần đây, nhất là các hành động khẳng định chủ quyền về mặt pháp lý, kèm theo đó là những hành vi đơn phương nhằm tăng cường sự kiểm soát thực địa, tranh chấp các nguồn năng lượng và tài nguyên đã làm cho tình hình thêm căng thẳng.

Tuy nhiên, ông Quảng cho rằng tình hình biển Đông còn diễn biến phức tạp và có nguy cơ đe dọa đến hòa bình và ổn định trong khu vực, mọi giải pháp cuối cùng cho các tranh chấp không thể đạt được trong ngày một ngày hai.

Chính vì vậy, các bên liên quan phải cùng nhau hành động để giữ gìn môi trường hòa bình ổn định, bảo đảm tự do hàng hải, bảo vệ môi trường và nguồn tài nguyên thiên nhiên cũng như hợp tác cứu hộ, cứu nạn ngư dân trong khu vực biển Đông.

12 bài trình bày và tham luận, thảo luận trong ngày đầu tiên của hội thảo đã tập trung vào các chủ đề về tầm quan trọng của biển Đông trong bối cảnh môi trường quốc tế mới. Tập trung đánh giá tình hình biển Đông, các học giả cho rằng những tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ giữa nhiều bên liên quan đang có xu hướng tăng lên.

Xung đột lợi ích quốc gia, lịch sử tranh chấp phức tạp của biển Đông, cách diễn giải khác nhau về Luật Biển 1982, báo cáo về thềm lục địa kéo dài, cạnh tranh giữa các nước lớn, xuất hiện nhiều chủ thể trong vùng biển Đông, tăng cường lực lượng hải quân, chủ nghĩa dân tộc hướng vào vấn đề chủ quyền... là những nguyên nhân chủ yếu khiến cho tình hình phát triển phức tạp hơn và việc giải quyết tranh chấp khó khăn hơn.

Các đại biểu nhấn mạnh những nỗ lực hợp tác cần phải được đẩy mạnh hơn nữa, hướng vào các lĩnh vực ngăn ngừa khủng hoảng, xây dựng cơ chế hợp tác, xử lý các thách thức an ninh phi truyền thống trong khu vực biển Đông, tăng cường hội thảo khoa học, trao đổi kinh nghiệm giữa các bên và học tập kinh nghiệm của các khu vực khác.