Chất lượng sống TPHCM thua các TP trong khu vực

Thông qua việc phân tích 10 nhóm với 39 tiêu chí cụ thể như: môi trường chính trị xã hội, môi trường kinh tế, y tế và sức khỏe..., Mercer xếp TPHCM có chất lượng sống ở hạng 150/215 TP lớn trên thế giới

Đánh giá trên của Mercer - công ty tư vấn hàng đầu thế giới - trùng hợp với những lo ngại ngày càng tăng của các đại biểu HĐND TPHCM: “Kinh tế TP tăng trưởng đều đều nhưng chất lượng sống của người dân lại bị kéo giảm”. Tại kỳ họp HĐND TPHCM đầu tháng 12-2008, đại biểu Nguyễn An Bình nhận xét: “Nếu không sống tại TPHCM mà nhìn vào các chỉ tiêu TP đạt được sẽ thấy cuộc sống quá tuyệt vời. Nhưng cứ nhìn vào bức tranh ngập nước, kẹt xe, ô nhiễm môi trường... là đủ biết chất lượng sống như thế nào”.

Y tế, giáo dục, giao thông: Dưới trung bình

Theo Mercer, nhóm y tế và sức khỏe của TPHCM đạt điểm khá thấp. Các tiêu chí dịch vụ bệnh viện, bệnh truyền nhiễm, côn trùng và sinh vật phá hoại chỉ đạt 4/10 điểm; còn cung cấp y tế, nước thải, thoát nước, ô nhiễm không khí 6/10 điểm.

Tương tự, nhóm giáo dục và trường học chỉ được 4/10 điểm. Trong nhóm dịch vụ công và giao thông, vận tải công cộng “đội sổ” với 3/10 điểm. Nguyên nhân nằm ở chất lượng phục vụ kém, người dân khó tiếp cận dịch vụ, kẹt xe kinh khủng. Nhóm tiêu chí về nhà ở lần lượt có điểm: nhà ở (5/10), nội thất và thiết bị nhà (6/10), sửa chữa và bảo trì nhà (3/10).

Đạt điểm tương đối cao chỉ có các tiêu chí: mối quan hệ với các quốc gia 8/10, sự ổn định trong nước 7/10 (nhóm môi trường chính trị xã hội); dịch vụ ngân hàng 7/10 (nhóm môi trường kinh tế); điện thoại 8/10 (nhóm dịch vụ công và giao thông); thực phẩm 8/10 (nhóm sản phẩm tiêu dùng).

Phải “hụt hơi” đuổi theo các TP khác

Trong khi tiêu chí nước sạch của TPHCM bị 0/10 điểm thì Singapore được 10/10, Kuala Lumpur 8/10, Thượng Hải và Bangkok đều 4/10. Riêng dịch vụ bệnh viện và cung cấp y tế, bốn TP này đều từ 8 điểm trở lên. So sánh với Singapore có thể bị xem là quá sức với TPHCM, vì đây là “quán quân” toàn châu Á. Còn Kuala Lumpur cũng đi trước TPHCM khá xa, nên Bangkok chính là đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Nhưng so với người láng giềng này, TPHCM vẫn phải “hụt hơi” đuổi theo. Bangkok chỉ lép vế TPHCM về tiêu chí sự ổn định trong nước (5-7), ô nhiễm không khí (2-6), kẹt xe (3-5).

Điểm tích cực: TP “không lạnh lùng”

Dù xếp hạng thấp về chất lượng cuộc sống, nhưng nếu xét trên hệ thống tiêu chí của khái niệm “TP sống tốt” thì TPHCM lại được đánh giá khá cao vì có quan hệ cộng đồng và tình cảm cư dân rất tốt. Theo giáo sư Michael Douglass, Trung tâm Nghiên cứu toàn cầu Đại học Hawaii – người đưa ra khái niệm “TP sống tốt”, chỉ cần hình ảnh người dân ngồi ăn cơm nói chuyện thân mật thì TPHCM đã đủ “ăn đứt” các “TP lạnh lùng” như Singapore, Tokyo (Nhật), Seoul (Hàn Quốc) về khía cạnh sống tốt.

“Sốc”nhất là tiêu chí nước sạch

Thạc sĩ Lê Văn Thành, Phó Phòng Nghiên cứu phát triển đô thị - Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM, giải thích: “Mercer chủ yếu đánh giá trên hai khía cạnh: mức độ cung cấp dịch vụ và khả năng tiếp cận của người dân. Bệnh viện thường xuyên quá tải, thiết bị y tế không hiện đại lắm và còn thiếu thốn, trình độ chuyên môn chưa cao, thiếu dịch vụ và lực lượng cấp cứu đúng nghĩa... là những nguyên nhân làm nhóm này thấp điểm”. Nhưng “sốc” nhất là tiêu chí nước sạch bị... 0/10 điểm do mức độ cung cấp và chất lượng nước quá tệ.

TPHCM ở tốp trung bình của khu vực Đông Nam Á lẫn châu Á nhưng thua xa các TP lớn tại Đông Nam Á. Cụ thể Bangkok hạng 109/215 (tương đồng với TPHCM về trình độ phát triển, cách sinh hoạt...), Singapore hạng 34/215 (có mô hình phát triển mà nhiều người cho là thích hợp với TPHCM), Kuala Lumpur hạng 75/215, Thượng Hải hạng 100/215.

Điều này cho thấy với các hệ tiêu chí khác nhau thì thứ hạng sẽ khác nhau. Do đó, TPHCM cần xây dựng hệ tiêu chí của riêng mình để tự đánh giá một cách nghiêm túc và nhìn vào đó để chỉnh sửa hằng năm. Nếu xây dựng được, TPHCM sẽ là TP đầu tiên trên thế giới tự đánh giá thay vì dùng hệ thống tiêu chí chung của các tổ chức tư vấn quốc tế. Dự tính trong tháng 1-2009, Viện Nghiên cứu phát triển TP có thể hoàn thành bộ tiêu chí này.