Chất vấn: Thà ít mà đi sâu còn hơn nhiều mà lớt phớt!

* Phóng viên: Ba ngày mà chỉ có 7 bộ trưởng trả lời chất vấn, theo ông có bảo đảm chất lượng?

- Ông Nguyễn Ngọc Trân: Ý kiến của riêng tôi thì hơi nhiều, có thể ít hơn nhưng tập trung vào các lĩnh vực cử tri quan tâm. Thà chỉ chất vấn 3-5 bộ trưởng nhưng đại biểu QH có thời gian đi sâu, đi tới nguyên nhân và nhất là đi tới giải pháp khắc phục. Tất nhiên là tìm nguyên nhân và giải pháp không phải lúc nào cũng dễ nhưng cùng nhau suy nghĩ để tìm lời giải.

Sai phạm tài chính không có nghĩa là thất thoát

* Cá nhân ông sẽ chất vấn ai?

- Tôi có viết câu hỏi gửi Chính phủ về tình hình làm thế nào giảm thất thoát trong xây dựng cơ bản. Thủ tướng đã phân công và Bộ Kế hoạch - Đầu tư đã trả lời nhưng nếu ở hội trường mà được hỏi lại thì tôi sẽ hỏi tiếp bởi văn bản trả lời của Bộ Kế hoạch – Đầu tư chưa rõ ràng giữa thất thoát và lãng phí. Đó là 2 chuyện khác nhau. Dư luận vẫn nói thất thoát trong xây dựng cơ bản là 30% - 35%, Thủ tướng Chính phủ cũng có một đôi lần nói thế. Văn bản trả lời của đồng chí bộ trưởng nói sai phạm tài chính là 13%-15% nhưng sai phạm về tài chính đâu có nghĩa là thất thoát?

Tôi cũng có hỏi bộ trưởng Bộ Nội vụ về chất lượng đào tạo cán bộ của mình. Đó cũng là vấn đề hệ thống, liên quan đến nhiều ngành. Tôi còn đặt câu hỏi với bộ trưởng Tài chính xung quanh vấn đề sai phạm trong quản lý ngân sách được phát hiện qua báo cáo của Kiểm toán Nhà nước, trách nhiệm của bộ trưởng Tài chính, của Kho bạc Nhà nước thế nào? Nhưng trong 3 người, chắc chỉ có Bộ trưởng Võ Hồng Phúc trả lời (vì theo dự kiến, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Quang Trung và Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Sinh Hùng không có trong danh sách trả lời chất vấn kỳ này-PV).

17 câu hỏi đặt ra cho Bộ trưởng Bưu chính - Viễn thông

* Ông nổi tiếng là người hỏi nhiều và sắc sảo. Vậy vì sao dư luận xã hội rất bức xúc về những sai phạm tại Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông nhưng không thấy ông chất vấn?

- Tôi không chất vấn bộ trưởng Bưu chính Viễn thông vì thấy có nhiều đại biểu đã hỏi nên dành câu hỏi về các vấn đề khác cho bộ trưởng khác. Theo báo cáo Ủy ban Thường vụ QH, có 17 câu hỏi đặt ra cho bộ trưởng Bưu chính Viễn thông, đó là bộ trưởng có số lượng câu hỏi nhiều thứ 3, sau Chính phủ và Bộ Y tế.

* Vậy cử tri của ông đặt ra những vấn đề gì?

- Cử tri của chúng tôi (tỉnh An Giang) cũng đặt ra câu hỏi đối với Bộ Bưu chính Viễn thông nhưng họ quan tâm nhiều đến vấn đề thất thoát trong lĩnh vực xây dựng cơ bản vì chỉ cần tiết kiệm một vài %, hạ tỉ lệ thất thoát trong xây dựng cơ bản là đã có rất nhiều tiền để xây dựng trường học, bệnh viện, giải quyết các vấn đề xã hội tốt hơn. Thứ nữa, họ quan tâm nhiều đến chuyện tham nhũng. Mà thất thoát trong xây dựng cơ bản cũng là một dạng tham nhũng.

Đã hứa thì phải làm!

* Ông có thấy rằng có bộ trưởng đã nhiều lần liên tiếp trả lời chất vấn, như bộ trưởng Y tế, bộ trưởng GD-ĐT, nhưng sự việc vẫn chưa có chuyển biến?

- Theo tôi hiểu, Ủy ban Thường vụ QH có quyết tâm rất lớn: Đã hứa cái gì thì phải làm. Chủ tịch QH Nguyễn Văn An cũng đã nhiều lần nhắc lại điều này. Đây cũng là điều chúng ta phải cố gắng đạt được, nếu không, cử tri sẽ cho rằng ở cơ quan quyền lực cao nhất mà “lời hứa chỉ là lời hứa” thì không nên. Như tôi đã nói, muốn chất vấn cho sâu thì thà ít bộ trưởng mà đi sâu còn hơn là nhiều bộ trưởng mà làm lớt phớt.

* Nhưng những vấn đề như giảm tai nạn giao thông, giảm giá thuốc, nâng cao chất lượng giáo dục đã được hứa từ mấy năm nay song có thực hiện được đâu?

- Khi bàn về việc thực hiện tình hình kinh tế-xã hội của đất nước tại kỳ họp này, tôi là một trong những người đã nêu ý kiến rằng QH phải sử dụng quyền bỏ phiếu tín nhiệm của mình. Tôi nghĩ đó là lời nhắc nhở các bộ trưởng (và ngay cả chúng tôi, những chức danh do QH bầu hoặc phê chuẩn) phải nhớ trách nhiệm của mình để làm việc tốt hơn. Đừng để việc bỏ phiếu tín nhiệm trở thành việc chính thức hóa quyết định đã có (như trường hợp Bộ trưởng NN-PTNT Lê Huy Ngọ-PV). Tôi nghĩ rằng, đó cũng là kênh thông tin cho Đảng biết mức độ tín nhiệm của cử tri đối với những người đã được Đảng trọng trách.

* Vậy tại kỳ họp thứ 6 tới, nếu những lời hứa tại kỳ họp này và các kỳ họp trước mà vẫn chưa được giải quyết, ông có đề nghị bỏ phiếu tín nhiệm đối với các bộ trưởng không thực hiện được lời hứa?

- Tôi không muốn làm nhà tiên tri. Cái gì đến sẽ đến nếu nó chín muồi, nước đến 100oC thì sẽ bốc hơi, tức là đến một giới hạn khi lượng đổi thì chất cũng sẽ đổi.

Thái An ghi

----------------------------------------------------------

TS Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội:

Chất vấn không phải là công cụ giải quyết bức xúc

Chất vấn và trả lời chất vấn là một hình thức giám sát của QH. Do đó, quan trọng là dùng giám sát để nâng cao chế độ trách nhiệm chứ giám sát không phải để giải quyết trực tiếp những vấn đề đang phát sinh trong cuộc sống. Nếu nâng cao chế độ trách nhiệm thì sẽ giải quyết được những vấn đề phát sinh trong cuộc sống. Dùng chất vấn để giải quyết những vấn đề phát sinh trong cuộc sống sẽ rất khó vì chất vấn không phải là công cụ để giải quyết.

Mọi hoạt động giám sát không phải là việc chất vấn mà cuối cùng là thông tin: 1/ Bằng cách nào, bằng thủ tục nào đại biểu (ĐB) QH có được thông tin; 2/ ĐBQH đánh giá, phân tích thông tin đó như thế nào? Chất vấn, nghe báo cáo, thảo luận báo cáo cuối cùng tóm lược thông tin, cần phải đủ năng lực để phân tích thông tin đó. Nhưng ĐBQH của chúng ta rất khó thực hiện việc này vì phần lớn là không chuyên trách. Bộ máy giúp việc, cung cấp, phân tích thông tin, đòi hỏi nhân lực và kinh phí lớn. Mà thủ tục chất vấn phải làm theo một số cách, các ĐBQH mới có thể nói được. Các nước thường chia chất vấn thành 2 hình thức: 1/ Hỏi đáp; 2/ Chất vấn sâu về một vấn đề, sau đó phần trả lời của một bộ trưởng được gửi cho tất cả các ĐB để họ có thời gian nghiên cứu, nhờ các chuyên gia tư vấn, phân tích sâu. Sau đó, QH mới dành thời gian nhất định để chỉ chất vấn về vấn đề đó.

Anh Phương ghi