Chế biến bừa, buôn bán ẩu

Để có lợi nhuận, các quán nhậu phải sử dụng nhiều cách chế biến rượu dỏm. Các tay pha chế dùng rượu gạo gốc trộn với một tỉ lệ nhất định cồn công nghiệp vốn có rất nhiều tạp chất độc hại. Có người còn dùng cồn khô, nước lã và cốt rượu thuốc để chế biến bất cứ loại rượu nào mà khách nhậu bình dân yêu cầu

Sau hàng loạt ca tử vong liên tiếp do ngộ độc rượu thời gian gần đây, chúng tôi đã rảo quanh các quán nhậu rượu đế bình dân ở ĐBSCL và rùng mình trước tình trạng buôn bán rượu không rõ nguồn gốc tràn lan.


“Đặc sản” không nhãn mác


Đoạn đường Điện Biên Phủ, phường Mỹ Long, TP Long Xuyên - An Giang dài chưa tới 200 m song đã có trên 10 quán nhậu. Khu vực này khá rộng rãi với vỉa hè thông thoáng và nhiều bãi đất trống nên các quán tha hồ bày biện bàn ghế. Mới khoảng 13 giờ nhưng hầu hết các quán ở đây đều đã  đông khách.


Chúng tôi ghé vào quán Năm Ch. nằm bên hông Nhà Thiếu nhi An Giang. Chưa kịp gọi món ăn, nhân viên chạy bàn đã nhanh nhảu giới thiệu các loại rượu “đặc sản” của quán, trong đó có rượu chuối Năm Ch. Một người bạn đi cùng chúng tôi thắc mắc: “Tụi tôi là dân nhậu mà nghe tên hiệu rượu chuối này sao lạ quá?”. Nhân viên chạy bàn phân trần: “Rượu này do chủ quán tự chế biến và chỉ để bán cho khách vào đây nhậu như là “đặc sản” của quán, chứ không bán ra ngoài nhằm giữ bí quyết gia truyền nên các anh không biết là phải rồi”.


Chưa đầy 5 phút sau, nhân viên chạy bàn mang ra một chai rượu màu vàng như trà đá, lợn cợn cặn đựng trong một chai nước suối loại 500 ml, hoàn toàn không có nhãn mác gì cả. Tiến lại gần quầy rượu quan sát, chúng tôi nhận thấy một hàng chai, lọ thủy tinh lớn đầy rượu. Trên mỗi chai lọ có mẩu giấy dán vào, điền tên các loại rượu hấp dẫn, như: ngọc dương, tắc kè, rắn hổ... Lọ này hao hao lọ kia, khách nhậu không cách nào biết rõ nguồn gốc và chất lượng của chúng ra sao.

img
Một nạn nhân ngộ độc rượu đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Ảnh: Đ.KHÁNH


Anh Tùng, một chủ quán nhậu ở TP Cần Thơ đã giải nghệ, cho biết thực tế hiện nay, để đáp ứng nhu cầu của số đông khách nhậu là thành phần lao động chân tay, các hàng quán chỉ bán rượu với giá bình dân, từ 6.000 đồng - 10.000 đồng/lít.

Với cái giá quá rẻ này, để thu được lợi nhuận, các quán tất yếu phải sử dụng nhiều cách để chế biến rượu dỏm. Các tay pha chế đã dùng rượu gạo gốc trộn với một tỉ lệ nhất định cồn công nghiệp có rất nhiều tạp chất độc hại. Có người còn dùng cồn khô, nước lã và cốt rượu thuốc để tạo ra bất cứ loại rượu nào mà khách nhậu bình dân yêu cầu. Tất nhiên, các loại rượu “đặc sản” này đều không hề có nhãn mác.


Tiềm tàng nguy cơ ngộ độc


Các kết quả kiểm nghiệm mới đây do Cục An toàn vệ sinh thực phẩm - Bộ Y tế công bố cho thấy 90% rượu tự nấu theo kiểu thủ công đều có chứa các chất độc hại. Ông Nguyễn Thanh Phong, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng thị xã Sa Đéc - Đồng Tháp, cho biết trong tổng số 149 cơ sở sản xuất rượu trên địa bàn thị xã, chỉ có 8 cơ sở đăng ký chất lượng sản phẩm theo quy định. “Cơ sở sản xuất rượu theo kiểu truyền thống không thể nào đạt được các chỉ tiêu chất lượng”- ông Phong khẳng định.


Tình trạng này còn diễn ra ở nhiều tỉnh, thành khu vực ĐBSCL. Tỉnh An Giang có 1.600 cơ sở sản xuất rượu nhưng có khoảng 85% cơ sở không đăng ký. Sản phẩm của các cơ sở này đều không nhãn mác và lưu hành trôi nổi trên thị trường. “Khoảng 10% cơ sở sản xuất rượu kiểu thủ công, theo kinh nghiệm, trên địa bàn tỉnh không thể bảo đảm chất lượng” - bác sĩ Lê Minh Uy, Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh An Giang, nhận xét.


Mới đây, Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long đã thành lập đoàn thanh tra liên ngành để kiểm tra các loại hình chế biến, kinh doanh rượu trên địa bàn. Qua kiểm tra 45 cơ sở, đoàn phát hiện có đến 40 cơ sở vi phạm. Trong đó, các vi phạm chủ yếu là cơ sở nấu rượu không có giấy phép kinh doanh, không bảo đảm vệ sinh, không công bố tiêu chuẩn chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm, men sản xuất rượu không rõ nguồn gốc - xuất xứ...

Đoàn cũng đã lấy 33 mẫu rượu để xét nghiệm, kết quả có 28 mẫu không đạt yêu cầu. Trong số đó, nhiều mẫu có tạp chất vượt tiêu chuẩn cho phép trên 300 lần. Đặc biệt, có mẫu rượu hàm lượng aldehyde vượt rất nhiều lần quy định, có thể làm cho người uống tử vong.


Theo ông Đàm Hồng Hải, cán bộ Thanh tra Sở Y tế TP Cần Thơ, các chất có hại trong rượu tự nấu cao hơn từ 30-50 lần so với các loại rượu do nhà máy sản xuất. Người uống các loại rượu này có thể nhiễm các bệnh về gan, loét dạ dày, rối loạn tiêu hóa, thần kinh, suy giảm trí nhớ, ngộ độc cấp tính, thậm chí tử vong. Trong rượu tự nấu theo kiểu thủ công có thành phần chính là ethanol và một số tạp chất có hại cho sức khỏe như aldehyde, ester, methanol, izobutanol, furfurol... Trong đó, methanol là chất rất độc, chỉ một lượng nhỏ xâm nhập cơ thể cũng có thể gây mù lòa, lượng lớn hơn có thể gây tử vong.

Đổ bỏ hàng ngàn lít rượu không rõ nguồn gốc

Sau những vụ ngộ độc rượu gây chết người hàng loạt vừa qua ở thị xã Sa Đéc - Đồng Tháp, đoàn công tác liên ngành của thị xã đã liên tục xuống địa bàn để tuyên truyền, vận động người dân nêu cao ý thức bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng. Đoàn đã tiếp cận hàng trăm tiệm tạp hóa để vận động chủ tiệm ngưng bán rượu không rõ nguồn gốc. Loại rượu này sẽ được tiêu hủy hoặc niêm phong, lấy mẫu kiểm tra nếu chủ tiệm không đồng ý. Do đó, những ngày qua đã có hàng ngàn lít rượu không rõ nguồn gốc đã được người dân tự nguyện đổ bỏ để tránh xảy ra trường hợp ngộ độc tiếp theo.

Ông Đoàn Văn Hồng, Giám đốc Sở Y tế Đồng Tháp, cho biết: “Chúng tôi còn đi kiểm tra tất cả các quán nhậu ở thị xã Sa Đéc và yêu cầu chủ quán phải ký cam kết không bán rượu không rõ nguồn gốc. Nếu quán nào vi phạm sẽ căn cứ quy định hiện hành để xử phạt. Chúng tôi cũng sẽ kiến nghị UBND tỉnh làm mạnh tay để ngăn chặn tình trạng ngộ độc rượu”. Theo ông Hồng, ngành y tế Đồng Tháp sẽ triển khai biện pháp tương tự đối với tất cả quán nhậu trên toàn tỉnh.

 

Kỳ tới: Thủ phạm là methanol