Chính sách cho Việt kiều triển khai quá chậm!

Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị và chương trình hành động của Chính phủ về việc thực hiện công tác đối với người VN ở nước ngoài đã ban hành hơn 1 năm qua, nhưng đến nay việc triển khai thực hiện vẫn chưa đến đâu. Đây là bức xúc lớn nhất của kiều bào được Ủy ban Về người VN ở nước ngoài TPHCM báo cáo với Đoàn Đại biểu Quốc hội TP vào sáng 12-7.

Sau chuyến thăm và làm việc của Thủ tướng Phan Văn Khải tại Mỹ, nhiều kiều bào đã rất phấn khởi, vì chắc chắn nhiều cơ hội làm ăn sẽ được mở ra. Nhưng nếu cơ chế chính sách không theo kịp như hiện nay sẽ là một trở ngại, có thể làm mất thời cơ khai thác tiềm năng của kiều bào về nước đầu tư”- Ông Nguyễn Chơn Trung, Chủ nhiệm Ủy ban Về người VN ở nước ngoài (NVNONN) TPHCM, đã mở đầu buổi giám sát của Đoàn Đại biểu Quốc hội (QH) TP bằng phát biểu trên.

Mới có 45 Việt kiều được mua nhà!

Cũng theo ông Nguyễn Chơn Trung, trong chương trình hành động của Chính phủ về công tác kiều bào, đã giao rất cụ thể bộ này, ngành kia làm gì. Thậm chí rất nhiều bộ được ấn định cả thời gian hoàn thành là quý III/2004 nhưng đến nay đã hơn 1 năm trôi qua, chỉ có Bộ Xây dựng là có... dự thảo về vấn đề nhà ở cho kiều bào! Khi ông Nguyễn Việt Thuận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về NVNONN TPHCM trình bày kiến nghị “cởi trói” thủ tục mua nhà cho Việt kiều, Phó Đoàn Đại biểu QH Trần Thành Long hỏi: “Đã có bao nhiêu Việt kiều được mua nhà ở TP?”. Ông Thuận nói ngay: “Tính đến hết năm 2004 chỉ có 45 người, trong khi cả TPHCM có 1,8 triệu kiều bào!”.

Chưa an cư nên tình hình đầu tư của Việt kiều vào TPHCM cũng bị ảnh hưởng đáng kể. Theo Sở KH-ĐT TPHCM, số lượng doanh nghiệp và tổng vốn của Việt kiều đầu tư vào TPHCM có tăng lên hằng năm, nhưng chiếm tỉ lệ thấp, khoảng 1,5% so với số doanh nghiệp trên địa bàn TP và 1,2% so về số vốn đăng ký. Hiện chỉ có dự án Công viên Thế kỷ 21 ở quận 2 của Việt kiều với quy mô vốn lớn nhất là 48,7 triệu USD. “Mỗi ngày chúng tôi nhận được ít nhất 3 ý kiến thắc mắc của Việt kiều về việc tại sao tôi chưa được mua nhà. Trong khi quy định về việc này còn rất chung chung, khó thực hiện”.

Lượng kiều hối đang tăng

Trong khi các bộ, ngành, TP chậm triển khai Nghị quyết 36 thì tình hình thu hút ngoại tệ từ người VN ở nước ngoài có nhiều tín hiệu đáng mừng. Đại diện Ngân hàng Nhà nước VN - Chi nhánh TPHCM cho biết lượng kiều hối qua các ngân hàng tại TP ngày càng tăng cao (năm 2003 là 2,6 tỉ USD, năm 2004 là 3,2 tỉ USD), dự kiến năm 2005 sẽ là 3,5 tỉ USD. Hiện có hơn 80 tổ chức kinh tế ở nước ngoài tham gia vào hoạt động chuyển tiền từ nước ngoài về VN khiến mức phí của dịch vụ chuyển tiền ngày càng giảm mạnh. Tuy nhiên, trong những kiến nghị của ngành ngân hàng với Đoàn Đại biểu QH TPHCM cũng đề cập nhiều đến việc cần sửa đổi, bổ sung những quy định chưa phù hợp về nhà đất, kinh doanh... vì đây là nhu cầu rất lớn và chính đáng của đại đa số Việt kiều.

Nên có cơ quan ngang bộ về kiều bào

Ủy ban Về NVNONN tập hợp gần 10 kiến nghị của bà con Việt kiều gởi Đoàn Đại biểu QH TPHCM như thủ tục xuất nhập cảnh, giải quyết cho Việt kiều hồi hương, quốc tịch... “Nóng” nhất là kiến nghị bổ sung đối tượng Việt kiều được phép mua nhà, gồm người chứng minh có nguồn gốc VN và thực tế có nhu cầu mua nhà để ở tại VN; Việt kiều được thừa hưởng các tài sản thừa kế hợp pháp tại VN có quyền thụ hưởng chủ quyền tài sản hoặc khước từ theo quy định luật pháp; nhà đầu tư, nhà nghiên cứu là Việt kiều cần được mua nhà để ở, làm việc.

Các thành viên đoàn giám sát đều nhất trí với những kiến nghị của Ủy ban về NVNONN TPHCM, trong đó, đáng chú ý nhất là kiến nghị nên có một bộ máy tổ chức tương đương với một bộ hoặc cơ quan thuộc Chính phủ mới đủ tầm cỡ trong chức năng quản lý và quyền hạn giải quyết các vấn đề liên quan đến kiều bào.