Chợ tự phát: Ổ dịch lộ thiên

Để phòng bệnh tả, nhiều chuyên gia cảnh báo đưa ra biện pháp đồng bộ gồm: làm sạch nguồn nước, vệ sinh an toàn thực phẩm và vệ sinh cá nhân. Xét theo các khía cạnh này, sự lơi lỏng từ các nhà quản lý đến người dân bộc lộ nhan nhản như ghi nhận của phóng viên Báo NLĐ. Bài đầu phản ánh cảnh mất vệ sinh ở các chợ tự phát

LTS: Theo các chuyên gia về dịch tễ, nguy cơ lây lan dịch tả đang tiềm ẩn ở tất cả các loại thực phẩm nếu không bảo đảm vệ sinh. Và để phòng bệnh tả, nhiều chuyên gia cảnh báo cần đưa ra biện pháp đồng bộ gồm: làm sạch nguồn nước, vệ sinh an toàn thực phẩm và vệ sinh cá nhân. Xét theo các khía cạnh này, sự lơi lỏng từ các nhà quản lý đến người dân bộc lộ nhan nhản như ghi nhận của phóng viên Báo Người Lao Động. Trong bài đầu này là cảnh mất vệ sinh ở các chợ tự phát.

Tình hình mất vệ sinh tại các chợ chồm hổm, chợ tự phát dành cho công nhân ở khu vực Thủ Đức, TPHCM - Bình Dương đang báo động. Trong khi đó, nhiều công nhân cho rằng bị tiêu chảy cấp thì tốn vài ngàn đồng mua thuốc đau bụng uống là khỏi

“Ấy”, thấy tôi giương máy ảnh, một người đàn bà bán thịt heo ở khu chợ chồm hổm la lên, không dám xuống dòng kênh để tiểu tiện nhưng cạnh đó hai người đàn bà khác vẫn hồn nhiên phóng uế. Chợ chồm hổm này nằm bên cạnh Công ty Sản xuất Giày da Minh Nghệ, khu phố 3, phường Tam Bình, quận Thủ Đức-TPHCM. Ghé đây, chúng tôi thấy ớn lạnh vì một bên là rau sống, cá thịt... một bên là dòng kênh đen kịt ruồi muỗi, với tấp nập người đi phóng uế.

Chợ một bên và... phân một bên

“Chợ này chỉ đông buổi chiều vào lúc công nhân (CN) Công ty Minh Nghệ tan ca, anh đi ngang chợ ngửi thấy mùi thum thủm là do phân heo với cả phân người từ dưới kênh xông lên đấy” - anh Trần Quốc Toản (nhà số 4 đường 7, khu phố 3, phường Tam Bình, quận Thủ Đức), ở gần chợ, nói. Theo anh Toản, trong phường nhiều hộ chưa có nhà vệ sinh nên vứt phân xuống kênh, phân trôi đến khu vực chợ chồm hổm thì bị lượng bao ni-lông dày đặc ở đây cản lại nên bốc mùi hôi dữ dội. Chiều 12-4, chúng tôi hoảng hồn khi chứng kiến một chị bán cá dùng nước con kênh này để tráng thau đựng cá. Cứ chốc chốc lại thấy vài chị khác đang bán thì vọt xuống kênh tiểu tiện, đại tiện rồi phất phất nước kênh để rửa tay xong lại lên bán tiếp. Nhìn bàn tay của chị bán thịt vừa nhúng nước dòng kênh nhiễm phân giờ lại thái thịt bán cho mấy cô CN, tôi thấy lạnh cả gáy.

Tại các phiên chợ, CN tìm mỏi mắt cũng không thấy một nhà vệ sinh vì vậy chuyện “làm bậy” sát chỗ buôn bán là khá phổ biến. Trên đường dẫn tới Khu chế xuất Linh Trung 1 (phường Linh Trung, quận Thủ Đức), ống kính của chúng tôi cũng kịp ghi lại hình ảnh một người đàn ông vô tư phóng uế ngay sát hàng tôm cá của vợ mình. Thấy tôi chụp ảnh cảnh này, một cô CN cười tươi hỏi: “Ủa, anh chụp làm gì vậy? Chuyện này chợ nào mà chẳng có”.

Chợ công nhân Minh Nghệ (phường Tam Bình, quận Thủ Đức) bên dòng kênh đầy phân, rác

Thực phẩm dầm... bụi đất

Cứ 16 giờ 30 hằng ngày, đoạn đường dài khoảng 1 km dẫn vào cổng chính Khu Chế xuất Linh Trung 2 (phường Bình Chiểu, quận Thủ Đức) biến thành phiên chợ rất tấp nập. “Rau má đây, 1.000 đồng 2 lạng, ăn sống, nấu canh đều ngon, mua dô mua dô”, tiếng rao của người đàn bà như bị loãng đi bởi tiếng kỳ kèo trả giá của mấy ngàn CN trong phiên chợ. Tôi nhìn rau má mà phát sốt. Toàn bộ rau đổ thành đống xuống đất rồi bị CN bươi ra, đôi lúc CN ùa vào mua quá đông còn giẫm lên rau. “Sao chị không che chắn giữ cho rau sạch, kiểu này mà về ăn sống thì bệnh chết?”- tôi hỏi. “Dơ thì về rửa”, người đàn bà nói gọn lỏn. Ghé hàng cá, tôi nổi da gà: các khúc cá chặt sẵn được đổ lên tấm ni-lông rồi tràn ra đất, thịt cá, máu cá quệt đất rồi bị ruồi bám lên đen kịt. “Tránh ra, tránh ra, rác tới rác tới”, phiên chợ CN đang đông nghịt người thì một xe rác dân lập xông vào. Chiếc xe chất rác cao ngùn ngụt đi giữa hai hàng thịt cá rồi rơi vãi khắp nơi. “Xe gom rác sao đi đường này?” - tôi hỏi, “Chợ mọc giữa đường, không đi ngõ này chứ đi ngõ nào”- anh lái xe nói ra vẻ bực mình.

Tại chợ Đồng An sát Khu Công nghiệp Đồng An, tỉnh Bình Dương xảy ra một hiện tượng khá kỳ cục mặc dù chợ xây hoành tráng nhưng CN và tiểu thương vào mua, bán rất ít, ai cũng tranh nhau đổ ra ngoài đường. Có mặt tại đây, chúng tôi ghi nhận bên hàng bán rau muống và trái cây có một mương nước nổi sình bùn chảy qua, mặt hàng rau sống thì kê sát đường hứng đủ bụi đất từ dòng xe hối hả.

Theo các bác sĩ, hiện nay khuẩn tả đã xâm nhập vào cả cam, quýt, táo, nho. Thế nhưng, tại chợ Đồng An, chúng tôi gặp hai cô CN vừa trả giá vừa bốc nho bỏ vào miệng nếm thử. “Nho bầm dập, ruồi bu không rửa mà em ăn coi chừng dính khuẩn tả đấy” - tôi cảnh báo. Hai cô CN quay lại nhìn tôi: “Không ăn làm sao biết ngọt hay chua, với lại bị dịch tả thì tốn vài ngàn đồng mua thuốc đau bụng uống là khỏi, làm gì mà dữ vậy?”.