Chống tham nhũng phải chống từ gốc

Thà làm ít nhưng chắc còn hơn là làm hình thức . Phóng viên: Theo ông, hiện nay, Thanh tra Chính phủ có đủ khả năng gánh vác trọng trách một cơ quan đầu mối chống tham nhũng?

- Ông Mai Quốc Bình: Chống tham nhũng là công việc cực kỳ khó. Tham nhũng ở nước nào cũng có, nói như vậy không phải để biện bạch cho sự tồn tại của tham nhũng ở VN. Khi về cơ quan này, tôi quan tâm nhiều là ở “cơ chế”: Cơ chế, chính sách vận hành để chống tham nhũng là phải chống từ gốc, là cả hệ thống chính trị: Đảng, Nhà nước, Quốc hội rồi đến địa phương.

. Bản thân ngành thanh tra vừa qua xảy ra hàng loạt tiêu cực, thậm chí có vụ tham nhũng có tổ chức như một đoàn thanh tra tỉnh Nam Định làm tiền doanh nghiệp và bị bắt cả đoàn, rồi ở Hà Tây, TPHCM... cũng đã bị phát hiện tiêu cực. Vậy biện pháp gì để chấn chỉnh lại tình trạng này?

- Điều cần thiết là phải tìm ra nguyên nhân vì sao phát sinh tình trạng ấy. Tham nhũng không từ bất cứ ai ngay trong nội bộ ngành nên đừng loại trừ cơ quan thanh tra ra. Ngay ở TPHCM, khi tôi còn phụ trách lĩnh vực thanh tra, nhiều anh em rất tốt nhưng cũng có người vi phạm, mắc khuyết điểm. Cho nên, phải nói đến sức phấn đấu và nhận thức của từng cán bộ, từng tổ chức. Nếu nhận thức tốt thì sức “đề kháng” tốt. Thứ nữa, phải có chế tài để giảm tiêu cực.

. Khi thảo luận về mô hình cơ quan chống tham nhũng, nhiều đại biểu lo là Ban Chỉ đạo Phòng chống tham nhũng cũng giống như các ban chỉ đạo khác (như chống dịch cúm gia cầm...), không đủ hiệu lực để thực hiện?

- Nhận xét như thế không chủ quan đâu mà là thực tế của các ban chỉ đạo lâu nay. Làm sao để hạn chế sự hình thức đi, thà làm ít nhưng chắc còn hơn là làm hình thức. Quá trình thực hiện có sơ, tổng kết, có đề xuất...

. Trong Dự án Luật Phòng chống tham nhũng, Thanh tra Chính phủ đưa ra rất nhiều biện pháp nhấn mạnh yếu tố “phòng”?

- Tôi rất đồng tình với phát biểu của Tổng Thanh tra Quách Lê Thanh. Chống tham nhũng phải đặt giải pháp “phòng” lên hàng đầu, xử lý hậu quả chỉ là điều cần thiết thôi. Nếu chỉ tập trung xử lý hậu quả mà không có cách phòng thì không thành công.

. Một trong những biện pháp đặc biệt quan trọng trong chống tham nhũng là thực hiện kê khai tài sản. Luật Phòng chống tham nhũng có đẩy vấn đề này lên không?

- Phải nhìn nhận lại, lâu nay Đảng và Nhà nước đã thực hiện chủ trương kê khai tài sản, mỗi lần chuẩn bị bầu cử hoặc đại hội Đảng các cấp thì chủ trương này đều được triển khai cho cán bộ thực hiện. Đây là chủ trương đúng, chính xác nhưng việc kê khai đã đạt yêu cầu chưa thì phải nói là từng nơi, từng lúc lại tùy thuộc vào sự chỉ đạo của địa phương đó. Chủ trương là đúng, có điều mình làm chưa tốt thôi.