Chưa hưởng lợi đã bấp bênh

Hàng ngàn hecta đất sản xuất ở tỉnh Hậu Giang được chuyển mục đích phục vụ công nghiệp khiến cuộc sống của hàng chục ngàn người (chủ yếu là nông dân) bị xáo trộn... Sau hơn 4 năm thành lập, tỉnh Hậu Giang đã lộ diện một “đại công trường” mới với hàng trăm dự án quy hoạch, xây dựng rầm rộ triển khai.

Đến nay, tỉnh này đã thu hút gần 40 dự án đầu tư trong nước với số vốn hơn 13.000 tỉ đồng; 2 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với số vốn ban đầu gần 700 triệu USD, đưa tỉnh này lên vị trí thứ 7 trong cả nước về thu hút vốn FDI trong năm 2007.

Khắp nơi nở rộ khu công nghiệp

Để phục vụ nhu cầu phát triển này, UBND tỉnh đã ra quyết định thành lập 3 cụm công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp (CN- TTCN) tập trung quy mô khá lớn: cụm CN-TTCN Tân Phú Thạnh với tổng diện tích 201 ha; cụm CN thị xã Vị Thanh 150 ha và cụm CN-TTCN thị xã Ngã Bảy gần 40 ha. Năm 2007, tỉnh đã trình Chính phủ phê duyệt thành lập Khu CN Sông Hậu - huyện Châu Thành với diện tích giai đoạn đầu hơn 800 ha (tổng diện tích dự án hơn 3.200 ha). Phục vụ cho các khu cụm này là các khu quy hoạch dân cư - tái định cư tập trung hơn 220 ha (75 ha ở cụm CN-TTCN Tân Phú Thạnh và hơn 150 ha ở Khu CN Sông Hậu).

Giữa năm 2007, chỉ riêng hai dự án cụm CN tàu thủy (Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy VN - Vinashin) và nhà máy bột giấy (Tập đoàn Lee & Man), nhà đầu tư đã “đánh tiếng” cần trên 200 ha đất ở Khu CN Sông Hậu (cho giai đoạn đầu xây dựng). Hàng ngàn hộ dân đã chấp nhận bị giải tỏa trắng, di dời và giao đất chỉ trong vòng 30 ngày để bảo đảm tiến độ của các dự án. Ông Lê Thanh Hồng, Phó Chủ tịch UBND xã Đông Phú - huyện Châu Thành, nói: “Có nơi phải thu hồi trên 50% diện tích đất, đời sống nhân dân bị xáo trộn rất nhiều. Suốt cả tháng trời, hầu như chúng tôi và các cơ quan chức năng khác chỉ tập trung vào nhiệm vụ quy hoạch”.

Đi đâu, làm gì để sống?

Anh Hùng, một trong những hộ dân bị giải tỏa trắng hơn 3 ha đất ở xã Đông Phú, tâm sự: “Ba đời ông cha tôi làm ruộng làm vườn ở đây. Gia đình đang sống ổn định, con cái học hành thuận lợi... Bây giờ tuân thủ chủ trương, giao đất và nhận cục tiền này đúng là nhiều thiệt. Nhưng tôi nghĩ mãi chẳng biết đi đâu, làm gì để sống...”.

Còn ông Th., một hộ dân bị giải tỏa trắng ở Phú Hữu A, huyện Châu Thành, lâm vào cảnh khốn khổ hơn. Sau khi nhận hơn 1 tỉ đồng tiền bồi hoàn, ông đã mua cho 5 con trai mỗi người một chiếc xe máy; cho 3 người con lớn mỗi người cả trăm triệu đồng làm vốn buôn bán nhỏ, mở quán ăn... Tuy nhiên, chỉ một tháng sau, 2 người con nhỏ của ông đã gây tai nạn giao thông, vừa nằm viện điều trị vừa phải bồi thường hàng chục triệu đồng cho nạn nhân. Ba người con lớn, người thì mê đánh bài, đá gà, cá độ bóng đá, người thì làm thầu đề và đều đã bị bắt. Nhiều người còn nói chắc như đinh đóng cột: Cả tỉ đồng của ông Th. nay giỏi lắm chỉ còn vài chục triệu đồng!

Một số gia đình nhanh nhạy hơn, sau khi nhận tiền đền bù đã ra chợ Ngã Sáu (huyện lỵ Châu Thành) để đổi nghề buôn bán. Nhưng không phải ai cũng thành công. Chị Hạnh, một người buôn bán tại chợ, nói: “Tôi thuê sạp vải này mấy tháng rồi. Mình không quen nghề, bán không lại chị em nên nhiều hôm ế lắm. Vài tháng nữa mà không khá, tôi nói ông xã về Sóc Trăng kiếm ruộng làm”.