Cụộc “cách mạng” trong đội ngũ cán bộ, công chức

Tiếp tục kỳ họp thứ ba, Quốc hội (QH) khóa XII, chiều 21-5, QH nghe Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tờ trình dự án Luật Cán bộ - công chức (CB-CC) và thảo luận sôi nổi về dự án luật được đánh giá là cuộc “cách mạng” trong đội ngũ CB-CC khi thay thế chế độ làm việc lâu dài theo biên chế bằng hợp đồng lao động linh hoạt.

Chỉ lãnh đạo mới là công chức!

“Dự luật này ra đời là cần thiết để thay đổi bộ máy CB-CC hiện nay. Có thể chấm dứt tâm lý người đã vào biên chế thì đã... an bài, không ai “đụng” đến được, trừ khi tự xin ra”. Đại biểu (ĐB) Phạm Thị Thanh Hương (Bình Định) là một trong nhiều ĐBQH tỏ ra đồng tình về dự án luật này.

Tuy vậy, nhiều ĐB tỏ ra băn khoăn về những quy định trong luật chưa rõ ràng, rất nhiều nội dung phải chờ Chính phủ hướng dẫn. ĐB Ngô Thị Doãn Thanh (Hà Nội) cho rằng: Dự thảo luật còn mang nặng “luật khung”, khó đi vào cuộc sống.

Theo giải thích của Bộ trưởng Trần Văn Tuấn, các đơn vị sự nghiệp công trong lĩnh vực giáo dục, y tế... được Nhà nước thành lập và ủy quyền để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Do đó, chỉ những người được Nhà nước tuyển dụng, bổ nhiệm để giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý trong các đơn vị này mới là công chức thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật CB-CC. Còn những người trực tiếp thực hiện các hoạt động sự nghiệp công như: giáo viên, bác sĩ, nghiên cứu viên, diễn viên..., không giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý thì không thuộc đối tượng điều chỉnh của dự án luật này.

Tính đến thời điểm 2006, tổng biên chế CB-CC của cả nước hơn 1,9 triệu người. Như vậy, theo dự án luật này, hàng vạn người đang là công chức hiện nay sẽ không còn là công chức nữa. ĐB Đặng Như Lợi (Cà Mau) băn khoăn: “Quy định như vậy sẽ tạo ra sự bất bình đẳng về chế độ, quyền lợi giữa những người làm việc trong cùng một cơ quan, đồng thời tạo nên sự bất bình đẳng về thu nhập giữa đội ngũ công chức lãnh đạo, quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập với đội ngũ công chức trong cơ quan Nhà nước”.

Bất bình đẳng trong công chức

Quy định về những việc công chức không được làm liên quan đến sản xuất, kinh doanh (điều 25) cũng là vấn đề được nhiều ĐB bàn cãi sôi nổi. Theo dự thảo luật, CB-CC là những người do bầu cử để đảm nhiệm chức vụ trong cơ quan, tổ chức ở Trung ương, các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương, các quận – huyện thị xã; những người được tuyển dụng, bổ nhiệm trong cơ quan Nhà nước từ Trung ương đến cấp huyện; thẩm phán TAND, kiểm sát viên... sẽ không được làm một số công việc như thành lập, tham gia thành lập hoặc tham gia quản lý điều hành các doanh nghiệp, bệnh viện tư, trường học tư... Còn CB-CC, những người được tuyển dụng, bổ nhiệm trong cơ quan của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; trong bộ máy lãnh đạo, quản lý ở tổ chức sự nghiệp của Nhà nước... thì được thực hiện các công việc trên. Theo nhiều ĐB, quy định như vậy là không phù hợp. Bởi vì, cùng là đối tượng CB-CC hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, có những nghĩa vụ, trách nhiệm, quyền hạn như nhau theo quy định của luật này, nhưng có người được kinh doanh, có người lại không được. “Điều này tạo nên sự bất bình đẳng giữa những CB- CC có cùng địa vị pháp lý và cũng không thể lý giải được vì sao”- Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH Nguyễn Văn Thuận bày tỏ. Vì vậy, ông Thuận đề nghị dự thảo luật cần tiếp tục nghiên cứu, làm rõ để quy định cho phù hợp.

Buổi sáng cùng ngày, tiếp tục phần thảo luận việc thực hiện chính sách pháp luật về công tác xã hội hóa chăm sóc sức khỏe nhân dân, các ĐB tha thiết đề nghị QH ra nghị quyết về xã hội hóa công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Ngoài ra, các ĐBQH cũng đề nghị QH tăng chi cho y tế vào năm tới tối thiểu là 10% tổng chi ngân sách Nhà nước hằng năm (gấp rưỡi hiện nay). Điều này sẽ giúp tỉ lệ mà người dân đóng góp giảm còn 55%. Trước tình hình các bệnh dịch mới nguy hiểm như SARS, cúm H5N1, tiêu chảy cấp, sốt xuất huyết... liên tiếp xuất hiện, các ĐBQH đề nghị tăng tỉ lệ đầu tư cho y tế dự phòng.

Hôm nay (22-5), QH tiếp tục thảo luận về dự án Luật Công vụ; thông qua các nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính thủ đô Hà Nội và một số tỉnh; nghị quyết về việc thí điểm cho người nước ngoài được mua và sở hữu nhà ở có thời hạn tại VN.