Dân chủ và trách nhiệm

Tôi đã đọc đi đọc lại nhiều lần cuộc đối thoại trực tuyến đầu tiên của người đứng đầu Chính phủ nước ta với dân ngày 9-2. Cảm nhận đầu tiên là thấy Chính phủ và người dân ngày càng có trách nhiệm cao hơn với vận mệnh đất nước; tính dân chủ ngày càng được xác lập một cách cụ thể chứ không phải hình thức.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thảnh thơi sau khi đối thoại trực tuyến với dân. Ảnh: Ng. Quyết

Còn dư luận? Tất nhiên dư luận thì nhiều chiều, nhiều ý kiến khác nhau, thậm chí cách xa nhau. Đó là chuyện bình thường.

Nhà sử học Dương Trung Quốc cũng rất thích thú với cuộc đối thoại này. Ông cho rằng Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là Thủ tướng đầu tiên của VN trong thời kỳ hội nhập toàn diện với thế giới. Chính vì vậy, ông Dương Trung Quốc cho rằng cuộc đối thoại trực tuyến như vậy là bình thường, không làm mới là điều bất bình thường. Ông Dương Trung Quốc nhận xét rằng Thủ tướng của chúng ta đã trả lời rất thẳng thắn các vấn đề, kể cả các vấn đề nhạy cảm; trả lời đúng như thể chế, luật pháp quy định.

Còn nhà nghiên cứu Nguyễn Trung thì cho rằng, đây là một sự kiện đặc biệt, sự kiện lớn, vì là lần đầu tiên người đứng đầu Chính phủ sẵn sàng online với dân và mong việc làm này trở thành thường xuyên, thực chất hơn. Ông Nguyễn Trung cũng cho rằng, nội dung trả lời của Thủ tướng chưa đặc biệt (dù sự kiện là đặc biệt), vì một số vấn đề quan trọng như cuộc bầu cử Quốc hội khóa XII sắp tới chưa được đề cập đến, khi nhân sự cho Quốc hội sắp đến rất quan trọng, để đất nước hội nhập tốt hơn.

Cũng có ý kiến cho rằng, đây chưa phải là cuộc đối thoại, vì người hỏi chưa được quyền phản biện lại người trả lời. Nhưng phải hiểu rằng, với hơn 20.000 câu hỏi, chuyện trực tuyến - đối thoại là không thể. Tổng thống Nga V. Putin cũng chỉ trả lời tương tự như Thủ tướng của chúng ta.

Dù có những nhận xét khác nhau, dư luận vẫn đánh giá cuộc đối thoại trực tuyến này là một sự kiện, một tinh thần dân chủ hơn ngày càng được xác lập, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản VN. Sự cầu thị, sự lắng nghe của chính quyền và trách nhiệm của dân - đó là điều dễ dàng nhận thấy.

Đó là sự kiện, bởi có hơn 50 nhà báo trong và ngoài nước theo dõi trực tiếp cuộc đối thoại và nhiều hãng tin, tờ báo lớn nước ngoài đưa thông tin này. Có hơn 20.000 câu hỏi, có hàng vạn người ngồi trước màn hình máy tính để xem Thủ tướng đối thoại với dân như thế nào...

Và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đáp ứng được mong mỏi của nhân dân. Thủ tướng tự tin trả lời một mình mà không cần có các bộ trưởng bên cạnh. Và đặc biệt những câu hỏi được xem là nhạy cảm như: Vùng cấm trong chống tham nhũng, tính định hướng xã hội chủ nghĩa, nợ nước ngoài, quan hệ với Vatican, tại sao không cho tư nhân hóa báo chí... Cả câu hỏi mà dư luận nghĩ rằng chưa chắc Thủ tướng sẽ trả lời liên quan với việc con ông du học Hoa Kỳ.Vậy mà Thủ tướng trả lời tất cả, đánh tan mọi dư luận không chính xác từ những nguồn tin không chính thống! Cả những vấn đề bức thiết của người dân như quy hoạch treo, nhà đất cho Việt kiều, chữa bệnh cho người nghèo... Thủ tướng đều trả lời hết sức chu đáo.

Tôi thích lời phát biểu mở đầu cuộc đối thoại của Thủ tướng: “Tôi xin có lời chào trân trọng, thân thiết đến tất cả đồng chí, đồng bào ta đang sống, làm việc ở cả trong và ngoài nước. Tôi chân thành cảm ơn và đánh giá rất cao việc đồng chí, đồng bào đã quan tâm và đã gửi đến tôi hơn 20.000 câu hỏi trong buổi đối thoại trực tuyến này.

Tôi nhận thức sâu sắc rằng đây là những nguyện vọng chính đáng, là tình cảm, là trách nhiệm rất cao, rất tốt đẹp của đồng chí, đồng bào đối với tương lai phát triển của đất nước ta, dân tộc ta, nền kinh tế chúng ta, cũng như đối với sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước ta”.

Chưa bao giờ đất nước ta đứng trước vận hội tươi sáng như ngày hôm nay. Hơn 20.000 câu hỏi của dân dành cho vị đứng đầu Chính phủ cho thấy trách nhiệm của dân với đất nước, làm các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ phải suy nghĩ. Không chỉ nêu câu hỏi, mà người dân còn vạch ra những giải pháp cho Chính phủ. Khi người dân còn quan tâm đến vận nước như vậy, thì đất nước này không phát triển mới là điều lạ. Nhân dân là người quyết định sự nghiệp của dân tộc. Từ thế kỷ 15, Nguyễn Trãi đã khuyến cáo: “Đẩy thuyền cũng là dân, lật thuyền cũng là dân”. Hơn 20.000 câu hỏi của người dân sẽ được các chuyên gia, cơ quan chức năng phân tích đánh giá để tìm hiểu nguyện vọng của dân, như là một cuộc điều tra xã hội học - kinh tế - chính trị tốt nhất. Kết quả của nó sẽ giúp cho Chính phủ điều hành đất nước hiệu quả hơn.

Dư luận đánh giá rằng, Chính phủ đang gần dân hơn, cũng có nghĩa là Đảng đang gần dân hơn. Thực ra, Đảng, Nhà nước ta là của dân, do dân và vì dân. Chỉ có một số đảng viên xa dân, chứ dân không bao giờ xa Đảng. Họ xa dân, vì họ sợ dân phát hiện những điều không tốt đẹp ở họ, nói thẳng ra là họ sợ dân.

Việc Thủ tướng đối thoại trực tuyến với dân còn có tác động dây chuyền để Chính phủ thực sự gần dân. Thủ tướng từng yêu cầu các bộ trưởng trả lời trực tuyến với dân và Thủ tướng đã làm điều đó sau các Bộ Tài nguyên - Môi trường, Bộ GD-ĐT. Chắc hẳn người dân mong điều yêu cầu của Thủ tướng sẽ được các bộ trưởng hưởng ứng, bộ nào càng yếu kém càng nên đối thoại với dân, bởi Chính phủ là cơ quan quyền lực điều hành đất nước, nhưng mà là của dân.