Đạo lý với nhà nông

Tối 28-11, Festival Lúa gạo VN lần thứ I đã khai mạc bên dòng kênh xáng Xà No, thị xã Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang. Hy vọng rằng qua festival, nông dân VN, hạt gạo VN được tôn vinh, được cả thế giới biết đến.

Ngày 3-8-1949, Bác gửi  thư cho Hội nghị Canh nông Việt Bắc, thư có viết: “Việc đặt kế hoạch phải sát với tình hình địa phương và của dân;... Cán bộ phải đi sát dân, bám dân...”. Lời dạy của Người thật chí lý. Sự nghiệp cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân.

Hơn nữa, nước ta là một nước nông nghiệp, nông dân chiếm hơn 80% dân số, là quân chủ lực của cách mạng, mọi kế hoạch phải sát với tình hình địa phương, chính là phải sát với nông nghiệp, nông thôn. Muốn vậy, phải đi sát dân, bám sát dân tức nông dân là chủ yếu.

Nhiều năm qua, chúng ta thường nhắc đi nhắc lại một nghịch lý: Nước ta đồng đất phì nhiêu, nông dân chăm chỉ, cần cù nhưng vẫn nghèo đói, lạc hậu, khoảng cách giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị ngày càng dãn ra. Gần đây, để giải thích nghịch lý trên, một số chuyên gia cho rằng:

Thứ nhất, nhiều người có trình độ, xuất thân từ nông thôn, học xong lại bám trụ thành thị. Rốt cuộc chất lượng lao động, chất lượng trí tuệ ở nông thôn vẫn rất thấp, không thể có hiệu quả lao động cao.

Thứ hai, nông dân đã nghèo lại phải đóng góp rất nhiều, hằng năm có tới mấy chục khoản đóng góp. Rồi còn phải góp ngày công lao động công ích để tu bổ đê điều...

Thứ ba, về chính sách xã hội thì nông dân được hưởng rất ít. TP được bao cấp đến vỉa hè, điện, nước, đường giao thông, hưởng thụ văn hóa, sức khỏe, môi trường... trong khi ở nhiều nơi, mức hưởng thụ của nông dân là không đáng kể.

Thứ tư, tuy nông nghiệp chỉ tạo ra hơn 20% GDP nhưng nó là ngành nuôi sống xã hội. Trên 70% lao động là ở nông thôn. Nông dân có vị trí đặc biệt trong giữ gìn an ninh lương thực, an ninh môi trường, an ninh chính trị cho đất nước. Vậy mà mức đầu tư cho nông nghiệp chỉ chiếm chưa đầy 20% ngân sách.

Thế nhưng thực trạng của chính quyền cơ sở ở nông thôn hiện nay là câu chuyện dài đáng bàn để tìm ra giải pháp nâng cao hiệu quả, hiệu lực hoạt động điều hành của nó. Mọi chủ trương chính sách dù hay, dù tốt đến mấy nhưng cấp thực hiện cuối cùng, có ý nghĩa quyết định không đủ năng lực tổ chức thực hiện thì nguy cơ phá sản là chuyện dĩ nhiên.

Lẽ ra, Festival Lúa gạo VN phải được tổ chức cách đây cả chục năm. Thôi thì chậm còn hơn không. Rất cần tiếp theo đây có thêm festival cá basa, tôm sú, trái cây... Nông dân đã nhiều lần đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng, suy thoái phải xứng đáng được tôn vinh về tinh thần và chăm lo tương xứng về vật chất. Có như vậy mới là đạo lý.