Đến năm 2020, diện mạo Thủ đô Hà Nội sẽ có nhiều đổi mới
Sau 5 thập kỷ từ ngày đư­ợc giải phóng, diện mạo Thủ đô đã có những đổi thay nhanh chóng. Từ một công trình duy nhất cao 7 tầng đư­ợc xây dựng từ trước năm 1954, sau này là công trình khách sạn Hà Nội cao 11 tầng xây dựng vào năm 1980, đến nay, toàn thành phố đã có khoảng 200 công trình cao từ 9 tầng trở lên.
Cùng với đó là hàng loạt các dự án hạ tầng kỹ thuật,xã hội như đường giao thông, công viên, các công trình văn hoá, thể thao....Những công trình mới, tầm cao mới đã cho Hà Nội những vị thế mới trong mắt bạn bè trong khu vực và quốc tế. Nhưng sự phát triển sẽ không chỉ dừng ở đó...
Có thể khẳng định, diện mạo đô thị Thủ đô đang đổi thay từng ngày. Thể hiện rõ nhất trong sự đổi thay giai đoạn vừa qua là ở lĩnh vực phát triển nhà ở. Hà Nội đã nhanh chóng vươn lên dẫn đầu cả nước về phát triển các khu đô thị mới. Đi đầu trong cách làm này là TCty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) với mô hình thí điểm là khu đô thị mới Bắc Linh Đàm. Hàng loạt khối nhà cao tầng hiện đại mọc lên đã biến những vùng đất nông nghiệp, ao hồ rộng lớn nằm ngay trong nội đô cũng như vùng ven đô trở nên có sức hấp dẫn. Sau HUD, một loạt các doanh nghiệp khác cũng nhảy vào cuộc. Điển hình là TCty Đầu tư và phát triển nhà Hà Nội, TCty Xuất nhập khẩu Xây dựng Việt Nam (VINACONEX), TCty Xây dựng sông Đà và các doanh nghiệp trực thuộc Sở Xây dựng Hà Nội...Trong đó, VINACONEX nổi lên với phương thức đổi đất lấy hạ tầng, biến vùng đồng ruộng Trung Hoà Nhân Chính trở thành một khu đô thị hiện đại mang tầm quốc tế với những căn hộ được thiết kế đầy đủ tiện nghị hiện đại.
Trong 3 năm từ 2000-2003, Hà Nội đã có hơn 50 khu đô thị mới đã và đang được triển khai thực hiện với quy mô quỹ đất khoảng 2.000 ha. Từ đây, thành phố sẽ có thêm 20 triệu m2 nhà ở các loại và hơn 6 triệu m2 công trình hạ tầng xã hội, văn phòng cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Riêng năm 2003, số diện tích nhà ở từ các khu đô thị mới là khoảng 650.000m2 trên tổng số 960.000 m2 theo kế hoạch chung toàn thành phố.
Trong các lĩnh vực phát triển các công trình hạ tầng kỹ thuật hạ tầng xã hội, Hà Nội cũng đạt những thành quả khá thuyết phục. Nhưng có thể nói, điểm nhấn quan trọng nhất trong năm 2003 chính là việc Hà Nội đã nỗ lực cùng cả nước tổ chức thành công SEA Games 22 và ASEAN Paragames 2 để Việt Nam, Hà Nội thêm đẹp hơn trong mắt bạn bè trong nước và quốc tế. Với quỹ thời gian vô cùng ít ỏi nhưng chính quyền và nhân dân thủ đô đã dồn hết sức người, sức của và niềm tự hào của người Hà Nội để tạo nên những công trình hiện đại, hoành tráng như Khu liên hợp thể thao quốc gia Mỹ Đình, Cung văn hoá thể thao Quần Ngựa...
Nhiều tuyến đường mới mở như Đội Cấn-Hồ Tây, Láng Hạ-Thanh Xuân, Láng-Hoà Lạc...đã tạo cho diện mạo thủ đô thêm văn minh, hiện đại, trở thành điều bất ngờ thú vị cho các đoàn thể thao nước ngoài đến tham quan và thi đấu tại 2 kỳ thể thao nói trên.
Quy hoạch Thủ đô từ nay đến năm 2020 được xác định với quy mô dân số lên tới 4,5-5 triệu dân, bao gồm Hà Nội làm trung tâm với 2,5 triệu dân (vào năm 2020) và các đô thị vệ tinh thuộc các tỉnh Hà Tây, Hưng Yên, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh... Mặc dù chỉ tiêu sử dụng đất đô thị hiện nay mới chỉ đạt gần 44 m2/người, song quy hoạch mới dự kiến đạt mức bình quân tới 70 m2/người vào năm 2005 và 100 m2/người vào năm 2020. Ông Đào Ngọc Nghiêm, Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc cho biết: "Sau nhiều lần lập và điều chỉnh quy hoạch, diện mạo của thành phố hiện nay được thể hiện qua 6 nội dung chính: mối quan hệ giữa Thủ đô Hà Nội với các vùng đô thị; chỉ tiêu đất đai đô thị; hướng phát triển hai bên sông Hồng; bảo tồn di sản; phát triển các trung tâm đặc trưng và giao thông, hạ tầng kỹ thuật".
Về hướng phát triển, nếu như các quy hoạch trước đây chủ yếu phát triển ở phía Nam sông Hồng thì hiện nay, Hà Nội được xác định phát triển cả hai bên sông Hồng trên cơ sở chỉnh trị dòng sông để bảo đảm an toàn, đồng thời khai thác có hiệu quả giao thông thuỷ, tạo cảnh quan đô thị và ổn định dân cư theo quy hoạch. Hướng phát triển chính là về phía Tây, Tây Nam và phía Bắc. Trên thực tế, hướng phát triển này đã được hiện thực hoá thông qua trên 70 dự án khu đô thị mới với tổng quỹ đất được mở rộng, giai đoạn 2 dự kiến xây dựng sân bay quốc tế mới Miếu Môn.
Các bến bãi đỗ xe sẽ được xây dựng thêm và bố trí hợp lý với tổng diện tích bằng 7% quỹ đất đô thị. Hệ thống giao thông công cộng sẽ đáp ứng được 30% nhu cầu đi lại của cư dân thành phố vào năm 2010 và 50% vào năm 2020. Những vấn đề cấp bách khác như cấp thoát nước, năng lượng, thông tin liên lạc... cũng đã được đề cập, song trong một vài năm tới, mục tiêu quan trọng hàng đầu vẫn là tổ chức lại các nút giao thông, giảm ùn tắc, phát triển giao thông công cộng và "ngầm hoá" hệ thống điện lực và thông tin.
Là một thành phố gần một ngàn tuổi, nơi lưu giữ những di sản vật chất và tinh thần quý báu của dân tộc, công tác bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống... lâu nay cũng đã được chú trọng. Cùng với trung tâm Ba Đình, Hoàn Kiếm, không lâu nữa, Hà Nội sẽ hình thành các trung tâm thương mại-tài chính Tây Hồ Tây, trung tâm thành phố mới Phương Trạch (Nam Vân Trì-Đông Anh), Sài Đồng (Gia Lâm), trung tâm lễ hội Cổ Loa (Đông Anh)... Ngoài việc khai thác hơn 40 công viên hiện có, nhiều công viên mới tại Linh Đàm, Vân Trì, Cự Khối..., đặc biệt là chuỗi công viên văn hoá Tây Nam, đã và đang được chuẩn bị xây dựng, góp phần nâng chỉ tiêu cây xanh từ gần 4 m2/người hiện nay lên 13 m2/người vào năm 2005 và 18 m2/người vào năm 2020.