Do kỹ thuật hay dồn chuyến ?

Sắp tới, khi cấp phép bay, Cục Hàng không VN sẽ xem xét năng lực khai thác tối đa một máy bay của hãng; tỉ lệ chậm, hủy chuyến có vượt quá mức độ cho phép hay không

Mặc dù thị trường hàng không đang tăng trưởng bằng nửa tốc độ so với cùng kỳ năm ngoái song sự bất bình của hành khách về việc hoãn, hủy chuyến ngày càng trầm trọng.

Một biện pháp tránh lỗ

Mới đây nhất, ngày 27-3, hơn 180 hành khách đã phản ứng dữ dội khi một chuyến bay của hãng hàng không giá rẻ Jetstar Pacific (JP) có hành trình Vinh – TPHCM bị hoãn từ 14 giờ 45 phút đến 17 giờ cùng ngày, sau đó tiếp tục hoãn nhiều giờ “vì lý do kỹ thuật”.

Để giải tỏa khách, JP hỗ trợ mỗi vé 300.000 đồng cho hành khách lo phương tiện di chuyển ra Hà Nội đón chuyến bay vào TPHCM. Khách trả vé tại Vinh chỉ được hoàn tiền vé gốc (không có khoản dịch vụ thu tại đại lý), hành khách muốn bố trí chuyến bay khác phải chờ hai ngày sau mới có chỗ.

Trước đó, ngày 6-2, có ít nhất 9 chuyến bay của JP từ Hà Nội đi TPHCM bị hoãn khiến hàng trăm hành khách phải nằm chờ qua đêm tại sân bay Nội Bài. Tương tự, thời gian gần đây, một số chuyến bay của Vietnam Airlines (VNA) cũng bị hoãn, hủy gây bức xúc cho hành khách.

Theo số liệu của Cục Hàng không VN, chỉ tính riêng dịp Tết vừa qua, có 862 chuyến bay bị chậm giờ (chiếm 15,3%), 176 chuyến bị hủy (chiếm 3%).

Phần lớn các chuyến bay bị hoãn, hủy đều được thông báo “vì lý do kỹ thuật”. Đây là lý do bất khả kháng trong vận tải hàng không và trong trường hợp này, nhà vận chuyển được miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Thế nhưng gần đây, dư luận đã nghi ngờ rằng có khả năng thị trường suy giảm, các hãng hàng không thực hiện dồn chuyến, gom đủ khách mới bay để tránh lỗ.

Theo một chuyên gia thuộc Cục Hàng không VN, việc dồn chuyến ở một mức độ nào đó có thể chấp nhận được, với điều kiện nhà vận chuyển phải chủ động thông báo sớm cho hành khách và bố trí đi trên các chuyến bay kế tiếp. Trường hợp không bố trí được phải thực hiện bồi thường hoặc hoàn vé theo quy định. Thông lệ thế giới cũng tương tự.

Sẽ tăng trách nhiệm của hãng hàng không

Một hạn chế trong thực thi Luật Hàng không dân dụng năm 2007 là các trường hợp chậm chuyến chưa được cụ thể hóa thành nghị định nên các hãng xử lý theo quy định tại điều lệ vận chuyển của họ.

Xét thấy gần đây dư luận khá bức xúc về việc không được bố trí chỗ ăn, ở trong hoàn cảnh chậm chuyến, Bộ GTVT sẽ bổ sung nghĩa vụ của hãng hàng không trong tình huống này. Theo đó, bên cạnh việc cung cấp nước uống và suất ăn, chuyến bay bị hoãn đến thời điểm quá 20 giờ đến sáng hôm sau, hãng hàng không phải có trách nhiệm bố trí khách sạn cho khách, tránh tình trạng để khách vật vờ ở sân bay qua đêm.

Cùng với việc tăng trách nhiệm của hãng hàng không đối với khách hàng trong trường hợp chậm, hủy chuyến, Bộ GTVT cũng sẽ có chế tài hạn chế tỉ lệ chậm, hủy chuyến bay.

Bắt đầu từ năm 2009, Bộ GTVT ban hành quy định báo cáo số liệu thống kê về vận chuyển hàng không, trong đó yêu cầu các hãng báo cáo cụ thể về số liệu chậm, hủy chuyến, nêu rõ lý do. Đây sẽ là cơ sở dữ liệu để xem xét năng lực của hãng hàng không, từ đó điều chỉnh tần suất bay của các hãng, dự kiến áp dụng từ quý II/2009.

Khi cấp phép bay, Cục Hàng không VN sẽ xem xét năng lực khai thác tối đa một máy bay của hãng đạt bao nhiêu giờ/tháng, tỉ lệ chậm hủy chuyến có vượt quá mức độ cho phép hay không. Ngay cả khi đã được cấp phép, sau 12 tháng không khai thác, giấy phép sẽ mất hiệu lực.