Đo nhà, đất bằng thước... dây thun

Thước đo đã qua kiểm định về chất lượng, nhưng trên cùng một căn nhà, lô đất... mỗi đơn vị đo vẽ lại cho ra một con số khác nhau

Để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN), một trong những điều kiện bắt buộc là phải có bản vẽ địa chính. Tuy nhiên, không hiểu các đơn vị đo đạc kéo thước thế nào mà diện tích trên bản vẽ mỗi lần một khác.

Một căn nhà “đẻ” ra hai... diện tích

Tháng 2-2006, anh Nguyễn Văn Hoàng nhà ở quận 8 - TPHCM nhờ một đơn vị đo vẽ để xin cấp GCN. Sau khi mất 500.000 đồng, anh Hoàng ngạc nhiên vì diện tích căn nhà theo bản vẽ mới bị thiếu 4 m2 so với diện tích trên những giấy tờ cũ đã có. Tin tưởng vào kết quả này anh Hoàng vẫn nộp hồ sơ bản vẽ cho quận để làm thủ tục.

Tuy nhiên, sau khi kiểm tra, cơ quan này đã trả hồ sơ và đề nghị vẽ lại vì diện tích không chính xác, chưa kể số thửa, lô đất, ranh... cũng trật lất. Anh Hoàng thắc mắc với đơn vị đo vẽ thì họ bảo rằng kết quả là chính xác vì được đo bằng thước “cực chuẩn”... Để chắc ăn, anh Hoàng nhờ một đơn vị khác đo lại, kết quả 4 m2 trước đó bị thiếu, lại xuất hiện trên bản vẽ mới.

Tương tự, chị Nguyễn Thị Hai nhà ở quận Bình Thạnh cũng đang lo lắng vì 2 bản vẽ mà ranh giới lại có phần chênh lệch, khiến diện tích nhà chị thiếu mấy mét vuông. Số là khi đi làm thủ tục xin phép xây dựng, chị mới phát hiện bản đồ do công ty đo vẽ và bản đồ trên giấy chủ quyền đã có sự khác nhau, trong đó bức tường riêng liền vách với nhà bên cạnh đã biến thành tường chung. “Coi như tôi mất mấy mét vuông, vì 10 phân bờ tường kéo dài 25 m bị tặng cho nhà hàng xóm”.

Tòa án cũng khiếu nại chuyện... đo vẽ

Không chỉ người dân phàn nàn, mà cả tòa án cũng bị “hành” bởi bản vẽ. Tháng 8-2005, UBND TP có quyết định giao cho TAND quận 6 khu đất để xây dựng trụ sở làm việc. Sau khi nhờ một đơn vị đến lập bản vẽ hiện trạng vị trí, kết quả đo đạc lô đất có diện tích 1.933 m2. Sau đó, tháng 11-2005, TAND quận 6 ký hợp đồng với một đơn vị đo vẽ khác để lập bản đồ xây dựng trụ sở. Đến tháng 2-2006, khi nhận được kết quả đo vẽ mới, vị lãnh đạo của cơ quan này không biết 11 m2 đất “mất tích” nơi đâu vì trên giấy trắng mực đen chỉ còn lại 1.921,8 m2. Sợ sai lệch trong các thủ tục cấp GCN và xây dựng. Hơn thế còn là “nỗi oan” mất đất, vị lãnh đạo này đành gửi công văn nhờ Sở Tài nguyên – Môi trường (TN-MT) xử lý.

Sở TN-MT cũng nhận được khá nhiều đơn khiếu nại về hồ sơ đo vẽ trên địa bàn quận 6, 7, 10... Thậm chí, có trường hợp tòa án đề nghị thẩm tra lại việc đo vẽ, vì có thể đã bị tác động của một bên làm sai lệch hướng xử lý. Tình trạng một căn nhà đo vẽ sai về diện tích phổ biến đến nỗi tại cuộc tiếp xúc mới đây với đại biểu Quốc hội TPHCM, nhiều cử tri tại quận 11 đề nghị các cơ quan chức năng cho kiểm tra lại chất lượng của các loại thước đo khi xin cấp GCN, vì xuất hiện tình trạng co dãn không khác gì “dây thun”!?

Tại thước hay người đo?

Theo Phòng Quản lý Đo đạc bản đồ (Sở TN-MT), hiện TP có 98 đơn vị đủ điều kiện và có chức năng thực hiện việc đo vẽ, lập các bản vẽ địa chính theo quy định của Nhà nước, Tuy nhiên, cũng có một số công ty dù không đủ điều kiện vẫn treo bảng nhận đo vẽ, dẫn đến kết quả không chính xác...

Theo ông Trần Thế Ngọc, Giám đốc Sở TN-MT, người dân đề nghị kiểm tra lại chất lượng các loại thước đo trong việc lập bản vẽ để cấp GCN là không cần thiết vì theo quy định đo đạc, các đơn vị có chức năng phải sử dụng thước thép có độ chính xác khá cao và trước mỗi đợt công tác hoặc định kỳ phải tổ chức kiểm định lại thước tại các bãi kiểm định chuẩn theo một quy trình chặt chẽ (có lập biên bản kiểm định).

Để tránh tình trạng sai lệch như hiện nay, phải bắt đầu từ đơn vị đo vẽ và chủ sử dụng căn nhà, lô đất. Cụ thể, chủ sử dụng hướng dẫn ranh đất đo vẽ không chính xác nên dẫn đến diện tích đất tăng hoặc giảm sau mỗi lần đo. Về phía đơn vị đo vẽ, nếu sử dụng người không có chuyên môn dễ dẫn đến kết quả sai lệch. “Mới đây, sở cũng đã kiểm điểm, một số nhân viên trực thuộc các trung tâm đo đạc - do sở quản lý - để xảy ra tình trạng sai sót trong quá trình đo vẽ” - ông Ngọc nói.

Cách hạn chế bản vẽ sai lệch

Để tránh tình trạng mỗi lần đo vẽ khuôn viên đất ra một diện tích khác nhau, người dân nên chọn các công ty có chức năng đo đạc theo quy định (danh sách này đã được cung cấp cho các địa phương). Khi đo vẽ phải chỉ chính xác ranh đất căn nhà, lô đất của mình. Nếu có chênh lệch về diện tích, người dân nên yêu cầu công ty đã hợp đồng đo vẽ kiểm tra lại diện tích cho chính xác. Trường hợp chưa đồng ý với kết quả bản vẽ đất có thể liên hệ đến các trung tâm kiểm định bản đồ, Trung tâm Đo đạc bản đồ (thuộc Sở TN-MT) để kiểm định lại bản vẽ hoặc phòng TN-MT quận - huyện, Sở TN-MT để xử lý.