Gia tăng minh bạch

Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) vừa công bố bảng xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2009 theo 9 lĩnh vực điều hành của địa phương. Theo đó, 61/63 tỉnh, TP có sự cải thiện về điểm số. Mười vị trí dẫn đầu năm 2009 đều đạt số điểm trên 65,7 (năm 2008 chưa đến 60), trong khi vị trí cuối cùng cũng tăng hơn địa phương nằm cuối bảng xếp hạng năm trước 4 điểm.

Điều này cho thấy đã có nhiều động lực cải thiện môi trường kinh doanh tại các địa phương.

Đến nay, đã có hơn 40 tỉnh, TP sử dụng chỉ số PCI để đánh giá môi trường kinh doanh của địa phương mình, học hỏi kinh nghiệm tốt của nơi khác, làm thước đo giám sát việc thực hiện công tác quản lý điều hành bộ máy hành chính... Nhiều sở Kế hoạch - Đầu tư trở thành đầu mối giúp lãnh đạo tỉnh, TP xây dựng phương án và giám sát việc cải thiện năng lực cạnh tranh của địa phương mình. Năm qua, lãnh đạo chính quyền TP Hà Nội đã chỉ đạo xây dựng một đề án cải thiện chỉ số PCI và đưa vào chương trình trọng tâm hoạt động của TP.

Tuy nhiên, hiện trạng chung vẫn còn nhiều thách thức với các địa phương. Theo ông Trần Hữu Huỳnh, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, nếu ví đây là kỳ thi có 9 môn thì các địa phương chỉ có 1 môn đạt điểm cao - 8,35 điểm; còn lại 5 môn đạt điểm trung bình - khoảng 6; 3 môn dưới trung bình - hơn 4. Ba lĩnh vực bị giảm điểm là tính minh bạch, chi phí không chính thức và tính năng động của chính quyền địa phương. Chỉ số tính minh bạch chiếm tới 20% trọng số PCI, sau khi đạt được những bước tiến lớn các năm trước thì năm 2009 có sự đảo chiều đi xuống. Có đến 41% doanh nghiệp (DN) cho biết phải thương lượng với cán bộ thuế địa phương - giảm xuống dưới mức của năm 2007; 52% DN tin rằng cán bộ công chức sử dụng các quy định riêng của tỉnh, TP với mục đích trục lợi - tăng so với 37% của năm 2008; 53% DN cho biết cần phải trả hoa hồng khi tham gia đấu thầu để có được hợp đồng với cơ quan Nhà nước...

Từ thực tế này, còn rất nhiều việc phải làm ở các địa phương, nhất là tính minh bạch và chất lượng lao động - hai yếu tố góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Bên cạnh việc gia tăng tính minh bạch qua công khai các văn bản và tài liệu kế hoạch đầu tư phát triển của địa phương cho nhà đầu tư biết, phải nỗ lực xây dựng được đội ngũ lao động chất lượng cao với các chính sách hữu hiệu.

Cần biết rằng, nếu cải thiện 1 điểm trong PCI chưa có trọng số, nhiều khả năng địa phương sẽ có thêm 3 nhà đầu tư lựa chọn đến đầu tư kinh doanh. Một điểm cải thiện trong chỉ số tính minh bạch sẽ giúp tăng 13% số DN trên 1.000 dân, 17% đầu tư trên đầu người và tăng lợi nhuận trên mỗi DN ở mức 62 triệu đồng. Một điểm cải thiện chỉ số thành phần về chất lượng lao động ước tính sẽ giúp tăng 30% số DN trên 1.000 dân, 47% đầu tư trên đầu người và tăng lợi nhuận trên mỗi DN lên khoảng 58 triệu đồng.

Hy vọng các địa phương sẽ nỗ lực cải thiện tình hình, quyết liệt hơn nữa trong điều hành, chỉ đạo để kết quả năm 2010 sẽ khả quan hơn, không còn những “bài thi” đạt điểm trung bình và dưới trung bình.