Hàng không VN thiếu phi công

Mỗi năm, ngành hàng không VN phải bỏ ra gần 30 triệu USD để thuê thêm 128 phi công nước ngoài nhưng vẫn không đủ. Nhiều chuyến bay phải hủy vì thiếu phi công. Cách tuyển dụng như hiện nay là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu hụt phi công

Khái quát tình trạng thiếu hụt phi công của ngành hàng không VN hiện nay, ông Nguyễn Thành Trung, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Hàng không VN (Vietnam Airlines - VNA), nói ngắn gọn: “ Thiếu trầm trọng!”.

Theo ông Trung, nguyên nhân thiếu không phải vì tố chất người VN không đủ tiêu chuẩn đáp ứng loại hình lao động đặc biệt này.

Đào tạo không theo kịp phát triển

Theo ông Phan Xuân Đức, Cơ trưởng - Đoàn trưởng đoàn bay 919 VNA, hiện đoàn bay đang quản lý 428 phi công, trong đó có 128 phi công thuê của nước ngoài. Trong số 300 phi công VN, chỉ 30% là lái chính, 70% là lái phụ. Và theo đà tăng trưởng hiện nay, mỗi năm VNA cần thêm ít nhất 50 phi công mới tạm đáp ứng được nhu cầu.

Để đào tạo được một phi công, từ khi tuyển dụng cho đến khi trở thành lái chính ít nhất phải hơn 10 năm.

Theo giải thích của ông Nguyễn Thành Trung, chính sách tuyển dụng và đào tạo của VNA hiện nay là: Sau một năm học tiếng Anh ở trong nước, học viên được gửi sang nước ngoài đào tạo cơ bản 18 tháng, khi trở về nước bay thực tập 12 tháng. Như vậy, trung bình mỗi học viên phải hết 3 năm rưỡi mới trở thành lái phụ.

Để trở thành lái chính, một lái phụ phải bay được từ 5.000 giờ trở lên (mỗi năm bay được khoảng trên 600 giờ), tương đương hơn 8 năm.

Chi phí đào tạo cho một phi công trở thành lái khoảng 150.000 USD.

Trong những năm qua, có năm VNA chỉ tuyển dụng và đào tạo được vài chục người; có năm không được học viên nào. Ông Phan Xuân Đức nhận xét: “Việc đào tạo, phát triển nguồn nhân lực này không theo kịp với phát triển kinh doanh”.

Tiêu chuẩn tuyển dụng quá khắt khe là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu phi công cho ngành hàng không dân dụng VN. Ảnh: Pacificairlines.com.vn

Bỏ VNA, lái thuê cho nước ngoài

Có hay không tình trạng nhiều phi công VN bỏ “sân nhà” sang làm việc cho các hãng hàng không nước ngoài? Trả lời câu hỏi này, ông Đức thừa nhận tình trạng trên là có thực.

Ông Đức cho biết một số phi công đang xin chấm dứt hợp đồng để sang lái cho các hãng nước ngoài vì môi trường làm việc cũng như thu nhập ở đó cao hơn gấp nhiều lần so với làm việc tại VNA.

Hiện nay lương của một lái phụ là 10 triệu đồng/tháng, lái chính 25 triệu đồng/tháng, cộng với phụ cấp tính theo giờ bay, bình quân thu nhập của mỗi phi công VN vào khoảng từ 15 triệu đồng đến 40 triệu đồng/tháng (chưa trừ thuế).

Trong khi đó, cùng một điều kiện làm việc như nhau, với mỗi phi công nước ngoài được VNA thuê lái, VNA phải trả lương tối thiểu 10.000 USD - 16.000 USD/tháng - một sự chênh lệch quá lớn. Thêm nữa, một số hãng nước ngoài mời chào phi công VN sang làm việc với mức lương hấp dẫn là 10.000 USD/tháng và một tháng chỉ phải bay 20 ngày.

Ông Nguyễn Thành Trung còn cho biết ngay cả một số phi công nước ngoài khi hết hợp đồng với VNA cũng bỏ sang bay cho các hãng nước ngoài. Chính vì thiếu hụt phi công mà nhiều chuyến bay của VNA phải hủy và một số đường bay quốc tế cũng phải tạm thời ngưng khai thác.

Một số phi công làm việc lâu năm cho VNA tâm sự: Nếu cho phép phi công được chọn chỗ làm như các lực lượng lao động khác theo cơ chế thị trường thì số phi công bỏ VNA sang bay cho các hãng nước ngoài khá nhiều...