Hội ngộ những anh hùng trên biển
Trong 14 năm (1961-1975) vượt qua nhiều gian khổ, ác liệt, Đoàn tàu không số đã vận chuyển 152.876 tấn vũ khí vào tiền tuyến và đưa đón 80.026 cán bộ, chiến sĩ vào Nam – ra Bắc phục vụ công cuộc giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước.
Sáng 22-9 tại Hải Phòng, Quân chủng Hải quân phối hợp với Viện Lịch sử quân sự Việt Nam tổ chức hội thảo “Đường Hồ Chí Minh trên biển – Con đường của ý chí và sức sáng tạo Việt Nam”. Cuộc hội thảo do Bộ Quốc phòng chủ trì. Sau 50 năm, những anh hùng trên biển đã hội ngộ nơi những đoàn tàu năm xưa xuất bến. 43 nhân chứng sống, những chiến sĩ vô danh ngày xưa gặp nhau khi tóc đã pha sương nhưng những kỷ niệm, ký ức về một thời máu lửa, chiến đấu anh dũng và hy sinh vẫn mới nguyên như ngày nào.
Vì Miền Nam ruột thịt
Do vị trí chiến lược hết sức quan trọng của Đường Hồ Chí Minh trên biển, đế quốc Mỹ dùng mọi thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, với các loại vũ khí, thiết bị tối tân hiện đại nhất của nền khoa học - công nghệ quân sự Mỹ để đánh phá, hòng hủy diệt, ngăn chặn, cắt đứt tuyến đường tiếp viện của ta trên biển. Những con đường, các bến bãi đều nằm trong các vùng kìm kẹp, lùng sục, truy quét, đánh phá ác liệt suốt đêm ngày của địch.
Trên con đường vận chuyển ấy, cán bộ, chiến sĩ Đoàn tàu không số với tinh thần “Vì Miền Nam ruột thịt” đã xác định quyết tâm, âm thầm hy sinh tình cảm gia đình và bản thân, biết rằng ra đi là cảm tử, vẫn chấp nhận gian nguy, đương đầu với khó khăn thử thách.
Mỗi chuyến đi là một cuộc đấu trí căng thẳng, quyết liệt với kẻ thù, với thiên nhiên, sóng gió. Và vượt lên tất cả là chiến thắng chính bản thân mình, đòi hỏi cao ý chí kiên định, mưu trí, dũng cảm, sáng tạo và ý thức chấp hành kỷ luật nghiêm minh.
Những anh hùng của Đoàn tàu không số hội ngộ
Đại tá Lê Xuân Khảm bùi ngùi nhớ lại: Đầu năm 1964 có đợt tuyển quân đặc biệt, với 400 chiến sĩ, gồm 200 người ở Hà Nội và 200 người Hải Phòng, phần lớn là kỹ sư, cán bộ kỹ thuật và sinh viên các trường đại học. Lúc đó ông Khảm là giảng viên Đại học Hàng Hải (Hải Phòng).
Đại tá Lê Xuân Khảm, anh hùng của Đoàn tàu không số
Sau thời gian huấn luyện, ông xuống tàu vào Nam. Khó khăn, ác liệt, có lúc tưởng chừng thất bại, mãi đến tháng 3-1966, chuyến vào Nam thứ ba, ông và đồng đội mới cập bến Cà Mau. 62 tấn vũ khí, hàng hóa cập bến thành công đã phải trả bằng máu và 6/16 người trên tàu đã hy sinh.
Ông Lưu Công Hào (phải) và ông Nguyễn Xuân Thơm
xem lại những tấm ảnh hai người chụp chung với đồng đội trên tàu 43 vào năm 1968
Tại cuộc hội ngộ, ông Khảm ôm siết Đại tá Khưu Ngọc Bảy, Phó Chủ tịch Hội Truyền thống Đường Hồ Chí Minh trên biển, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 962, phụ trách bến đón tàu không số tại Vàm Lũng, huyện Ngọc Hiển - Cà Mau. Hai người lính già bồi hồi ôn lại kỷ niệm về ngày con tàu cập bến trong sự đón tiếp hết sức cảm động của ông Bảy và đồng đội ở tiền phương.
Bất chấp hiểm nguy
Với phương châm hoạt động bí mật, bất ngờ, sử dụng các loại tàu nhỏ, ngụy trang giống tàu đánh cá, Tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển đã mở ra một hướng chi viện mới, hết sức quan trọng, đưa hàng chi viện của miền Bắc đến với các chiến trường xa mà Đường Hồ Chí Minh trên bộ chưa có điều kiện vươn tới được.
Tháng 8-1963, Đoàn 759 được giao cho Quân chủng Hải quân phụ trách và quân chủng trực tiếp đảm đương nhiệm vụ vận chuyển, chi viện đường biển cho các chiến trường miền Nam. Ngày 24-1-1964, Đoàn 759 được điều chỉnh tổ chức, phát triển thành Lữ đoàn 125 Hải quân.
Trong hơn 3 năm hoạt động (1962-1965), Đường Hồ Chí Minh trên biển đã chi viện cho các tỉnh ven biển thuộc chiến trường Khu 5, Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ 89 chuyến tàu, với gần 5.000 tấn vật chất, chủ yếu là vũ khí, đạn dược.
Tuy nhiên, từ sau sự kiện tàu C143 bị địch phát hiện tại Vũng Rô (Phú Yên) vào tháng 2-1965, Đoàn 125 phải chuyển hướng hoạt động, sử dụng các đội tàu đi theo đường hàng hải quốc tế và bí mật bất ngờ đột nhập, đưa hàng vào các bến tiếp nhận. Đến tháng 2-1968, do sự ngăn chặn, chống xâm nhập của địch ngày càng gay gắt, Đường Hồ Chí Minh trên biển phải tạm dừng hoạt động.
Từ cuối năm 1970, sau khi tuyến đường vận chuyển qua cảng Xi-ha-núc-vin (Campuchia) bị cắt đứt, Đoàn 125 đã chủ động tìm đường vận chuyển mới bằng cách men theo phía Đông các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa đến vùng biển Đông Bắc Malaysia, qua Vịnh Thái Lan, khu vực quần đảo Nam Du để đưa tàu cập các bến bãi miền Tây Nam Bộ. Tuy phải đi vòng rất xa, phải đối mặt với bao thách thức, cam go nhưng Đoàn 125 đã giao được hơn 300 tấn vũ khí, đạn dược cho Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ.
Sau Hiệp định Paris (năm 1973), Đoàn 125 tạm dừng nhiệm vụ vận chuyển, chi viện trực tiếp cho các chiến trường miền Nam bằng Đường Hồ Chí Minh trên biển. Đến cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa Xuân năm 1975, các đội tàu của Đoàn 125 lại tiếp tục vào trận phục vụ cho việc giải phóng các tỉnh và các đảo ven biển miền Nam, đặc biệt là đã kịp thời chi viện cho các lực lượng làm nhiệm vụ giải phóng quần đảo Trường Sa.
Trong 14 năm (1961-1975) vượt qua nhiều gian khổ, ác liệt, Đoàn tàu không số đã vận chuyển 152.876 tấn vũ khí cho tiền tuyến và đưa đón 80.026 cán bộ, chiến sĩ vào Nam, ra Bắc phục vụ cho công cuộc giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước.
|
Đại tướng Phùng Quang Thanh: Một sáng tạo độc đáo Đường Hồ Chí Minh trên biển đã và sẽ mãi mãi trở thành biểu tượng của ý chí sắt đá, lòng dũng cảm, sức sáng tạo phi thường của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; mãi mãi là niềm tự hào, nguồn cổ vũ, động viên lớn lao đối với Bộ đội Hải quân và nhân dân các tỉnh duyên hải, nơi tuyến đường đi qua.
Đường Hồ Chí Minh trên biển thực sự là một sáng tạo độc đáo về tài thao lược và nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh nhân dân của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, của Quân ủy Trung ương trong cuộc đấu trí, đấu lực với các âm mưu và thủ đoạn nham hiểm của kẻ thù, nhằm ngăn chặn sự chi viện sức mạnh của hậu phương miền Bắc cho tiền tuyến miền Nam. |
|
Công đầu thuộc về những Đoàn tàu không số…
Gửi thư tới hội thảo, Đại tướng Lê Đức Anh, nguyên Chủ tịch nước, đánh giá: “Quân và dân ta trên Đường Hồ Chí Minh trên biển đã dũng cảm vượt qua Hạm đội 7 của Mỹ, lực lượng tuần duyên của ngụy trên biển và ven biển; vượt qua biết bao gian khổ, ác liệt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ vận chuyển, chi viện của hậu phương lớn cho tiền tuyến lớn hàng vạn tấn vũ khí và hàng ngàn cán bộ để duy trì, phát triển đấu tranh cách mạng ở miền Nam chống Mỹ - ngụy, góp phần quyết định vào thắng lợi hoàn toàn cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Có thể nói, công đầu của Bộ đội Hải quân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thuộc về những Đoàn tàu không số và Đường Hồ Chí Minh trên biển”. Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh nhấn mạnh: “Trong chiến tranh, Biển Đông giữ vị trí rất quan trọng đối với miền Nam và cả nước. Trong hòa bình, biển, đảo thuộc chủ quyền của ta là sự sống còn của cả dân tộc Việt Nam. Cho nên việc bảo vệ, xây dựng, khai thác biển thuộc chủ quyền của ta hiện nay càng quan trọng hơn bao giờ hết”. |