Hợp tác ASEAN giúp tăng cường an ninh trên biển

Trả lời phóng viên Báo NLĐ khi vừa trở về từ Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN tại Bangkok (Thái Lan), Đại tướng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Quốc phòng, cho biết như trên

* Phóng viên: Thưa bộ trưởng, các bộ trưởng Quốc phòng ASEAN nhìn nhận thế nào về các mối quan tâm, lo ngại an ninh chung của khu vực?

- Đại tướng Phùng Quang Thanh: Các bộ trưởng Quốc phòng ASEAN hằng năm có cuộc gặp nhau để bàn về biện pháp hợp tác với nhau về an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống, đặc biệt là thách thức an ninh phi truyền thống. Nhận bàn giao làm Chủ tịch Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN năm 2010, chúng ta đề xuất trong vấn đề an ninh ở ASEAN thì quan trọng nhất là giữ được môi trường hòa bình ổn định vì ở đây có vấn đề tranh chấp chủ quyền biển đảo. Muốn vậy phải thực hiện đầy đủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC), tức là giữ nguyên hiện trạng, không mở rộng tranh chấp, lấn chiếm và phải đàm phán hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế, cam kết không dùng vũ lực và đe dọa dùng vũ lực để giải quyết vấn đề tranh chấp.

* Các bộ trưởng Quốc phòng ASEAN chia sẻ ra sao về lo ngại đó và làm thế nào để ngăn chặn những thách thức an ninh truyền thống?

- Hiện có vấn đề 5 nước, 6 bên tranh chấp chủ quyền trên biển Đông. Tranh chấp này do lịch sử để lại nhưng phải đàm phán hòa bình để giải quyết. Dùng vũ lực không ai được lợi mà còn ảnh hưởng tới cả khu vực và thế giới. Muốn tránh xung đột vũ trang thì chủ trương của ta là giảm đối đầu, tăng cường hợp tác. Hợp tác giữa các nước ASEAN với nhau cũng như hợp tác giữa các nước ASEAN với bên ngoài ASEAN có tranh chấp ở đây để giải quyết vấn đề do lịch sử ở lại.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là chúng ta sẽ thành lập một khối quân sự để đối đầu với một nước nào đó. ASEAN không phải là một khối quân sự và một liên minh quân sự. Chủ trương của Đảng và Nhà nước ta là không tham gia liên minh quân sự hay vào các tổ chức quân sự trên thế giới, cũng như không cho nước ngoài lập căn cứ quân sự và dùng lãnh thổ VN để chống lại các nước khác.

* Biển Đông là khu vực kinh tế nhộn nhịp tàu bè qua lại và có vị trí chiến lược quan trọng trên thế giới nhưng ASEAN đều là những nước không phải mạnh về quốc phòng so với thế giới. Vậy ASEAN có lo ngại một nước nào đó làm tổn hại lợi ích của mình trong khu vực?

- Hòa bình, ổn định và hợp tác là xu thế chủ đạo hiện nay. Các nước đều cần môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Các nước lớn cũng đã tuyên bố phát triển đường lối đối ngoại hòa bình và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế. Nếu các nước cam kết và thực hiện như vậy cũng là điều kiện thuận lợi để chúng ta giữ môi trường hòa bình, ổn định chung.

* ASEAN có lo ngại nước lớn nào đó dùng sức mạnh của mình để thực hiện chủ quyền mà họ tuyên bố trên biển Đông?

- Trong trao đổi thấy cũng có người tỏ ra lo ngại nhưng chúng ta luôn chủ trương thực thi đường lối đối ngoại hòa bình, độc lập, tự chủ và chung sống hòa bình với các nước láng giềng. Các nước láng giềng và chúng ta cùng chia sẻ quan điểm phát triển kinh tế đi đôi với phát triển về quốc phòng để bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định và phục vụ phát triển kinh tế.

* Trong trường hợp một nước lớn dùng vũ lực để thực hiện tuyên bố chủ quyền trên biển Đông thì ASEAN có thái độ và phản ứng thế nào?

- Tất nhiên ASEAN phải có tinh thần đoàn kết. Hiện nay, tiến tới xây dựng tinh thần đoàn kết là quan trọng nhất trong ASEAN, không để ASEAN bị chia rẽ và phân hóa và để làm sao bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của nước mình.

* Bộ trưởng đánh giá ra sao về hợp tác hải quân ASEAN hiện nay?

- Hợp tác hải quân giữa các nước ASEAN nói chung là tốt. Hiện chúng ta có hợp tác tuần tra chung trên biển với hải quân Thái Lan, Campuchia và đã thiết lập đường dây nóng giữa hải quân nước ta với hải quân Thái Lan, Campuchia, Malaysia và Philippines. Hợp tác quốc phòng, hải quân sẽ thúc đẩy hợp tác khác phát triển, đặc biệt là giữ được hòa bình và an ninh trên biển.