Khi lãnh đạo ra tay
Quan chức địa phương nào không đối phó được nạn cháy rừng chết người vừa qua thì nên từ chức. Thủ tướng Nga Vladimir Putin đã yêu cầu như vậy hôm 30-7 khi hơn 21.000 đám cháy rừng hoành hành suốt 3 ngày, tàn phá 1.200 ngôi nhà và làm chết 30 người ở miền Trung Nga. Thái độ cương quyết của ông Putin kéo dài thêm danh sách các nhà lãnh đạo mạnh tay chấn chỉnh những việc làm tiêu cực, trì trệ, khuất tất trong xã hội.
Đã 100 ngày trôi qua từ vụ tràn dầu ở Vịnh Mexico. Mới đây, HĐQT Tập đoàn BP của Anh quyết định đưa ông Robert Dudley, người Mỹ, thay vị trí của giám đốc điều hành Tony Hayward với hy vọng giành lại hình ảnh BP đang bị tổn thương nghiêm trọng. Mới nhất là việc BP và 200 nguyên đơn ra tòa hôm 29-7. Vụ kiện có thể kéo dài nhiều năm song song với nỗ lực giải quyết hậu quả...
Có thể nói, nếu không có “cú hích” nhằm giải quyết vấn đề trong tình trạng rối rắm ban đầu thì tình hình khó mà diễn tiến như hiện nay. Ở đây không thể không thấy vai trò của Tổng thống (TT) Mỹ Barack Obama. Ông đã có bài phát biểu trấn an dân chúng Mỹ từ Phòng Bầu dục và ngay sau đó đã gặp ban lãnh đạo BP để đặt vấn đề nghiêm túc, đề nghị họ lập quỹ đền bù. Suy nghĩ và quyết tâm của ông trở thành hướng chỉ đạo cho mọi hoạt động khắc phục sự cố tràn dầu, đồng thời là một “thông điệp cứng rắn” cho lãnh đạo BP.
Tại Philippines Manila cho biết TT Aquino muốn sớm đưa ra ánh sáng vụ tình nghi tham nhũng lớn nhất liên quan đến bà Arroyo trong cuộc bầu cử TT năm 2004. Vụ này dính đến cựu bộ trưởng nông nghiệp Luis Lorenzo. Cách đây 5 năm, Thượng viện Philippines mở cuộc điều tra quỹ phân bón cho nông dân của Bộ Nông nghiệp trị giá 728 triệu peso (302 tỉ đồng) đã bị lạm dụng cho mục đích vận động tranh cử của bà Arroyo. Vào thời điểm trước khi bị triệu tập điều trần, ông Lorenzo chạy sang Mỹ. Mới đây, ông này quay về nước, trở thành “mắt xích” quan trọng dựng lại vụ bê bối lạm dụng công quỹ mua phiếu bầu. Gây ấn tượng mạnh ở đây là hình ảnh TT Aquino đích thân đến gặp ông Lorenzo trong một cuộc họp tổ dân phố. Sau đó, TT nói với báo giới rằng ông Lorenzo đồng ý làm sáng tỏ nhiều vấn đề mà ông đặt ra.
Quay lại Nga, sau thành tích kém cỏi của thể thao nước này tại Olympic mùa đông Canada hồi tháng 2-2010, TT Dmitry Medvedev cho rằng “các quan chức Olympic Nga nên từ chức”. Ông nói những ai được giao trách nhiệm chuẩn bị cho các VĐV Nga tại Thế vận hội Vancouver
Trong khi đó ở nước ta, có những vấn đề xã hội nghiêm trọng kéo dài không tạo chuyển biến rõ nhưng không thấy cá nhân lên tiếng nhận trách nhiệm. Năm nào tai nạn giao thông cũng cướp đi hơn 10.000 mạng sống (năm 2009 là 11.516 người), kẹt xe ở các TP lớn ngày càng tệ hại; rừng bị tàn phá, thú hoang dã quý hiếm bị săn lùng, tận diệt vì mục đích thương mại; môi trường ô nhiễm; bạo lực - cả bạo lực gia đình và bạo lực học đường - diễn biến xấu; y đức sa sút... Những vấn nạn trên xem ra không quá khó để tìm đến địa chỉ trách nhiệm cá nhân. Thế nhưng...
Khi xã hội không còn đủ kiên nhẫn để chờ sự xuất hiện của “văn hóa từ chức”, có lẽ phải cần đến “sự giúp đỡ” nào đó theo cách mà TT Nga gợi ý ở trên.