“Khoán” kinh phí chữa bệnh BHYT: Cắt bớt thuốc của bệnh nhân

Bác sĩ bị kiểm điểm nếu kê toa giá cao, nhiều trường hợp toa thì có nhưng thuốc thì không, hoặc phải đổi loại thuốc để không vượt mức qui định. Chuyện khó tin nhưng có thật từ qui định toa thuốc không được quá 80.000 đồng...

Nhiều bệnh viện phải giảm bớt số lượng thuốc dành cho bệnh nhân có bảo hiểm y tế (BHYT) vì theo qui định hiện hành, bác sĩ nhìn số tiền được khoán chứ không thể nhìn bệnh để kê toa.

Bà Đ.T.H. (ngụ đường Sư Vạn Hạnh nối dài, Q.10, TP.HCM) - một cán bộ hưu trí, đăng ký khám chữa bệnh (KCB) tại Bệnh viện (BV) Nhân dân 115 - cho biết: từ đầu tháng tư đến nay, BV có qui định mới trong việc phát thuốc cho bệnh nhân (BN) BHYT.

Trước đây mỗi khi đi khám bệnh, sau khi bác sĩ (BS) ra toa, bà chỉ việc đem đi đóng dấu duyệt BHYT rồi tự cầm toa đi lĩnh thuốc. Bây giờ sau khi đóng dấu, toa thuốc được chuyển sang bộ phận khác để tính tiền chi tiết từng loại và tổng giá trị toa thuốc là bao nhiêu tiền. Sau đó bộ phận phát thuốc mới phát thuốc cho BN.

Theo bà Đ.T.H., bà bị bệnh cao huyết áp đã 5-6 năm, thêm bệnh rối loạn tiền đình, tim đập nhanh, giãn tĩnh mạch chi dưới phải uống thuốc thường xuyên. Trước đây BS cho thuốc trị đủ các bệnh nhưng gần đây thì bớt lại thuốc giãn tĩnh mạch chi và tuần hoàn não.

Bà thắc mắc, BS nói: “Bác thông cảm. Qui định mỗi toa thuốc không quá 80.000đ, cho thuốc nhiều cháu bị kiểm điểm”. Chưa kể có khi BS cho toa, đến khi lĩnh thuốc không có loại đó lại phải cầm toa trở lại BS để đổi sang thuốc khác, rất phiền.

Không riêng bà Đ.T.H. mà nhiều BN cũng than phiền với cách khoán kinh phí BHYT hiện nay, quyền lợi của người bệnh đã bị thắt lại.

Họp tại Sở Y tế TP.HCM cuối tháng tư vừa qua, nhiều BV đã bức xúc nếu thực hiện khoán kinh phí theo định suất sẽ gặp nhiều khó khăn. BS Đỗ Hoàng Giao - phó giám đốc BV Nhân dân Gia Định - cho rằng trước đây BV và BHYT thống nhất những khoản vượt chi cho BN BHYT, thường là BHYT thanh toán lại cho BV.

Bây giờ nếu BV chi vượt, BHYT sẽ không còn khoản thanh toán bội chi. Vì vậy, BV Nhân dân Gia Định phải báo cáo bội chi hằng tháng để kịp thời điều chỉnh. “Bây giờ chiếc bánh chỉ có bấy nhiêu. Khoán như thế, bắt buộc BV phải khống chế một toa thuốc BHYT như thế...” - BS Hoàng Giao nói.

Theo quyết định 2559 của BHXH VN, tổng quĩ KCB theo định suất được sử dụng tại cơ sở KCB BHYT không được vượt quá 90% tổng kinh phí KCB được sử dụng hằng năm theo kế hoạch đối với cơ sở KCB nội ngoại trú, không được quá 45% tổng kinh phí KCB đối với cơ sở chỉ thực hiện KCB ngoại trú.

BS Hà Văn Lợi - trưởng phòng kế hoạch tổng hợp, BV Nhân dân 115 - cho biết khoán định suất kinh phí BHYT (BHYT giữ lại 10%, còn 90% đưa cho BV) tức là BV phải tự cân đối thu chi.

“Bây giờ "quả bóng" kinh phí đang được đẩy sang các cơ sở điều trị. Làm sao BV không bội chi khi số lượng thẻ BHYT mỗi ngày một tăng. Có bệnh nhân bị 3-4 bệnh, một tháng đi khám đến 20 lần, BV làm sao? BV mệt lắm. Phải cân nhắc làm sao để BN không kêu, nhưng khó tránh khỏi BN không thắc mắc” - BS Lợi bày tỏ.

BS Nguyễn Chí Hùng - giám đốc BV Bình Dân - nói: “Khoán như thế thì chúng tôi phải tính toán hằng tháng chi ra thế nào. Xem mỗi tháng được chi bao nhiêu tiền, để rồi không nhận BN nữa. Mà như thế thì chắc chắn BN sẽ... chửi tụi tôi chết luôn!”.

Ở các trung tâm y tế (TTYT) quận huyện, tình hình bội chi xảy ra gần như không chừa đơn vị nào. Có TTYT nợ hơn 3 tỉ đồng, chủ yếu là nợ tiền thuốc. “Để hạn chế bội chi, đương nhiên BV phải sử dụng thuốc rẻ tiền. Cũng với số tiền đó, muốn duy trì hoạt động KCB BHYT thì phải giảm chất lượng” - một dược sĩ của một TTYT nói.

TS Hà Thị Hiền - phó giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP.HCM - cho rằng quĩ BHYT tăng không đáng kể nhưng quyền lợi BN mở rộng quá nhiều. BV bội chi là do qui định bỏ đồng chi trả nên BN đi khám nhiều hơn.

Ngoài ra, việc mở rộng đối tượng tham gia BHYT tự nguyện (chủ yếu là người bệnh nặng như tai biến mạch máu não, ung thư, chạy thận nhân tạo), mở rộng quyền lợi cho người bệnh như tai nạn giao thông, dị tật bẩm sinh... cũng được BHYT chi trả; nhiều loại thuốc trước đây chỉ thanh toán có mức độ nay được thanh toán 100%. Bà Hiền nói vừa qua BHXH đã tạm ứng kinh phí cho các BV bị bội chi để tạo thuận lợi cho BV hoạt động phục vụ BN.

Riêng quyết toán bội chi còn phải chờ xin ý kiến của BHXH VN vì vượt quá thẩm quyền của BHXH TP. Theo bà Hiền, khả năng sắp tới quĩ kết dư cũng không còn. Cân đối quĩ thế nào là bài toán đặt ra. “Phải chấn chỉnh, không thể chạy theo số lượng mà không đảm bảo chất lượng điều trị như thế này” - bà Hiền nói.