Kích cầu việc làm, nông nghiệp

Gói kích cầu 8 tỉ USD (tương đương 143.000 tỉ đồng) tạo ra bao nhiêu việc làm? Khu vực nông thôn được hưởng những gì?... Đó là những vấn đề được các đại biểu Quốc hội đặt ra trên nghị trường sáng 27-5

“Tỉ lệ bán thất nghiệp sẽ tăng rất cao và nếu kinh tế tăng dưới 6%/năm thì không có khả năng giải quyết hơn 1 triệu lao động đến tuổi làm việc mỗi năm cộng thêm lao động ở nông thôn”. Đại biểu (ĐB) Trần Du Lịch (TPHCM) bày tỏ lo ngại khi chưa thấy vấn đề lớn này được Chính phủ phân tích, lý giải và làm rõ.

img
Đại biểu Phương Hữu Việt (Bắc Ninh): Mục tiêu số 1 của gói kích cầu là tạo công ăn việc làm. Ảnh: T.DŨNG


Mục tiêu số 1: Việc làm


Cùng mối quan ngại, ĐB Đỗ Thị Lan (Quảng Ninh) cho biết theo thống kê chính thức thì cả năm 2008 có 66.700 lao động mất việc nhưng riêng quý I/2009 con số này đã vọt lên 64.900 người. Trong khi đó, việc triển khai gói kích cầu lại chưa mang lại hiệu quả cao trong việc hỗ trợ lao động mất việc và giải quyết việc làm. “Quyết định 30 của Chính phủ ban hành từ tháng 2-2009 tới nay mới có 30 doanh nghiệp hoàn chỉnh được hồ sơ vay vốn” - bà Lan dẫn chứng.


“Chúng tôi rất mong muốn Chính phủ có những giải pháp làm sao để mục tiêu số 1 của gói kích cầu hiện nay là tạo công ăn việc làm” - ĐB Phương Hữu Việt (Bắc Ninh) bày tỏ quan điểm. Một số ĐB Quốc hội cũng tỏ ra băn khoăn khi không thấy tiêu chí việc làm trong gói kích cầu tương đương với hơn 10% GDP. ĐB Mai Thị Ánh Tuyết (An Giang) kiến nghị: “Tập trung vào những khu vực tạo việc làm để ngăn chặn thất nghiệp phải là một trọng tâm của gói kích cầu”.


Tương tự như việc làm, nông thôn và nông nghiệp vẫn chưa được quan tâm thích đáng. Từ thực tế tại TP Cần Thơ, ĐB Huỳnh Văn Tiếp cho biết trong 9.000 tỉ đồng kích cầu đã giải ngân cho khoảng 9.000 khách hàng trên địa bàn TP Cần Thơ thì số tiền cho đối tượng nông nghiệp mới chỉ chiếm 13%. ĐB Nguyễn Văn Lưu (Cà Mau) nhận định việc triển khai các gói kích cầu cho nông nghiệp và nông thôn ở nhiều nơi còn rất chậm, thủ tục phiền hà, trong khi nhu cầu vay vốn ưu đãi, mua sắm vật tư nông nghiệp, cây giống, con giống... của người dân ở nông thôn là rất lớn. Từ nhận định trên, ĐB Nguyễn Văn Lưu kiến nghị gói kích cầu cần chú ý hỗ trợ trực tiếp cho nông nghiệp, nông thôn và nông dân; hạn chế qua các khâu trung gian nhất là trong tiêu thụ nông, thủy hải sản. Cũng theo ĐB Nguyễn Văn Lưu, nên dùng vốn kích cầu để bảo hiểm nông nghiệp vì đây là lĩnh vực rất nhiều rủi ro, trong đó nghiêm trọng nhất là rủi ro do thiên tai và dịch bệnh.


Chữa bệnh cho nền kinh tế


Suy giảm kinh tế tạo ra nhiều nguy cơ, đồng thời thúc bách yêu cầu “chữa bệnh cho nền kinh tế”, từ quan điểm đó, ĐB Nguyễn Văn Ba (Khánh Hòa) cho rằng phải nhân cơ hội này để tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại, đón đầu và hiệu quả. Tận dụng ngay gói kích cầu làm “thuốc chữa bệnh”, ĐB Ba hiến kế: “Chọn những xí nghiệp, công ty có khả năng phát triển, có đủ nguồn lực tiếp cận được với công nghệ hiện đại, tiên tiến nhất để hỗ trợ, giúp họ trang bị lại thiết bị, cải tiến công nghệ nhằm bắt kịp với nền sản xuất của thế giới. Đồng thời chấp nhận để một số công ty, xí nghiệp lạc hậu, quản lý kém, năng lực quá yếu loại khỏi cuộc chơi”. Theo ĐB Ba, Chính phủ phải đặt ra những tiêu chí cụ thể để chọn được đúng các đối tượng ưu đãi, giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn kích cầu.

Đồng tình với ý kiến trên, ĐB Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hóa) cho rằng gói kích cầu cần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tăng khả năng cạnh tranh trên cơ sở tái cơ cấu sản xuất, bứt phá khỏi ngành nghề không còn thích hợp với nhu cầu của thị trường.

Khó lập dự toán ngân sách sát thực tế


Trong phần thảo luận ở hội trường về quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2007, nhiều ĐB đề cập vấn đề chất lượng dự toán thu chi, chuyển nguồn ngân sách 2 năm liền kề, tính minh bạch trong sử dụng dự phòng ngân sách...


ĐB Lê Như Tiến (Quảng Trị) đặt câu hỏi, báo cáo của Chính phủ vượt thu ngân sách năm 2007 lên đến 16,35% và tiếp tục vượt cao hơn trong năm 2008. Mừng vì hoàn thành xuất sắc kế hoạch nhưng cũng phải đặt vấn đề có phải đây là hiện tượng cố ý lập dự toán thấp để thu cao lấy thành tích trích thưởng cho các bộ, ngành? Vấn đề chuyển nguồn ngân sách 2 năm liền kề cũng được một số ĐB tỏ ra thận trọng vì cho rằng cơ chế này có thể tạo ra con số ảo giữa thu năm trước và chi năm sau. Như vậy, việc sử dụng vốn không hiệu quả trong khi phần lớn là vốn vay nước ngoài phải trả lãi lớn.


Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh giải trình thu ngân sách theo sản xuất nhưng sản xuất lại theo thị trường. Trong quá trình này doanh nghiệp có thể điều chỉnh nên sẽ tác động đến nguồn thu. Do đó, dự toán sát trong cơ chế thị trường là rất khó khăn. Ông Ninh cũng phủ nhận khả năng cố tình tạo độ vênh trong thu ngân sách vì hiện nay không có cơ chế thưởng nội bộ khi vượt thu.

P.Anh

Giải trình về vấn đề bauxite Tây Nguyên


Trước mối quan tâm của dư luận xã hội và các ĐB Quốc hội về vấn đề bauxite, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường (TN-MT) Phạm Khôi Nguyên đã đăng đàn giải trình.


Về vấn đề hoàn thổ, ông Phạm Khôi Nguyên cho biết đã đề nghị chỉ chia ra khai thác với 3 quy mô 7 ha, 10 ha, 20 ha và sau mỗi một quy mô thì hoàn thổ ngay. Sau khi hoàn thổ xong thì khai thác tiếp. “Nếu khai thác 10 ha mà không hoàn thổ thì dứt khoát tổ giám sát Bộ TN-MT không cho mở mỏ để khai thác tiếp” - ông Nguyên cương quyết. Trước lo ngại khi tuyển quặng tinh thì nước đỏ sẽ chảy và ảnh hưởng xuống vùng hạ lưu của miền Trung cũng như ở Đông Nam Bộ, ông Phạm Khôi Nguyên khẳng định Bộ TN-MT đã thẩm định và làm rất kỹ, theo đó, toàn bộ nước thải sẽ được thu hồi, tái hoàn không để tình trạng nước đỏ chảy xuống các vùng trên.

P.Dương