Thời sự

Kiểm soát hoạt động mua bán, sáp nhập doanh nghiệp

(NLĐ) - “Hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) đem lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp (DN), thị trường nhưng cơ quan quản lý cần chú ý kiểm soát những thương vụ M&A tạo ra thế độc quyền gây bất lợi cho nền kinh tế” là ý kiến được các chuyên gia trong lĩnh vực M&A quốc tế lưu ý tại Hội nghị cạnh tranh ASEAN lần 2, tổ chức ở TPHCM ngày 13-9.

Ông Trần Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Công Thương, cho biết xu hướng tiến hành M&A trong quá trình tái cấu trúc DN nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, phát triển sản xuất kinh doanh là tất yếu. Giá trị giao dịch M&A tại Việt Nam liên tục tăng mạnh trong vài năm qua. Năm 2011, số vụ giao dịch là 266 và tổng giá trị đạt gần 6,2 tỉ USD. Riêng 4 tháng đầu năm 2012 đã có 60 thương vụ, tổng giá trị giao dịch xấp xỉ 2 tỉ USD.

Bà Rose Webb, Trưởng Ban Mua bán và sáp nhập - Ủy ban Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng Úc, nhận xét: “Phần lớn các thương vụ M&A không có hại đến cạnh tranh mà làm tăng trưởng đầu tư nước ngoài. Thông qua M&A có thể phân bổ lại nguồn lực từ công ty hoạt động hiệu quả thấp sang công ty có hiệu quả cao hơn, giúp thị trường gia tăng sức cạnh tranh, người tiêu dùng sẽ hưởng lợi khi chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm…”

Theo TS Hassan Qaqaya, Trưởng bộ phận pháp luật cạnh tranh và chính sách người tiêu dùng UNCTAD, M&A là nguồn đầu tư lớn, góp phần tăng trưởng kinh tế. Các quốc gia có cải cách kinh tế mạnh như tái cơ cấu, cổ phần hoá DN Nhà nước như Việt Nam thường liên quan nhiều đến M&A.

Tuy nhiên, khi vốn đầu tư nước ngoài chảy vào nhiều, sẽ làm thay đổi cấu trúc thị trường của một quốc gia khi chỉ có 2-3 DN hoạt động có thể gây độc quyền ở vài lĩnh vực như giao thông, viễn thông… “Đặc biệt, cơ quan quản lý cạnh tranh cần chú ý sau cổ phần hóa, cơ cấu thị trường cần cạnh tranh lành mạnh hơn chứ không phải chuyển từ độc quyền Nhà nước sang độc quyền tư nhân” - TS Hassan Qaqaya nói.