Kiểm soát quy mô, bảo đảm chất lượng dân số

Lưu ý cam kết quốc tế về dân số, song nếu nới lỏng sẽ có thể làm giảm chất lượng dân số “Sửa đổi Pháp lệnh Dân số để nêu rõ thông điệp của VN là tiếp tục kiểm soát quy mô dân số, xây dựng quy mô gia đình 1-2 con”. Chiều 24-12, khi báo cáo thẩm tra sửa đổi điều 10 pháp lệnh này trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH), Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội Trương Thị Mai cho biết đây là ý kiến của đa số các đại biểu QH.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Bá Thủy lưu ý, điều 10 Pháp lệnh Dân số 2003 đã quy định “mỗi cặp vợ chồng, cá nhân có quyền quyết định số con” nên việc đưa quy mô gia đình ít con vào các quy định gặp nhiều khó khăn. Các cơ quan, đơn vị, cộng đồng nới lỏng biện pháp hành chính, e ngại xử lý đối với người sinh con thứ 3 trở đi. Hệ quả, năm 2007, cả nước không đạt chỉ tiêu giảm sinh QH giao (chỉ đạt 0,250/00 trong khi chỉ tiêu là 0,30/00). Năm 2008 cũng chỉ giảm sinh được 10/00 so với chỉ tiêu 30/00. Đây là lý do chính để Chính phủ đề xuất áp dụng trở lại quy định “mỗi cặp vợ chồng và cá nhân có quyền quyết định thời gian sinh con, khoảng cách giữa các lần sinh, sinh 1 hoặc 2 con”.

Ủy ban Các vấn đề xã hội đánh giá rằng số phụ nữ bước vào tuổi sinh đẻ vẫn gấp 2 lần số phụ nữ bước ra khỏi độ tuổi này nên dù mỗi phụ nữ sinh 1-2 con, trong 12-20 năm tới, dân số VN vẫn tiếp tục tăng. Tuy nhiên, đa số các ý kiến trong ủy ban này vẫn tỏ ra mềm dẻo, thận trọng hơn và cho rằng việc chậm ban hành văn bản hướng dẫn pháp lệnh, thiếu định hướng tuyên truyền và quy định chưa chặt chẽ, chưa đồng bộ giữa quyền với nghĩa vụ nên gây ra dư luận hiểu chưa đúng về pháp lệnh. Các ý kiến này cho rằng chỉ nên sửa đổi theo hướng khắc phục sự thiếu chặt chẽ này. Mặt khác, VN đã ký kết và tham gia một số công ước quốc tế có liên quan đến quyền sinh sản. Vì vậy, một mặt phải kiểm soát quy mô dân số, mặt khác cũng lưu ý đến những cam kết quốc tế mà VN đã tham gia.

Song không ít người vẫn nghiêng về đề xuất của Chính phủ. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận kêu gọi phải có thái độ rõ ràng và dứt khoát, mỗi gia đình chỉ có 1-2 con. “Nới lỏng làm chất lượng dân số có xu thế giảm. Đói nghèo dẫn đến chiều cao, cân nặng trẻ em giảm sút; thất học. Nên sửa đổi với thái độ kiên quyết hơn, nếu không sẽ phải đứng trước nhiều vấn đề về chất lượng dân số, xóa đói giảm nghèo. Sửa cho rõ, thái độ cũng phải rõ ràng, không thể nói mập mờ” – Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Phùng Quốc Hiển dứt khoát.

Ngày 26-10 tới, Ủy ban Thường vụ QH phải đưa ra quyết định cuối cùng khi biểu quyết thông qua pháp lệnh sửa đổi điều 10 Pháp lệnh Dân số năm 2003.