Lạm phát cao đâu phải do điều hành sai (!)

Chính phủ đưa ra các giải pháp kiềm chế giá lương thực thực phẩm mà không có biện pháp kiềm chế giá vật tư nông nghiệp

Hai thành viên Chính phủ đăng đàn trả lời chất vấn là Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh và Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát với nội dung xoay quanh vấn đề lạm phát.

Dự báo chưa tốt

Ngay sau khi Bộ trưởng Vũ Văn Ninh kết thúc phần báo cáo Quốc hội (QH) về nguyên nhân, giải pháp kiềm chế lạm phát, đại biểu (ĐB)QH Hồ Quốc Dũng (Bình Định) đặt câu hỏi: “Tại kỳ họp cuối năm 2007, Chính phủ báo cáo chỉ số giá (CPI) 2007 thấp hơn GDP nhưng thực tế là 12,63%, lý do tại sao, có phải vì công tác dự báo yếu kém; bộ trưởng nêu 2 nguyên nhân khách quan, vì sao không có nguyên nhân chủ quan là do công tác điều hành của Chính phủ?”. Bộ trưởng Vũ Văn Ninh phân trần: “Tại thời điểm báo cáo QH tháng 10-2007, CPI thấp hơn. Chính phủ đã họp, xem xét và rút ra một số nguyên nhân. Có nguyên nhân do dự báo, đánh giá tình hình không sát thực tế, kể cả thế giới và trong nước”. Ông Ninh nói: “Tôi khẳng định đến giờ phút này, không biết có phải do bảo thủ nên không thấy các chính sách điều hành của Chính phủ là sai”.

Không hài lòng, ĐB Nguyễn Hữu Cường (Nghệ An) “truy” tiếp: “Trong điều hành kinh tế vĩ mô, Chính phủ rất nỗ lực nhưng rõ ràng là điều hành chưa trúng. Hiện lạm phát VN cao nhất khu vực, vì sao? Đến khi nào thì kiềm chế được lạm phát?”. “Cá nhân tôi cho là các biện pháp điều hành đã trúng. Các biện pháp đã bước đầu có tác động. Ví dụ, ngân hàng bắt đầu đi vào ổn định, trước có lúc lãi suất qua đêm lên tới 30%. Giá dầu giữa tháng 3 lên tới 111,6 USD/thùng, giá trong nước tháng 3 vẫn thấp hơn” - ông Ninh cương quyết bảo vệ quan điểm.

“Đề nghị làm rõ ưu tiên giải pháp (chống lạm phát) nào để thuyết phục hơn?” - ĐB Mai Thị Ánh Tuyết (An Giang) hỏi. Ông Ninh tiết lộ một thông tin mang tính định hướng: Một số mặt hàng tiêu dùng cũng tăng cao và Chính phủ đã quyết định điều chỉnh tăng thuế nhập khẩu để hạn chế nhập siêu, mặt hàng ô tô là ví dụ và hôm qua ông tiếp tục nhận được chỉ đạo của Thủ tướng nghiên cứu tăng thuế nhập khẩu một số mặt hàng nữa.

Kiểm soát giá: Vẫn còn... hứa!

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga khẳng định có chuyện doanh nghiệp đầu cơ, làm giá và yêu cầu Chính phủ giải trình biện pháp kiểm soát tình trạng này. Bộ trưởng Vũ Văn Ninh thừa nhận: Ngành thuế báo cáo đúng là có những mặt hàng không bị tác động bởi giá đầu vào nhưng cũng “té nước theo mưa”. Cuối năm 2007, Chính phủ đã chỉ đạo ngành thuế phối hợp với các cơ quan kiểm tra khoảng 440 doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu lớn, phát hiện lập biên bản, xử lý một số trường hợp tăng giá thiếu căn cứ. Đầu năm 2008, Chính phủ tiếp tục yêu cầu kiểm tra. Hiện các bộ, ngành và địa phương đang tiến hành kiểm tra ở các tổng công ty lớn, sản xuất những mặt hàng quan trọng. Chính phủ cũng yêu cầu lãnh đạo UBND các tỉnh, thành chỉ đạo việc niêm yết giá và bán hàng theo giá niêm yết. Ông Ninh “khất”: “Chúng tôi sẽ báo cáo lại với QH và đại biểu kết quả kiểm tra khi có kết quả”.

Giá vật tư tăng, nông dân được... "chia sẻ"

Câu chuyện giá cả, hiện tượng làm giá cũng là những vấn đề đặt ra đối với Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát. Ông Phát thông báo: Từ tháng 1-2007 đến nay, giá phân bón DAP tăng khoảng 5.500 đồng/kg, phân urê tăng khoảng 7.000 - 7.200 đồng/kg; thuốc bảo vệ thực vật tăng khoảng 30%-40%, giá giống lúa tăng 20%; giá thuốc thú y tăng 15%... Theo ông Phát, 50% nhu cầu phân bón, 20% ngô, 100% khô dầu, 45% bột cá và 100% chất phụ gia để sản xuất thức ăn chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản, gần 100% thuốc bảo vệ thực vật, 70% thuốc thú y, 100% xăng dầu phục vụ sản xuất trong nước đều phải nhập khẩu theo cơ chế thị trường trong điều kiện giá thế giới tăng liên tục nên đã kéo theo giá trong nước. Giá vật tư tăng cao dẫn đến chi phí sản xuất tăng cao. Mặt khác diễn biến dịch bệnh, thiên tai phức tạp... đã làm tăng giá thành sản xuất.

Ông Danh Út, ĐBQH tỉnh Kiên Giang hỏi tiếp: Giá phân bón tăng 1,5 lần, giá lúa chỉ tăng có 30% thì nông dân còn lời bao nhiêu? Xăng dầu tăng giá 40% nhưng giá thủy hải sản chỉ tăng có 10%; mỗi con tàu công suất 450 CV ở Kiên Giang ra khơi lỗ 80 triệu đồng, trong khi Nhà nước hỗ trợ có 8 triệu đồng/chuyến. Vì sao các biện pháp kiềm chế giá của Chính phủ có kiềm chế giá lương thực thực phẩm mà không có giải pháp kiềm chế giá vật tư nông nghiệp?

Ông Phát kiên nhẫn giải thích: Chúng tôi chia sẻ với bức xúc của bà con ngư dân. Chính phủ đã chỉ đạo Bộ NN-PTNT thực hiện nhiều biện pháp kiềm chế giá vật tư để giá thành đến tay nông dân thấp nhất. Đến nay hầu hết thuế nhập khẩu các loại vật tư đã giảm xuống 0%.

Chiều cùng ngày, Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình đã trả lời chất vấn quanh vấn đề tình trạng thiếu trầm trọng thẩm phán các cấp cũng như chất lượng của đội ngũ này.

Vừa chống lạm phát, vừa đẩy mạnh sản xuất - xuất khẩu

“Chính phủ lấy kiểm soát lạm phát là mục tiêu chính và bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô cũng như đời sống của người nghèo và cận nghèo. Chính phủ sẽ có hỗ trợ thích đáng cho đối tượng này”. Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải thay mặt Thường trực Chính phủ phát biểu như vậy tại phiên chất vấn đầu tiên tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ QH chiều 28-3.

Đánh giá về những nguyên nhân dẫn tới lạm phát quý I/2008 đã lên tới 9,19%, ngoài những nguyên nhân khách quan tác động của nền kinh tế Mỹ, giá thế giới tăng cao hay thiệt hại nặng do thiên tai, Phó Thủ tướng cho rằng nguyên nhân chủ quan của lạm phát là yếu kém nội tại của nền kinh tế VN về năng suất lao động, công nghệ, giá trị gia tăng, sức cạnh tranh... Ngoài những giải pháp tài chính, tiền tệ chống lạm phát công bố thời gian qua, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cho rằng đi đôi với kiểm soát lạm phát là phải đẩy mạnh sản xuất và đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập siêu. “Nhập siêu trong quý I đã lên tới 56% là điều chưa từng xảy ra. Nếu kiểm soát tốt hai nhóm mặt hàng không cần lắm và phải hạn chế chiếm 28% tổng kim ngạch nhập khẩu thì mới giảm nhập khẩu” - Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nói.

Theo ông Hải, kinh nghiệm cuộc khủng hoảng 1997-1998 cho thấy nước nào giải quyết, kiềm chế lạm phát ở những năm đầu này sẽ bước ra khỏi khủng hoảng nhanh hơn, đỡ thiệt hại hơn cho nền kinh tế.

P. Dương