Lấy kinh tế Nhà nước làm “quả đấm”

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng, chủ trương nhất quán là kinh tế Nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo để góp phần điều tiết kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội; để điều tiết hiệu quả kinh tế vĩ mô, phải có “quả đấm” là các doanh nghiệp, tập đoàn Nhà nước

Khai thác bauxite ở Tây Nguyên, bội chi ngân sách, hiệu lực quản lý Nhà nước, vai trò và hiệu quả của doanh nghiệp Nhà nước (DNNN), hỗ trợ nông nghiệp và nông dân trong lúc khó khăn..., đó là những vấn đề nóng được các đại biểu Quốc hội (ĐBQH) chất vấn Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn trực tiếp vào sáng 13-6.

img
Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng: “Chia nhỏ từng dự án thì mới làm tốt được”. Ảnh: T.Dũng


Tách bauxite từng dự án để làm tốt


Chưa hài lòng với giải trình “QH không yêu cầu Chính phủ báo cáo về các quy hoạch” của Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng trong vấn đề khai thác bauxite ở Tây Nguyên, ĐB Dương Trung Quốc (Đồng Nai) cho rằng không thể nói đó là “lỗi tại QH vì QH không yêu cầu báo cáo”, đồng thời chất vấn việc tách ra thành các dự án nhỏ có phải là lách luật? Phó Thủ tướng “đính chính” ngay lời của ĐB Dương Trung Quốc rằng ông không có ý đổ lỗi cho QH và không dùng một từ nào là “lỗi của QH” cả. Phó Thủ tướng cho rằng bauxite chỉ là một ngành kinh tế hẹp trong công nghiệp mà theo quy định hiện hành thì QH đã phân cấp cho Chính phủ.


Cho rằng Phó Thủ tướng chưa trả lời thẳng vào câu hỏi, ĐB Dương Trung Quốc chất vấn tiếp: “Không có một giải pháp tổng thể thì làm sao thực hiện được dự án to lớn như vậy?”. Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng bảo vệ quan điểm của Chính phủ với khẳng định “phải làm theo dự án và phải làm từng dự án mới làm tốt được”, đồng thời cam kết: “Chính phủ nhận thấy trách nhiệm của mình phải làm tốt hơn, đây cũng là trách nhiệm vì nước, vì dân”.

img

Đại biểu Dương Trung Quốc: “Tách dự án bauxite thành các dự án nhỏ là lách luật?”


Trước đó, trong phần giải trình về vấn đề này, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cũng khẳng định thăm dò, khai thác, chế biến bauxite là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước từ hơn chục năm nay. Ông cũng cho biết tại hai dự án Tân Rai và Nhân Cơ do nước ta tự đầu tư có 667 người lao động nước ngoài (4 công dân Úc và 663 công dân Trung Quốc, tính đến ngày 1-6-2009). Số lao động nước ngoài này sẽ về nước sau khi bàn giao nhà máy, chuyển giao công nghệ và quản lý vận hành cho phía VN. Trên cơ sở triển khai hai dự án Tân Rai và Nhân Cơ, Chính phủ sẽ từng bước rút kinh nghiệm, tổng kết, bổ sung, hoàn chỉnh quy hoạch và kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo.


Không mất cảnh giác trước “bội chi”


“Thâm hụt ngân sách lên tới 16% GDP (7% bội chi cộng thêm số tiền 145.000 tỉ đồng kích cầu - tương đương với 9% GDP) có nguy hiểm cho an ninh tài chính quốc gia không, trong khi bảo vệ cho mức bội chi năm 2008 Chính phủ đã cho rằng vượt quá 5% là nguy hiểm?”. Trả lời chất vấn này của ĐB Phạm Xuân Thường (Thái Bình), Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng thừa nhận: “Đã bội chi là nguy hiểm”. Tuy nhiên, ông cho rằng bội chi cũng có mặt tích cực của nó và vấn đề quan trọng là bội chi để phát triển hay bội chi để ăn tiêu, để tiêu dùng. Phó Thủ tướng khẳng định sẽ kiềm chế bội chi ở mức “hợp lý có thể chấp nhận được”.

 

Quốc hội tăng cường vai trò giám sát

Tổng kết 2 ngày rưỡi chất vấn Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng và 6 bộ trưởng, Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng đánh giá: Chất vấn tại kỳ họp này đã đề cập các vấn đề thời sự nóng hổi bức xúc nhất của thực tiễn cuộc sống; phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Không khí chất vấn dân chủ, thẳng thắn, xây dựng và trách nhiệm. Chất vấn đã giúp chúng ta thấy thực chất và nguyên nhân của vấn đề, trách nhiệm của người được chất vấn và cả người chất vấn, từ đó tìm ra các giải pháp khắc phục những thiếu sót, khuyết điểm và đó là yêu cầu cao nhất, bao trùm nhất trong hoạt động chất vấn.

Về vấn đề bauxite ở Tây Nguyên, QH đề nghị trong quá trình triển khai, chỉ đạo thực hiện kết luận của Bộ Chính trị thì tiếp tục lắng nghe, thường xuyên cập nhật thông tin, sẵn sàng thay đổi những gì thấy không hợp lý, để làm sao cho dự án vào cuộc sống một cách hiệu quả nhất. QH sẽ thực hiện đúng chức năng giám sát. Phải làm tốt công tác thông tin tuyên truyền, tạo sự đồng thuận cao hơn nữa trong xã hội.

Trong phần giải trình, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng đã đề nghị QH chấp nhận mức bội chi ngân sách năm nay là 7% GDP. Chính phủ cũng đề nghị mức tăng trưởng GDP năm 2009 là khoảng 5%. Theo Phó Thủ tướng, dù có một số ĐB còn băn khoăn nhưng mức tăng này đòi hỏi phải có sự phấn đấu cao, nếu thấp hơn sẽ ảnh hưởng lớn đến quá trình phục hồi kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội.


Dưới bảo trên vẫn nghe!


Đưa ra 3 dẫn chứng cụ thể về tình trạng “trên bảo dưới không nghe”, ĐB Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn) chất vấn Chính phủ và Thủ tướng chịu trách nhiệm gì về tình trạng đó? Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng “phản biện” ngay: “Tôi thấy không có gì mà trên bảo dưới không nghe” cả. Không đi vào từng trường hợp ĐB Thuyết dẫn chứng, Phó Thủ tướng nêu quan điểm: “Đường lối, chủ trương của Đảng, nhân dân có hưởng ứng không, tôi thấy hưởng ứng; xã hội đồng tình không? Quốc hội đồng thuận không? Cơ quan dân cử và cơ quan thực thi, Chính phủ có đồng tình không?... Tôi thấy đồng thuận”. Dẫn ra số liệu tại kỳ họp này (có 661 ý kiến chất vấn và đã trả lời 649 ý kiến, còn 12 ý kiến chưa trả lời), Phó Thủ tướng cho rằng đó là “dưới bảo trên cũng nghe”, chứ không phải “trên bảo dưới không nghe”.


Đẩy mạnh cổ phần hóa các DNNN


ĐB Phạm Thị Loan (Hà Nội) chất vấn: “Luật Doanh nghiệp quy định đến năm 2010 phải cơ bản cổ phần hóa (CPH) các DNNN nhưng đến nay mới CPH được 15%. Vậy trách nhiệm thuộc về ai? Phó Thủ tướng cho biết đến nay đã thực hiện CPH được 3.854 DNNN, trên thực tế, quá trình CPH cũng “có sơ hở, thất thoát và lãng phí” nên “phải rất thận trọng làm từng bước vững chắc”. Ông cam kết đến năm 2010 và sau đó sẽ CPH một số tập đoàn, tổng công ty lớn.


Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng khẳng định chủ trương nhất quán là kinh tế Nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo để góp phần điều tiết kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội. Theo Phó Thủ tướng, vấn đề là đổi mới thể chế, đổi mới quản lý, đổi mới quản trị... như thế nào để nâng cao kinh tế Nhà nước chứ không phải thấy chưa có hiệu quả chỗ này, chỗ khác mà cho rằng “nó là loại không cần thiết”! Dẫn ra thực tế 23% dân số đang được bù lỗ giá điện thấp, điện về tận thôn, bản, xã; vai trò của hai tổng công ty lương thực trong bình ổn giá gạo năm 2008..., Phó Thủ tướng cho rằng không thể điều tiết được kinh tế vĩ mô nếu không có những “quả đấm” này. Ông phân tích: Chính phủ có thể có chính sách tài chính, chính sách tiền tệ, chính sách tín dụng, có ngân sách, nhưng không có công cụ mạnh thì không thể ổn định và điều tiết được kinh tế vĩ mô.

Không phát hành thêm tiền để kích cầu


Chính phủ đã công khai minh bạch việc thực thi luật pháp quốc tế về biển, trong đó có vấn đề chủ quyền của VN

Trước sự quan tâm của nhiều ĐBQH về gói kích cầu, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cho biết: Tổng trị giá các gói kích thích kinh tế khoảng 145.000 tỉ đồng, trong đó, gói chính sách giảm thuế 28.000 tỉ đồng, gói hỗ trợ lãi suất vay tín dụng 17.000 tỉ đồng, gói tăng đầu tư công hơn 90.000 tỉ đồng và gói bổ sung an sinh xã hội gần 10.000 tỉ đồng. Các gói giải pháp này được thực hiện từ các nguồn đã bố trí trong ngân sách Nhà nước, nguồn ứng trước, nguồn dự trữ ngoại hối và nguồn phát hành vay trong dân. Tất cả các nguồn tiền đó đã có trong lưu thông, không phải phát hành thêm.


Về tình hình đời sống nông dân, đặc biệt là người trồng lúa ở ĐBSCL, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cho biết Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành liên quan công bố một giá sàn để bảo đảm người dân có lãi tối thiểu là 30% về lúa. Nhà nước sẽ hỗ trợ các công ty, nhất là hai tổng công ty lương thực, mua hết lúa với tối thiểu giá sàn, sẽ triển khai ngay trong quý IV năm nay. Thủ tướng đã phân công cho các Bộ NN - PTNT, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính chịu trách nhiệm việc này.


ĐB Dương Trung Quốc chất vấn: “Phó Thủ tướng cho biết tình hình Biển Đông hiện nay ra sao? Chính phủ làm nhiều nhưng Chính phủ chưa nói cho dân biết, người dân không biết hiện nay vùng tranh chấp là như thế nào? Trong khi đó chúng ta khuyên ngư dân VN đừng ra đánh cá ở nơi tranh chấp...?”. Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng trả lời: “Trên biển, chúng ta đã giải quyết tốt vùng vịnh Bắc Bộ, đã phân ranh giới, có bàn tới cả hiệp định đánh cá, ở những vùng biển khác thì chúng ta đã bàn tới việc tuần tra chung, hợp tác tuần tra, bảo vệ để giải quyết cả những vấn đề của dân cư. Còn vùng biển còn lại thì chúng ta sẽ tiếp tục hợp tác đấu tranh trên nguyên tắc giữ vững chủ quyền về biển đảo của đất nước chúng ta. Vừa qua, Chính phủ đã gửi báo cáo về ranh giới ngoài của thềm lục địa tới Liên Hiệp Quốc. Đấy cũng là một cách công khai minh bạch với thế giới rằng chúng ta thực thi luật pháp quốc tế về biển, trong đó có vấn đề chủ quyền của chúng ta.
P.D