Lũ kép
Những hình ảnh lũ lụt đau lòng ở miền Trung một lần nữa đang được lặp lại tại Phú Yên, Ninh Thuận... Chỉ một thời gian ngắn mà nhiều tuyến đường và khu dân cư, trong đó có cả thủ phủ Tuy Hòa của Phú Yên, như chìm trong biển nước mênh mông. Thiệt hại về người và tài sản vì thế là không nhỏ.
Đáng nói là hình ảnh những ngày này ở Phú Yên chẳng khác nào so với thời điểm đúng 1 năm trước đây. Nước lũ lên quá nhanh từng gây thiệt hại lớn về tính mạng người dân và tài sản cho Phú Yên vào đầu tháng 11-2009.
Vẫn biết mưa lớn, lũ lụt là chuyện của... trời. Và thiên tai chắc sẽ còn nặng nề và khó lường hơn khi khí hậu đang bị biến đổi nhanh. Thế nhưng, không khỏi day dứt khi thấy chính con người trở thành “cánh tay nối dài cho Thủy Tinh” gây họa cho chính đồng loại. “Lũ kép”, thứ lũ cộng hưởng của lũ thiên nhiên và lũ do con người tạo ra, đã khiến lũ chồng lên lũ, làm hậu quả thiên tai thêm nặng nề.
Nếu như một năm trước khi thủy điện bị “điểm mặt chỉ tên” là tác nhân làm lũ lụt thêm hung dữ đã xuất hiện vô số tranh luận, thanh minh thì năm nay ai đó muốn bao biện cho thủy điện chắc khó mà lên tiếng. Ông Đào Tấn Hoàng, Chủ tịch UBND TP Tuy Hòa, chỉ đích danh thủy điện xả lũ trên sông Ba làm nước lụt đột ngột dâng cao. Ông Nguyễn Bá Lộc, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên kiêm Trưởng Ban chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn tỉnh, lên án hồ thủy điện Sông Ba Hạ đã xả lũ không theo quy trình do Thủ tướng Chính phủ quy định.
Nhằm tránh không lặp lại tình trạng thủy điện thi nhau xả lũ đúng vào lúc mưa lũ dữ dội nhất, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành quy trình vận hành liên hồ chứa các công trình thủy điện trên lưu vực sông Ba hồi tháng 9 vừa qua. Thế nhưng, thay vì chấp hành nghiêm quy định của Chính phủ, nhà đầu tư thủy điện đã lại một lần nữa “ngựa quen đường cũ” ồ ạt xả lũ đúng vào lúc mà người dân cần họ giúp cắt lũ nhất.
Lúc phá rừng, chặn sông làm thủy điện, nhà đầu tư nào cũng mạnh miệng tuyên bố sẽ hài hòa lợi ích của mình với cộng đồng. Song trên thực tế thì khi lũ về họ luôn đặt lợi ích của mình lên trên hết. Họ sẵn sàng xả lũ lên cả lợi ích cộng đồng lẫn văn bản pháp quy như quy trình vận hành liên hồ chứa.
Với “cây gậy” pháp lý có trong tay - quy trình vận hành liên hồ chứa, cần nghiêm túc truy cứu trách nhiệm của những người đã gây ra “lũ kép” ở Phú Yên, Ninh Thuận. Nếu xuê xoa bỏ qua thì chính điều đó sẽ lại góp một tay với nhân tai làm hậu quả thiên tai càng thêm nặng nề.