Mạnh tay cắt giảm chi tiêu công

Nâng cao hiệu quả việc sử dụng vốn đầu tư, nhất là lĩnh vực đầu tư công; xem xét lại những công trình, dự án đọng vốn quá lâu, thiết kế ban đầu không còn phù hợp nữa hoặc công trình đầu tư kém hiệu quả; đình hoãn hoặc dãn những công trình chưa thật cần thiết. Đây là 1/19 giải pháp kiềm chế lạm phát được Thủ tướng đưa ra.

Ngày 2-4, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Kế hoạch – Đầu tư (KH-ĐT), trước ngày 15-4 phải xác định tiêu chí để phân loại các dự án đầu tư phải trì hoãn, các dự án phải dãn tiến độ và các dự án cần tập trung vốn để sớm hoàn thành và đưa vào khai thác, sử dụng.

TS Nguyễn Minh Phong, Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, nhận xét: Tăng trưởng hiện nay của VN dựa trên khu vực kinh tế Nhà nước rất lớn nhưng hiệu quả kinh tế của khu vực này không cao. Khi một dự án đầu tư bị thất thoát, lãng phí tới 30% thì không thể nói là đầu tư hiệu quả, lành mạnh. 30% thất thoát, lãng phí này góp phần làm trượt giá, nâng giá cả lên.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Võ Hồng Phúc cho biết, thời gian qua dư nợ tín dụng từ chi đầu tư đã tăng quá lớn. Quý I/2008, Chính phủ có nhiều biện pháp để giảm dư nợ tín dụng xuống nhưng dư nợ tín dụng vẫn tăng 10,8%, trong khi cùng kỳ năm 2007 chỉ tăng khoảng 5,24%. Chính phủ giữ nguyên tổng mức đầu tư, nhưng do hiện nay giá cả biến động, tổng vốn không đủ thực hiện tất cả khối lượng công việc mà chỉ tiêu đề ra nên số lượng các dự án phải cắt giảm. Các địa phương, các bộ sử dụng ngân sách cho đầu tư phải rà soát lại các hạng mục công trình, cái nào chưa cần thiết thì dừng triển khai, cái nào đang triển khai dở dang thì ưu tiên dồn vốn cho các dự án có yêu cầu cấp thiết hơn. Chẳng hạn, Tập đoàn Than và Khoáng sản đang có dự án đầu tư khai thác chế biến bô xít, trong tương lai, bô xít cần thiết nhưng hiện nay có thể co dãn được không? Đối với ngành than, rà soát để cắt giảm các dự án nào do Bộ Công Thương chịu trách nhiệm, phối hợp với các ngân hàng rà soát. Các công trình, dự án của Bộ GTVT thì bộ này phải kiểm tra, rà soát. Thủ tướng cũng đã chỉ đạo Bộ GTVT, Bộ Tài chính kiểm tra lại hiệu quả các khoản vay của Tập đoàn Vinashin đối với 750 triệu USD trái phiếu quốc tế.

Tuy nhiên, việc cắt giảm này không cứng nhắc mà linh hoạt, tùy theo tính cấp thiết, yêu cầu cụ thể của từng địa phương. “Đầu tư vào điện, than, xi măng... thì phải đầu tư, nhưng đầu tư vào bất động sản phải rà soát lại” – Bộ trưởng Võ Hồng Phúc nói.

Bộ trưởng Võ Hồng Phúc khẳng định: Một trong những biện pháp thắt chặt đầu tư công sắp tới là tăng cường công tác giám sát đối với doanh nghiệp Nhà nước, nhất là các tập đoàn kinh tế và các tổng công ty 90, 91. Đầu tư ngoài lĩnh vực chính của các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty Nhà nước rất nguy hiểm cho nền kinh tế, bởi khi đầu tư ngoài lĩnh vực chính, họ sẽ bỏ rơi, không đảm đương được nhiệm vụ trọng tâm Nhà nước giao. Như vậy, rất dễ dẫn đến tình trạng đầu tư chéo nhau và đầu tư chéo trong hệ thống ngân hàng. Kinh nghiệm khủng hoảng tài chính năm 1997 của một số nước trong khu vực, việc đầu tư chéo giữa các tập đoàn rất khó kiểm soát.

Cắt giảm thêm 10% chi tiêu

Thứ trưởng Bộ Tài chính Hoàng Anh Tuấn cho biết đối với chi thường xuyên, Bộ Tài chính, các bộ, ngành, UBND các tỉnh phải thực hiện sắp xếp các khoản chi theo thứ tự ưu tiên, cắt giảm những khoản chi chưa thực sự cần thiết, cấp bách như: hội nghị, tiếp khách, nghiên cứu khảo sát ở nước ngoài. Ngoài 10% tiết kiệm chi thường xuyên, tiếp tục tiết kiệm thêm 10% nữa. Tiết kiệm thêm 10% năng lượng tiêu thụ.

Cũng theo ông Tuấn, sau ngày 30-6, cắt giảm các khoản chi chưa phân bổ, chuyển bổ sung dự phòng ngân sách Trung ương. Kiểm duyệt chặt chẽ việc ứng vốn, kể cả việc ứng trước dự toán năm sau; không xét duyệt chuyển nguồn chi sang năm sau đối với những nhiệm vụ không thực hiện hoặc thực hiện không hết dự toán. Không sử dụng dự phòng ngân sách và nguồn tăng thu (nếu có) cho các nhiệm vụ chưa thật cần thiết; tập trung cho những nhiệm vụ cấp bách phát sinh như phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh; thực hiện chính sách hỗ trợ các đối tượng khó khăn, đối tượng chính sách, thực hiện các chế độ an sinh xã hội. Đáng lưu ý, một trong những biện pháp quyết liệt được đưa ra là các cơ chế, chính sách đang trong quá trình nghiên cứu chuẩn bị ban hành có chi ngoài dự toán ngân sách Nhà nước 2008 cũng phải xem xét tạm dừng hoặc dãn; nếu cần phải ban hành phải cân đối nguồn trước khi thực hiện, nếu không chỉ thực hiện từ năm 2009.