Một biểu tượng về ý chí, niềm tin của dân tộc

Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân - 1968 đã làm cho Mỹ bất ngờ, VN giành được thắng lợi to lớn về mặt chiến lược, tạo bước ngoặt quyết định của cuộc chiến tranh, đạt mục tiêu buộc Mỹ phải rút quân

Nhân kỷ niệm 40 năm cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân - 1968, sáng 10-1, tại TP Huế, Bộ Quốc phòng và tỉnh Thừa Thiên-Huế tổ chức hội thảo khoa học để đánh giá lại sự kiện lịch sử trọng đại này. Đây là chủ đề thu hút sự quan tâm tìm hiểu nghiên cứu của giới chính trị, sử học trong và ngoài nước, nhất là ở Mỹ.

Vai trò của Sài Gòn- Gia Định

“Sài Gòn – Gia Định là cơ quan đầu não của bộ máy chiến tranh Mỹ- Ngụy. Từ năm 1964-1965, cục diện chiến trường đã xuất hiện khả năng cách mạng giành thắng lợi lớn. Quân khu Sài Gòn-Gia Định được giao nhiệm vụ xây dựng lực lượng biệt động mạnh, chuẩn bị các điều kiện bảo đảm để có thể cùng một lúc bất ngờ công kích, chiếm lĩnh các cơ quan đầu não của địch tại đô thị lớn nhất này”. Dẫn lời như vậy, PGS-TS Phan Xuân Biên, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM, khẳng định: “Sài Gòn- Gia Định đã chuẩn bị chu đáo mọi mặt cho một thời cơ chiến lược, cụ thể đó là tổng tiến công Xuân Mậu Thân -1968”.

Ngay từ đầu năm 1967, nhiều cán bộ Đảng được bí mật tăng cường vào Sài Gòn- Chợ Lớn nhằm điều nghiên mục tiêu, gầy dựng cơ sở cách mạng.

Một trong những vấn đề được thảo luận nhiều lần là: Trong cuộc tổng tiến công đánh vào các đô thị miền Nam Xuân Mậu Thân - 1968, có sự nổi dậy của quần chúng không? PGS-TS Phan Xuân Biên khẳng định: Thực tế khi lực lượng biệt động và các tiểu đoàn mũi nhọn đánh vào các điểm quy định thì chưa có cuộc nổi dậy của nhân dân diệt ác phá kềm cùng lúc. Song chính quần chúng tham gia tích cực vào cuộc chuẩn bị cho chiến dịch. Rõ ràng chưa có tổng khởi nghĩa nhưng sự nổi dậy của quần chúng nhân dân trong cuộc tổng tiến công Xuân Mậu Thân- 1968 với nhiều hình thức phong phú là một sự thật lịch sử. Đây thực sự là một cuộc phát động cách mạng trong quần chúng ngay ở sào huyệt quan trọng nhất của Mỹ- ngụy.

Những day dứt còn lại

Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu có bài tham luận gây nhiều chú ý tại hội thảo. Là nhân chứng lịch sử, tham gia mặt trận Trị Thiên-Huế trong Xuân Mậu Thân - 1968, nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu nhấn mạnh: Cho đến nay, dư âm về cuộc tổng tiến công Xuân Mậu Thân - 1968 vẫn không bao giờ lắng đọng, là ký ức lịch sử không thể nào quên, nhiều chính khách, nhà khoa học, nhà quân sự trong và ngoài nước đặc biệt chú ý.

Sau khi khẳng định vai trò, ý nghĩa sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Bộ Chính trị và Bác trong cuộc tổng tiến công Xuân Mậu Thân - 1968, nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đề nghị: “Cần rút kinh nghiệm và làm rõ một số vấn đề như đánh giá tương quan lực lượng giữa địch và ta đã chính xác chưa? Nếu đánh giá chưa chính xác dễ dẫn đến tình trạng trong thời cơ chiến lược chưa chín muồi, ta vội vàng cho “chín” nên đề ra yêu cầu vượt quá khả năng thực tế.”

Ông Lê Khả Phiêu nói tiếp: “Những tổn thất không đáng có, những khó khăn do chính chủ quan ta gây ra trong Xuân Mậu Thân - 1968 và sau đó là do đánh giá không đúng thời cơ chiến lược, cho rằng thời cơ chiến lược đã chín muồi để giành thắng lợi hoàn toàn, giành toàn bộ chính quyền về tay nhân dân, dẫn đến kéo dài thời gian chiến dịch... là một quá trình theo lối suy luận chủ quan. Phải dũng cảm nhìn nhận sự thật”.

PGS-TS Phan Xuân Biên băn khoăn: “Ý nghĩa, vai trò của chiến thắng Mậu Thân - 1968 đã được khẳng định, mãi ghi đậm trong lịch sử hào hùng của dân tộc, song sự tổn thất về nhân lực trong cuộc tổng tiến công Xuân Mậu Thân - 1968 là quá lớn. Ngay cả đợt 1 tại Sài Gòn, việc tính toán đơn vị biệt động chỉ giữ mục tiêu một giờ sau đó có lực lượng tiếp ứng. Lực lượng biệt động đã giữ mục tiêu được gấp 6 đến 7 lần so với quy định, cuối cùng phải chịu tổn thất to lớn, gây nên biết bao ưu tư day dứt cho nhiều đồng đội cho đến tận bây giờ. Rồi vì sao có nhiều mục tiêu bị “điếc” như tổng nha cảnh sát, biệt khu thủ đô, khám Chí Hòa... Trách nhiệm thuộc về ai? Tổng tiến công đợt 2 và 3, khi yếu tố bất ngờ không còn, lực lượng mới chuẩn bị chưa kỹ, liệu có nên mở ra không, để rồi lâm vào tình trạng “khát nước” (theo cách nói của người trong cuộc ở Sài Gòn- Gia Định).

Một ngày hội thảo là quá ít so với một sự kiện lớn như tổng tiến công Xuân Mậu Thân - 1968. Chỉ có hơn 10 tham luận được trình bày trong số gần 100 tham luận gửi về ban tổ chức. Tuy nhiên, thời gian không thể làm cho sự kiện lịch sử trọng đại này bị lãng quên, mà luôn sống trong ký ức của dân tộc VN.