Nên xem nhà báo tác nghiệp là thi hành công vụ

Ông Nguyễn Quang Thống, Ủy viên Thường vụ, Thường trực, Trưởng Ban Kiểm tra Trung ương Hội Nhà báo VN, kiến nghị như vậy trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo NLĐ sau những vụ hành hung dã man, cản trở phóng viên tác nghiệp trong vài tuần qua

Phóng viên Thế Dũng của Báo NLĐ điều trị tại Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội) sau khi bị hành hung 
trong lúc tác nghiệp vào ngày 6-1 tại Lạng Sơn. Ảnh: H.N

* Phóng viên: Từ khía cạnh pháp lý, ông nhìn nhận ra sao khi chỉ trong vòng một tuần đã diễn ra 3 vụ hành hung dã man và ngăn chặn nhà báo tác nghiệp chống các vụ việc, hiện tượng tiêu cực?

- Ông Nguyễn Quang Thống: Thời gian qua, số vụ phóng viên bị hành hung khi tác nghiệp đang gia tăng là đáng lo ngại, mức độ cũng nghiêm trọng hơn. Việc liên tiếp có tới 3 vụ hành hung và ngăn cản nhà báo tác nghiệp trong thời gian ngắn càng cho thấy nếu không được xử lý nghiêm, mang tính răn đe cao sẽ trở thành hiện tượng báo động và nguy hiểm.

Trong quy định của pháp luật hiện hành vẫn chưa xem phóng viên tác nghiệp, đặc biệt tác nghiệp chống tiêu cực, là thi hành công vụ như công an, kiểm lâm, hải quan...
 
Tất nhiên, việc hành hung phóng viên đang tác nghiệp vẫn có thể xử lý theo pháp luật nhưng chưa mang tính răn đe cao.

* Vì sao vậy thưa ông?

- Bởi việc hành hung dã man nhà báo đang tác nghiệp được xử lý như những vụ hành hung gây thương tích bình thường khác. Thực tế, có những vụ việc hành hung mà khi có kết quả giám định thương tật thì thương tật đã khỏi nên khó xử lý đối tượng hành hung.

* Điều 15 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí về quyền của nhà báo có quy định rõ rằng không ai được đe dọa, uy hiếp tính mạng hoặc cản trở nhà báo trong hoạt động nghề nghiệp đúng pháp luật nhưng lại chưa có những chế tài đủ mạnh đi kèm nên hiệu lực trong thực tế chưa cao?

- Đúng là có thực tế như vậy. Luật quy định như thế song vì không có chế tài đi kèm nên việc hành hung nhà báo đang tác nghiệp chỉ bị xử lý như các vụ gây thương tích bình thường khác trong xã hội.

* Thưa ông, có phải là chế tài chưa đủ sức răn đe là một trong những nguyên nhân của việc gia tăng các vụ hành hung nhà báo tác nghiệp thời gian qua?

- Tôi chưa khẳng định. Nhưng thực tế, nhiều vụ hành hung nhà báo tác nghiệp vẫn chưa được xử lý nghiêm. Xử lý chưa nghiêm nên hạn chế tính răn đe.

* Điều đó sẽ tác động gì đến tác nghiệp chống tiêu cực của báo chí?

- Báo chí đang được xem là một trong những lực lượng đi đầu và có những đóng góp thiết thực trong chống tiêu cực, tham nhũng. Vì thế, nếu tính răn đe đối với việc hành hung, cản trở báo chí tác nghiệp không nghiêm sẽ ảnh hưởng đến hoạt động tác nghiệp của báo chí. Tôi cho rằng nên xem nhà báo tác nghiệp chống tiêu cực là những người thi hành công vụ.

* Với vai trò của mình, Hội Nhà báo VN có đứng ra kiến nghị bổ sung luật để nhìn nhận nhà báo chống tiêu cực là người thi hành công vụ?

- Hội Nhà báo VN sẵn sàng kiến nghị với Chính phủ để sửa đổi, bổ sung luật, coi nhà báo tác nghiệp chống tiêu cực là người thi hành công vụ. Khi nhà báo tác nghiệp, nhất là khi đi thu thập thông tin, điều tra viết bài chống tiêu cực, cần được coi là đang thi hành công vụ.

Khi đó, những kẻ hành hung nhà báo lúc họ đang tác nghiệp hợp pháp cần được xử lý là tội chống người thi hành công vụ. Nhà báo tác nghiệp chống tiêu cực rất gian khổ, thậm chí nguy hiểm, vì thế, họ xứng đáng được xã hội tôn vinh, Nhà nước trân trọng.

* Trong chương trình làm luật sắp tới, Quốc hội dự kiến sẽ sửa đổi, bổ sung Luật Báo chí hiện hành. Hội sẽ kiến nghị vấn đề này với cơ quan soạn thảo và Quốc hội?

- Được như vậy là tốt nhất. Tôi cho rằng các cơ quan báo chí cũng nên có tiếng nói về vấn đề này. Nếu cơ quan soạn thảo lấy ý kiến của Hội Nhà báo VN, chúng tôi sẽ kiến nghị đưa vào luật việc nhìn nhận nhà báo tác nghiệp chống tiêu cực là người thi hành công vụ.

Kinh nghiệm từ  Ủy ban Kiểm tra Trung ương Hội Nhà báo VN cho thấy cứ vụ hành hung nhà báo nào mà cơ quan công an khẩn trương vào cuộc thì vụ việc sẽ được xử lý nhanh và nghiêm minh. Bảo vệ nhà báo tác nghiệp chống tiêu cực chính là nhằm thúc đẩy hơn nữa cuộc đấu tranh này.

Ngược lại có thể làm nản, thậm chí làm mai một tinh thần đi đầu đấu tranh chống tiêu cực của nhà báo và như vậy không chỉ ảnh hưởng tới hoạt động báo chí mà quan trọng hơn còn ảnh hưởng đến lợi ích của đất nước.