Ngành hậu cần VN quá tụt hậu

Tiềm năng phát triển rất lớn, song do chưa được quan tâm đúng mức nên ngành hậu cần không theo kịp tốc độ tăng trưởng kinh tế

Ngành hậu cần (logistics) VN đang ở đâu là đề tài được nhiều chuyên gia trong và ngoài nước bàn luận tại hội nghị thượng đỉnh về logistics ở VN, do Vietnam Logistics Supply Chain Council tổ chức ngày 27-8, ở TPHCM.

Đi ngược xu hướng tiên tiến

Nếu phương thức vận chuyển hàng hóa ở Mỹ và châu Âu chủ yếu bằng đường bộ (71%), châu Á chủ yếu bằng đường biển (77%) thì VN lại đi ngược với xu hướng này, khi có đến 75% các mặt hàng xuất khẩu bằng đường hàng không. Các chuyên gia cho rằng sự quá tải của các cảng biển là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Dù VN có l14 cảng biển, trong đó 14 cảng quy mô lớn, nhưng trang thiết bị bốc dỡ hiện đại còn thiếu, khả năng tiếp nhận tàu kém, kho bãi lưu container quá thấp. Khả năng tiếp nhận tàu tải trọng lớn hơn 30.000 tấn, khả năng lưu container và chiều dài của bến neo tàu tại 3 cảng lớn nhất VN là Sài Gòn, Hải Phòng, Đà Nẵng thấp hơn từ l/20 - l/4 lần so với 2 cảng Tanjung Pelapas (Malaysia) và Lem Choang (Thái Lan).

Theo ông Barly Akbar, Giám đốc điều hành APL VN, ở VN chỉ có 5 khu vực cảng chính thường xuyên tiếp nhận container, gồm: Cái Lân, Đà Nẵng và Quy Nhơn (tiếp nhận được l%-3%), Hải Phòng (22%) và TPHCM (72%). Song, các địa phương này không đánh giá được khả năng phát triển khối lượng hàng hóa nên thực hiện quy hoạch không hợp lý khiến cảng biển mất thế thượng phong. Giới hạn trên dẫn đến việc vận chuyển hàng hóa đi các thị trường lớn phải thêm công đoạn trung chuyển qua các cảng lớn hơn ở các nước, làm phát sinh nhiều chi phí, mất tính cạnh tranh.

Logistics của VN còn bị ảnh hưởng bởi nạn kẹt xe và công suất hạn chế của nhà ga sân bay. Tổng Giám đốc điều hành Vienna Consult, ông Hdl. Klaus, cho rằng giải pháp của nhiều quốc gia khi đối phó với tình trạng này là đẩy mạnh khai thác đường sắt thông qua việc xây dựng các tuyến xe lửa container giá cạnh tranh, song VN mới chỉ chú trọng đến vận chuyển hành khách và vẫn còn hiện tượng xe lửa chạy mà không có hàng.

Ảnh hưởng đến nhiều ngành

Các chuyên gia nhận định tiềm năng để phát triển là rất lớn, song do chưa được quan tâm đúng mức nên cơ sở hạ tầng logistics của VN quá tụt hậu, không theo kịp tốc độ tăng trưởng kinh tế.

So sánh giữa 4 nước có nền kinh tế lớn nhất ASEAN, gồm VN, Singapore, Malaysia và Thái Lan, ngoài cơ sở hạ tầng đường sắt được xếp hạng cao nhất, cơ sở hạ tầng cảng biển, đường bộ, sân bay của VN chỉ xếp hạng 4. Trong khi đó, VN được kỳ vọng là nơi tổ chức xuất khẩu toàn cầu vì tỉ lệ phát triển xuất khẩu trung bình luôn ở mức cao nhất trong khu vực. Năm 2007, khối lượng hậu cần tăng 18,2% so với năm trước và dự kiến tăng 20%-25%, đóng góp 15% GDP cả nước trong vài năm tới. VN cũng được lựa chọn hàng đầu trong chiến lược “Trung Quốc cộng một” - khoảng 70% hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc và 30% còn lại sản xuất tại VN. “Tuy nhiên, nếu không giải được bài toán logistics, coi chừng VN vuột mất vị trí này” - Giám đốc hậu cần Schenker VN khuyến cáo.

Một trong những lĩnh vực thuộc logistics cũng cần được quan tâm để không ảnh hưởng đến nhiều ngành cũng được các chuyên gia nhấn mạnh là phải chú ý đến thông tin giao tiếp, thủ tục hành chính, Luật Hải quan...