Nghịch lý!

Nghịch lý đang xảy ra: Hàng triệu người đóng tiền mua thẻ BHYT và hiện thẻ BHYT của họ đang có thời hạn sử dụng đến sau ngày 1-1-2010 nhưng thực tế quyền lợi thì có nguy cơ không được hưởng.

Hàng loạt người khác đã đóng tiền mua thẻ BHYT mới nhưng vì còn đợi cấp thẻ nên cũng rơi vào tình trạng khó khăn, do cơ sở điều trị nhận được chỉ đạo từ 0 giờ ngày 1-1-2010 chỉ giải quyết BHYT cho những bệnh nhân xuất trình được thẻ mẫu mới.

Các bệnh viện khi điều trị cho người bệnh là đối tượng tham gia BHYT cũng lúng túng như “gà mắc tóc”, vì Bộ Y tế thì khẳng định người có thẻ BHYT còn giá trị sử dụng sau ngày 1-1-2010 vẫn được hưởng quyền lợi theo Luật BHYT cho đến hết thời hạn sử dụng ghi trên thẻ, trong khi BHXH VN lại phản đối việc sử dụng thẻ cũ mà hưởng quyền lợi mới. Bởi thế nên có những bệnh viện, tuy biết quyền lợi người tham gia BHYT đã không được giải quyết thỏa đáng nhưng cũng không dại làm trái ý của phía BHXH vì sợ sẽ gặp phải “rắc rối” khi quyết toán sau này.

Những bất cập nói trên làm cho nhiều người nhớ lại thời điểm ngày 1-10-2009, Luật BHYT được triển khai và các cơ sở y tế cũng rơi vào tình trạng khó khăn, lúng túng do không hóa giải được hàng loạt vấn đề phát sinh như quá tải bệnh nhân vượt tuyến, việc thực hiện đồng chi trả cũng như sự nhiêu khê của các thủ tục hành chính trong chi trả. Và những bất cập này cũng phát sinh từ việc Bộ Y tế và BHXH VN thiếu những hướng dẫn cụ thể để áp dụng, khiến cho cơ sở mỗi nơi hiểu một cách khác nhau hoặc có hướng dẫn nhưng lại thiếu thống nhất.

Luật BHYT được Quốc hội thông qua từ ngày 14-11-2008, thay vì phải được áp dụng vào thực tiễn đúng vào thời điểm 1-7-2009 thì đã phải lùi dần cho đến ngày 1-10-2009 mới triển khai mà nguyên nhân dẫn đến tình trạng này chủ yếu vẫn là do các cơ quan chức năng, cụ thể là Bộ Y tế và BHXH VN, không chuẩn bị kịp các văn bản hướng dẫn để áp dụng.

Việc các cơ quan chức năng đủng đỉnh hoặc không đủ năng lực hay sự tận tụy trong việc chuẩn bị các văn bản hướng dẫn để áp dụng luật vào cuộc sống, thậm chí tệ hại hơn là đã triển khai áp dụng luật nhưng giữa các cơ quan chức năng vẫn không thống nhất về quan điểm thực hiện (như việc triển khai áp dụng việc thanh toán đối với BHYT từ ngày 1-1-2010), có thể không gây ra khó khăn đối với các cơ quan chức năng nhưng người dân thì lãnh đủ hậu quả. Người có lương tâm hẳn phải xót xa khi có những người bệnh không dám đến cơ sở y tế điều trị bệnh chỉ vì chưa nhận được thẻ BHYT mới.

Còn nhớ mới đây, khi khảo sát về tình hình khám chữa bệnh, ngày 21-9-2009, Liên hiệp Các hội khoa học và kỹ thuật VN đã công bố: 1/3 bệnh nhân chấp nhận bỏ BHYT khi đi khám chữa bệnh. Vì sao có đến 1/3 số người chắt bóp từng đồng thu nhập để mua BHYT mà khi ốm đau lại tự khước từ quyền lợi? Vấn đề rất cần được mổ xẻ.