Nhà chức trách phải nhập vai người được hỗ trợ

Tự đặt mình vào vị trí xã hội của người được hỗ trợ và nếm trải những tác động của khủng hoảng từ vị trí đó, người nắm quyền lực công sẽ đề ra được những giải pháp thiết thực

Do không có tích lũy nên ngay cả trong điều kiện sống bình thường, nông dân và người lao động tự do ở thành thị (hai thành phần chiếm đại bộ phận dân số cả nước hiện nay) phải thường xuyên loay hoay trước bài toán cân đối thu chi. Thế nên, trong bối cảnh suy thoái kinh tế, họ trở thành những bộ phận yếu nhất, dễ bị tổn thương nhất trong cơ thể xã hội, rất cần được hỗ trợ để có thể trụ vững.

Lập quỹ bảo hiểm giá nông phẩm

Để có thể đề ra biện pháp hỗ trợ thiết thực, nhà chức trách trước hết cần tự đặt mình vào vị trí xã hội của người được hỗ trợ. Phải thử nhập vai, nhập tâm, nếm trải những tác động của khủng hoảng từ vị trí đó và sống trong nỗi lo lắng, ưu tư, bức xúc của người trong cuộc về tương lai của bản thân, của gia đình. Chỉ có vậy, người nắm quyền lực công mới có điều kiện nhận dạng đầy đủ những gì cần thiết cho từng số phận cụ thể.

Trong giai đoạn khó khăn, khi mà các doanh nghiệp (DN) không đủ tự tin để cầm trịch quá trình phân phối thì chính nhà chức trách phải đảm nhận vai trò đó. Rõ hơn, phải có một quỹ, do Nhà nước đỡ đầu, vận hành như một định chế bảo hiểm giá, sẵn sàng đứng ra tổ chức việc thu mua trực tiếp sản phẩm của nông dân với giá thỏa đáng. Cũng chính quỹ này tổ chức việc bảo quản nông phẩm trong thời gian chờ xác định nơi tiêu thụ và điều tiết cung - cầu một cách hợp lý nhằm bình ổn thị trường.

Dời thời điểm dẹp hàng rong, xe ba gác

Còn người lao động tự do ở thành thị, về phần mình, có lẽ không dám mơ ước đến sự che chở, bảo vệ mang ý nghĩa chính sách. Từ bao nhiêu năm nay, họ đã quen với thân phận “vai phụ” trong đời sống kinh tế. Làm những việc mà chẳng DN nào màng tới vì quá lặt vặt, họ thậm chí không được người quản lý, điều hành guồng máy xã hội nhớ đến trong quá trình lập và giải quyết những bài toán vĩ mô. Vì nhiều lý do, họ cũng không được tập hợp trong khuôn khổ các hội nghề nghiệp, tương trợ nên không có điều kiện lên tiếng tại các diễn đàn chính thức (dưới danh nghĩa một tổ chức được thừa nhận) để lưu ý nhà chức trách, xã hội về sự tồn tại của mình, từ đó đòi hỏi cho mình những quyền lợi thiết thân.

Sự thiếu vắng hội nghề nghiệp của những người lao động tự do ở thành thị còn khiến bộ phận này không có được điểm tựa cho phép tiếp cận thiết chế bảo hiểm xã hội. Bởi vậy, giống như nông dân, họ không có ngày về hưu và không được trợ cấp khi mất việc làm. Nhưng nông dân thì luôn “sống” được bằng cây, cỏ sẵn có chung quanh mình; còn người lao động tự do ở thành thị mà nghỉ làm hay mất việc thì đói ngay lập tức.

Chưa bao giờ được quan tâm, được coi là nhân tố tích cực đối với tiến trình phát triển, hẳn người lao động tự do ở thành thị chỉ mong được đứng vững trên đôi chân nghề nghiệp để có thể cắn răng tự mình đương đầu với khó khăn trong giai đoạn suy thoái kinh tế hiện nay. Nói cách khác, vấn đề sống còn của họ là làm thế nào duy trì được sinh kế. Đối với người bán hàng rong, chạy xe ôm, lái xe ba gác, sửa chữa đồ đạc gia dụng..., hạnh phúc trong dông bão khủng hoảng rất giản dị: Đó là được bình yên, đặc biệt là không phải mang tâm trạng nặng nề như những người vi phạm chủ trương chính sách để tiếp tục kiếm sống với gánh hàng, chiếc xe, bộ đồ nghề thân thương và trung thành của mình. Chuyện giải quyết xung đột giữa công việc làm ăn của họ và việc giữ gìn trật tự công cộng, mỹ quan đô thị nên được gác lại đến một thời điểm khác, thích hợp hơn.