Nhà đầu tư chỉ biết lợi ích riêng

Chủ đầu tư phớt lờ chỉ đạo của Thủ tướng, chỉ chú ý đến lợi ích riêng mà không quan tâm đến lợi ích toàn cục

Hôm nay, 11-6, tại Hà Nội, Bộ Công Thương chủ trì cuộc họp với đại diện các bộ, ngành liên quan, các địa phương như tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng nhằm bàn các giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong quá trình xây dựng nhà máy thủy điện ĐăkMi 4 (thuộc huyện Phước Sơn, Quảng Nam). 

Tính toán sai lầm 

Theo ông Huỳnh Vạn Thắng, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Đà Nẵng, người đầu tiên phát hiện vướng mắc trong quy trình xây dựng thủy điện ĐăkMi 4, sông Vu Gia là sông liên tỉnh, bắt nguồn từ Kon Tum, chảy qua Quảng Nam và Đà Nẵng rồi đổ ra Biển Đông tại vịnh Đà Nẵng.

Nghị định 120/CP về quản lý lưu vực của Chính phủ quy định lưu vực sông Vu Gia thuộc danh mục lưu vực sông lớn của VN. Dòng sông này là nguồn nước chính cho sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ của vùng hạ lưu bao gồm huyện Đại Lộc, Điện Bàn (Quảng Nam) và TP Đà Nẵng. Sông Vu Gia gồm 3 nhánh sông chính là sông Boung (có thủy  điện A Vương, sông Boung 2, sông Boung 4, sông Boung 5), sông Côn (có thủy điện sông Côn 2) và sông Cái (còn gọi là sông ĐăkMi, có thủy điện ĐăkMi 1 và ĐăkMi 4).

Trong đó, sông ĐăkMi là sông quan trọng nhất, tuy chỉ chiếm 36% diện tích lưu vực nhưng là nguồn nước chính của sông Vu Gia, cung cấp đến 50% tổng lượng nước. “Theo tính toán cân bằng nước (trong đó đã tính đến nguồn nước nội thủy  của TP Đà Nẵng), do chuyển nước ra khỏi lưu vực nên khi thủy điện ĐăkMi 4 đi vào hoạt động,  tình hình thiếu nước ở hạ lưu sông Vu Gia sẽ rất nghiêm trọng” - ông Huỳnh Vạn Thắng lo lắng.

Tuy nhiên, đơn vị tư vấn lập dự án thủy điện ĐăkMi 4 đã nhầm lẫn rất cơ bản, là nước sau khi phát điện chảy về sông Thu Bồn rồi sau đó lại chảy về hạ lưu sông Vu Gia. Nhưng thực chất đây là hai con sông riêng biệt nên nước sau khi về sông Thu Bồn sẽ không chảy về hạ lưu sông Vu Gia.

Theo ông Thắng, ngọn Thu Bồn có độ cao chênh lệch gần 200 m, khi đưa nước lên đây sẽ có thế năng cao nên tạo ra lượng điện lớn, như vậy sẽ rất có lợi cho nhà đầu tư. “Họ chỉ chú ý đến lợi ích riêng mà không quan tâm đến lợi ích toàn cục!”- ông Thắng nhận định.

Không tiếp thu ý kiến

Ông Trần Văn Minh, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, cho biết khi lập dự án thủy điện ĐăkMi 4, đơn vị chủ đầu tư là Tổng Công ty Đầu tư phát triển đô thị và khu công nghiệp VN, đã không thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại công văn số 1553/TTg-CN ngày 11-10-2005.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu chủ đầu tư tiếp thu ý kiến của Bộ Công nghiệp và các bộ, ngành, địa phương liên quan. Tuy nhiên, chủ đầu tư đã không tham khảo ý kiến của TP Đà Nẵng, là địa phương dùng nước chính của sông Vu Gia trước khi phê duyệt.

Ngoài ra, đơn vị tư vấn lập dự án ĐăkMi 4 không chấp hành ý kiến của Bộ Công Thương tại Quyết định 875 phê duyệt quy hoạch bậc thang thủy điện. Trong đó, tại điều 1 ghi rõ: “Trong các giai đoạn nghiên cứu, thiết kế tiếp theo, các dự án thủy điện A Vương; ĐăkMi 4, 1; sông Boung 2, 4, cần có biện pháp công trình phù hợp để bảo đảm  nguồn nước cho môi trường hạ lưu sau tuyến đập”.

Do vậy, tổng lượng nước sông Vu Gia mất đi do ĐăkMi 4 chuyển lưu vực theo P=50% là 863 triệu m3 và lưu vực sông Vu Gia sẽ mất đi trung bình hằng năm là 191,4 triệu m3 nước. Cần phải nói thêm rằng hạ lưu sông Vu Gia khi chưa có thủy điện đã thường xuyên xuất hiện hạn hán, nay với hệ thống thủy điện dày đặc thì tình hình thiếu nước sẽ căng thẳng hơn, nhất là nhu cầu nước cho sinh hoạt và công nghiệp, dịch vụ ngày càng tăng.