Nhiều điều bất cập, không khả thi

Ngày 16-4, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân, Bộ GD-ĐT đã tổ chức hội nghị sơ kết hai năm thực hiện Luật Giáo dục. Không ít bất cập cũng như giải pháp khắc phục đã được các đại biểu nêu ra sau hai năm luật đi vào cuộc sống.

Miễn học phí cho SV sư phạm: Không phù hợp thực tiễn

Một trong những quy định không khả thi, chưa phù hợp với thực tiễn hoạt động giáo dục được nhiều đại biểu nêu lên chính là việc miễn học phí đối với sinh viên sư phạm. Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục, Bộ GD-ĐT, cho rằng việc miễn này lúc đầu được thực hiện tốt, nhưng hiện nay không còn phù hợp do công tác đào tạo và phân công công tác sau khi tốt nghiệp còn nhiều bất cập. Cùng chung quan điểm này, ông Vũ Chu Hà, Phó trưởng Phòng Tổ chức cán bộ Trường CĐ Sư phạm Hà Nội, khẳng định miễn học phí và cấp học bổng cho sinh viên sư phạm là một ưu tiên rất lớn của Nhà nước. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều sinh viên tốt nghiệp trường sư phạm đã không làm việc cho ngành giáo dục và đào tạo với nhiều lý do. Do vậy, theo ông Hà, nên xem xét lại việc sử dụng các khoản tài chính này. Chế độ miễn học phí và cấp học bổng nên ưu tiên trước hết cho miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo cùng với các ưu đãi khác khi làm việc ở các vùng miền này.

Chuyển trường bán công sang tư thục: Không khả thi

Theo quy định của luật, trường mầm non được thành lập theo ba loại hình: dân lập, tư thục và công lập, các trường bán công chuyển sang loại hình dân lập và tư thục. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Vui, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ GD-ĐT, các cơ sở giáo dục mầm non dân lập và bán công hiện nay ở các địa phương tuy tên gọi khác nhau nhưng thực chất là một loại hình giáo dục bán công do Nhà nước và nhân dân cùng đầu tư, trong đó Nhà nước vẫn giữ vai trò chính. Báo cáo của các tỉnh, thành cho thấy, hiện nay trên phạm vi toàn quốc, chưa có địa phương nào chuyển đổi hoặc chuyển đổi thành công loại hình trường mầm non bán công ở các xã, thị trấn sang loại hình trường mầm non dân lập theo đúng quy định của luật. Ông Lê Phước Long, Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Trị, cho rằng nếu phải thực hiện chuyển đổi từ bán công sang tư thục theo thời gian quy định của luật thì tình trạng học sinh bỏ học sẽ tăng lên do không đủ tiền nộp học phí và các khoản thu nộp khác theo quy định của trường tư thục, đặc biệt là trường mầm non ở các xã vùng ven thị xã, ven trung tâm huyện không được hưởng chế độ hỗ trợ của chương trình 135. Ông Nguyễn Văn Vui đề nghị ở những vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, các trường bán công cần được chuyển thành cơ sở công lập, Nhà nước đầu tư hoàn toàn về cơ sở vật chất, tài chính biên chế, ở những vùng bớt khó khăn hơn, cơ sở giáo dục bán công chuyển thành cơ sở công lập tự chủ. Đối với cơ sở giáo dục dân lập do tổ chức, cá nhân thành lập thì chuyển thành tư thục, cơ sở dân lập có sự đầu tư của Nhà nước về đất đai, tài chính, biên chế thì chuyển sang loại hình công lập. Luật nên bỏ quy định loại hình trường mầm non dân lập.

Giáo dục mầm non đang bị bỏ ngỏ

Cũng về giáo dục mầm non, ông Nguyễn Văn Ngai, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM, nhấn mạnh điều 4 Luật Giáo dục 2005 đã xác định giáo dục mầm non là bộ phận của giáo dục quốc dân nhưng trong thực tế chưa có sự đầu tư thỏa đáng, tương xứng với các thành phần khác. Cơ chế quản lý, cấp phép hoạt động tại các cơ sở giáo dục hiện còn bất cập. Việc đầu tư ngân sách và huy động vốn xây dựng trường lớp mầm non đang bị bỏ ngỏ do không có quy định về chính sách đầu tư cũng như phương thức huy động. Chế độ lương cho giáo viên hiện rất thấp, không đủ để tái sản xuất sức lao động, chưa nói đến việc đầu tư nâng cao trình độ chuyên môn. Ông Lê Phước Long bổ sung rằng tuy Quảng Trị đã có nhiều biện pháp khắc phục khó khăn đối với giáo viên mầm non hợp đồng ngoài biên chế như hỗ trợ tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội, song nguồn ngân sách của tỉnh không đủ chi trả lương. Do vậy, luật cần quy định cụ thể hơn để vấn đề đầu tư cho giáo dục mầm non sao cho cân đối, hợp lý với các ngành học khác.