Nông dân, chính quyền lúng túng

Đây là thực tế đang xảy ra ở tỉnh Quảng Ngãi kể từ khi có công văn của Bộ NN-PTNT về xuất khẩu sắn và 5 loại trái cây (trong đó có dưa hấu) sang Trung Quốc

Ngay khi nhận được công văn của Bộ NN-PTNT, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo Sở NN-PTNT triển khai phổ biến các quy định của Trung Quốc tới các cơ sở sản xuất, kinh doanh các sản phẩm tinh bột sắn, sắn lát và các vùng trồng, trang trại, cơ sở bao gói 5 loại trái cây tại địa phương.

Nông dân Quảng Ngãi chỉ quen sản xuất dưa rồi bán cho thương lái nên rất xa lạ với việc đóng gói, kiểm định chất lượng

Khó cũng phải đăng ký

Chi cục Quản lý Chất lượng nông lâm thủy sản Quảng Ngãi là đơn vị trực tiếp thực hiện công tác này. Đây là việc làm quá mới mẻ đối với chi cục, nhất là ở huyện và cơ sở nên việc lập danh sách đăng ký ở các địa phương lúng túng thật sự. Ông  Phạm Ngọc Thu, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý Chất lượng nông lâm thủy sản Quảng Ngãi, nói như vậy. Nhưng ông Thu cho rằng có khó cũng phải đăng ký, chứ sợ đến mùa dưa mà dân không bán được sang Trung Quốc thì tình hình sẽ rất căng thẳng.

Vì thế nên các ngày 7 và 19-5 vừa qua, chi cục đã lập danh sách các tổ chức, cá nhân sản xuất, thu mua dưa hấu xuất khẩu sang Trung Quốc. Tuy nhiên, con số đăng ký về Cục Trồng trọt mới chỉ có khoảng 40 hộ với diện tích khoảng 900 ha và sản lượng cũng chỉ chừng 20.000 tấn. Đây là con số quá khiêm tốn so với thực tế sản xuất của  nông dân, cũng như sản lượng xuất sang Trung Quốc hằng năm.

Giải thích lý do này, ông Phạm Ngọc Thu cho biết lâu nay không có ai lập danh sách người trồng dưa, những người đi mua gom và buôn dưa sang Trung Quốc cũng không ai quản lý. Bây giờ đùng một cái bảo lập danh sách thì chi cục mới nhờ đến các huyện, rồi huyện phải tìm đến xã và xã phải đi hỏi từng nông dân nên đâu có nhanh được, đành có sao báo vậy rồi bổ sung sau. Thế cho nên có nhiều nông dân và cả những người buôn dưa như ông Cao Hùng Vương ở xã Bình Long, huyện Bình Sơn cùng nhiều người trồng dưa, buôn dưa khác cũng cho biết là đến giờ cũng chưa thấy ai nói gì.

Kiểm định chất lượng: Không dễ

Chuyện đăng ký số lượng như vậy là sẽ rất khó. Còn việc thực hiện theo các yêu cầu như thông tin về trang trại, về kiểm định chất lượng hàng, đóng gói, dán nhãn mác bao bì... quả là trần ai.

Thực tế ở Quảng Ngãi không có trang trại trồng dưa hấu mà chỉ trồng theo hộ cá thể. Hai huyện trồng dưa nhiều nhất hiện nay là Bình Sơn và Đức Phổ thì cũng chỉ là những nơi trồng phân tán theo hộ. Do phổ biến trồng theo hộ phân tán, sản lượng mang tính chất nhỏ lẻ, không tập trung nên việc đóng gói mặt hàng dưa hấu không dễ dàng gì. Vì vậy, quản lý theo yêu cầu bộ đưa ra quả là điều khó khăn. Rất nhiều người đưa ra đề xuất chỉ đăng ký vùng trồng dưa hấu là phù hợp nhất, còn việc quản lý chất lượng vùng trồng dưa sẽ do cơ quan chức năng và chính quyền địa phương giám sát.