Ôm nợ vì cầm sổ chính sách

Tình trạng đau lòng này xảy ra tại tỉnh Hậu Giang. Do túng bấn, 563 gia đình chính sách trong tỉnh đành đem sổ lãnh tiền trợ cấp đi cầm cố, lấy tiền xài tạm để rồi khóc ròng vì ôm nợ

Từng tham gia chiến đấu ở chiến trường Tây Nam, ông Nguyễn Văn Si (còn gọi là Năm Si, ngụ ấp Phương Quới C, xã Phương Bình, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang) được Nhà nước cấp sổ thương binh hạng 3/4. Người thương binh này đã có “thâm niên” 10 năm cầm sổ lãnh tiền trợ cấp hằng tháng, đến nay vẫn chưa chuộc lại được vì vẫn còn túng quẫn. Ông kể rằng do nhà nghèo, không vốn liếng, ít ruộng vườn nên ban đầu ông định cầm tạm sổ chính sách lấy 3,5 triệu đồng và 1,1 cây vàng để nuôi vịt thịt và vịt đẻ. Nào ngờ đàn vịt gần 1.000 con của ông mắc dịch bệnh, chết hết; thế là mất sạch số vốn vay. “Vay 1 triệu đồng, mỗi tháng đóng lãi 50.000 đồng. Cứ đến ngày lãnh tiền trợ cấp, chủ nợ cho xe tới chở tôi đi - về để họ tiện thu tiền lãi” - ông Năm Si nói như mếu.

Vào thời điểm cầm sổ, hằng tháng ông được lãnh 170.000 đồng, hiện nay số tiền trợ cấp đã là 850.000 đồng/tháng. Nhờ vậy, ông nhận được 200.000 đồng/tháng, số còn lại phải trả dần vốn vay gốc và trả lãi cho chủ nợ. Gia cảnh ông rất cơ cực. Hằng ngày ông đi bắt tôm cá; còn vợ ông thì làm cỏ mía mướn, kiếm 15.000 đồng/ngày; con trai ông phải đi ở đợ.

Bà Lê Thị Hoa (huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang) không có tiền chuộc sổ chính sách đã cầm cố 10 năm nay

Trong 563 trường hợp ở Hậu Giang đã cầm sổ chính sách, bi đát nhất có lẽ là trường hợp của vợ chồng cụ bà Lê Thị Hoa và cụ ông Trần Văn Chùa, cùng 73 tuổi, ở ấp Phương Quới B, xã Phương Bình. Ông bà đều là cha mẹ liệt sĩ, được hưởng hai suất tiền tuất. Hơn 10 năm trước, ông ngã bệnh nên cầm cố sổ liệt sĩ lấy 2 cây vàng và 3,5 triệu đồng. Từ đó đến nay, ông bà không có khả năng chuộc lại sổ, tiền truy lĩnh hai suất tiền tuất liệt sĩ được tính luôn vào phần lãi (hai suất hiện nay đã được lĩnh trên 1,2 triệu đồng/tháng) phải trả cho chủ nợ. Đều đặn mỗi tháng, chủ nợ đến chở ông Chùa lên trụ sở UBND xã ký nhận tiền rồi đem về đóng lãi cho họ. Ông rầu rĩ nói: “Chủ nợ bảo khi nào trả đủ vàng và tiền thì mới cho lấy lại sổ. Vợ chồng tôi ăn còn không đủ, lấy đâu ra...”. 

Ngoài hai trường hợp kể trên, ở tỉnh Hậu Giang còn có rất nhiều gia đình khác đã cầm cố sổ chính sách, lấy từ 5 triệu - 20 triệu đồng, nay lâm vào cảnh khốn khó, như bà Tư H. (huyện Phụng Hiệp); ông Năm L. (huyện Long Mỹ), ông Sáu D. (huyện Vị Thủy)...

Trong khi những gia đình cầm sổ chính sách mãi nghèo thì các chủ nợ ngày càng giàu lên. Ở xã Hòa Mỹ (huyện Phụng Hiệp), có ba chủ nợ đã phất lên nhanh chóng nhờ cầm gần 50 sổ chính sách của dân địa phương từ nhiều năm qua.